Saturday, September 22, 2018

Uzinduzi wa filamu na tija katika kukuza tasnia

 

By Kalunde Jamal, Mwananchi

Dar es Salaam. Soko la filamu Bongo limeendelea kulalamikiwa kushuka licha ya waigizaji kutafuta mbinu hizi na zile kuhakikisha linarudi.

Wanatamani kuliona likiwa linachanua kama wakati ambao kulikuwa na kituo cha runinga kimoja, hakuna mtandao utakaowawezesha watu kupakua filamu za nje na hakukuwa na filamu za Kifilipino, Kinigeria wala za Kihindi zilizotafsiriwa Kiswahili.

Filamu hizo za kutoka nje, licha ya kuwa ni ngeni machoni mwa Watanzania hivyo kuongeza hamu ya kutizamwa, lakini zimeigizwa kwa kuzingatia vigezo karibu vyote vya kimataifa.

Kuanzia hadithi, waigizaji, eneo lilitumika kuigizia, sauti na bila kusahau kutangaza maudhui ya tamaduni zao.

Filamu nyingi zinazoonyeshwa kwenye runinga za hapa nchini na kuwa gumzo kama vile za Kina Angelo wakati ule, Jamal Rajah na hata za kutoka Uturuki ikiwamo Sultan ambazo zimetafsiriwa kwa lugha ya Kiswahili ziliwahi kuzinduliwa kwa kishindo kwenye nchi husika.

Zilifanya vizuri mara baada ya kuzinduliwa na zilikuwa zinastahili ndiyo maana miaka saba au 10 baadaye zimeletwa Bongo na zimepata mashabiki.

Wasanii wa nje hufanya movie premier, yaani filamu inaonyeshwa kwa mara ya kwanza, wakiwa na malengo maalumu , hivyo licha ya kuandaa ukumbi mzuri ka ajili ya kuonyeshea filamu hiyo, pia huiandaa kikamlifu.

Huu ni wakati muhimu kuanza kuingiza kipato kwa mwongozaji wa filamu. Kama kazi nzuri huwa inatarajiwa angalau asilimia 25 ya gharama za maandalizi hurudi wakati huu.

Filamu inapoonyeshwa kwa mara ya kwanza huwa ni tukio muhimu sana katika biashara nzima na hutoa mwelekeo wa mauzo.

Uzinduzi hufanyika wakati filamu imeshasambazwa kila kona. Baada ya kuonyeshwa kwa mara ya kwanza asubuhi yake filamu hii huanza kupatikana katika maduka na mitandao.

Uzinduzi huleta gumzo ambalo huwa chachu ya mauzo. Baada ya uzinduzi huendelea kuonyeshwa katika majumba ya sinema mfululizo na huku hurudisha angalau asilimia 80 ya gharama za filamu na inapoanzwa kuuzwa huwa imebakiza gharama kidogo kurudisha mtaji na kuanza kutengeneza faida.

Hapa nchini, miaka mitano iliyopita hakukuwa na utaratibu wa kuzindua filamu, lakini lilipokuja azimio la kufufua tasnia ukaibuka mtindo huo wa uzinduzi wa filamu ukiwa ni mpya kabisa.

Kumeshuhudiwa uzinduzi wa filamu za Foolish Age, Nipe Changu, Heaven Sent, Bei Kali, Home Coming na nyingine nyingi.

Kati ya hizo zipo ambazo hazikuingia sokoni kabisa na watayarishaji wamekuwa na sababu nyingi.

Swali la kujiuliza kibiashara ni kuwa kulikuwa na haja gani ya kuzindua filamu ilihali hata mapatano ya kuitoa au wa kuinunua hayakuwepo.

Mtindo huu umegeuka kama kijiwe cha kuonyesha mavazi, nywele na tambo zisizokuwa na tija kwa waigizaji wala tasnia.

Matukio ya uzinduzi kwa bahati mbaya , badala ya kudhaniwa yataifufua tasnia naona yameizamisha kabisa , kwa sababu kinachokwenda kuonyeshwa sicho kilichokusudiwa.

Hata hivyo msanii wa siku kwenye tasnia ya filamu Single Mtambalike maarufu Richie Richie anasema kuwa hadi mtu anaamua kuzindua filamu yake na kuiingiza sokoni anakuwa amejiamini.

Amesema kuwa “Tupo wengi ambao tunadhani tuna uwezo na tunafanya vitu vizuri =, ingawa viwango vyetu bado, ”anasema Mtambalike.

Mtambalike anafafanua kuwa binafsi anapoandika hadithi, humpa mwanafunzi au mtayarishaji mwenzake kuipitia, kabla ya kutoa maoni ua dosari.

Anasema kisha jopo hukaa kuijadili , kuiangalia na kuifanyia marekebisho kabla ya kutoa maoni.

“Hupita kote huko ili kujiridhisha na nipo tayari kukosolewa bila kujali gharama, inawezekana nina picha sina filamu, au nina hadithi sina filamu, ”anasema.

Anaeleza wanaozindua filamu wanakuwa na majibu ya maswali yote kuhusu filamu zao, kama hawana hawawatendei haki watizamaji wao.

“Kuna filamu unaitayarisha mwanzo mwisho , unaona kabisa hii nitarudisha mtaji pekee na unakubali matokeo, ”anasema.

Mtambalike anaungwa mkono na mwigizaji wa siku nyingi Mahsein Awadh Dk Cheni anayesema kuwa “Tunataka kwenda kuzindua kwenye majumba ya sinema, lakini hatujakuwa tayari kwenda theatre kuonyesha kazi za filamu”.

Anasema kabla ya kuzindua filamu kwenye kumbi za sinema ni vema kuwe na jopo la wataalamu watakaoitizama na kutoa maoni kama inafaa au laa.

“Tumekuwa tukiwachosha mashabiki wetu, wakitumia muda wao na gharama zao kuja kuangalia filamu za kawaida.

“Tusijipange kufanya ‘suprise’ isiyo na kitu, tushirikishane na ninashauri turudi tukajipange kwa sasa sidhani kama tupo tayari, ”anasema Dk Cheni.

Akiunga mkono hoja hiyo Rado ambaye alifanya uzinduzi rasmi wa filamu ya “Bei Kali”, anasema uzinduzi wa filamu kwa kuiga hauna tija.

Anasema walio wengi wanataka kuiga kila kinachofanywa na mtu, matokeo yake wanawasumbua watu kujazana ukumbini na kitu cha maana hakuna.

“Mfano mimi ninaandaa filamu nyingi, lakini bei kali ambayo niliiandaa kwa viwango vya kimataifa nikaamua kuizindua kwa sababu ilikuwa na sifa za kufanya hivyo, ”anasema Rado.

Rado anasema inawezekana wasanii wanatafuta jinsi ya kutoka kutokana na soko la filamu kushuka, badala ya kujenga wanabomoa zaidi.

“Ukianzisha kitu kwa lengo zuri, halafu usipotimiza lengo kusudiwa ambalo kwa namna yoyote ile ni ubora wa ulichokusudia kukifanya, unakuwa umeharibu, ”anasema Rado.

Saturday, September 22, 2018

Redsan : Miaka 24 kwenye gemu

 

By Mwandishi Wetu, Mwananchi

Redsan ni mmoja wa wanamuziki wa Kenya waliopenya katika nyakati nyingi za muziki Afrika Mashariki. Mwishoni mwa wiki aliachia albamu yake ya tano tangu alipoanza muziki miaka 24 iliyopita.

Miongoni mwa mambo yaliyotrend baada ya kutoa albamu yake ni madai kuwa alimpiga mtayarishaji wa albamu hiyo.

Mwishoni mwa wiki alipamba vichwa vya habari baada ya kudaiwa kumpiga makofi mtayarishaji wa albamu yake Dk Sappy. Tukio la mwanamuziki wa Nigeria, Tiwa Savage kuachwa kwenye mataa na waandaaji baada ya kuhudhuria uzinduzi wake lilichukua vichwa vya habari huku akiahidi kumsaka promota na kujiapiza kumshikisha adabu.

Kwa nini umeamua kuiita albamu yako The Baddest?

Ni kutokana na kukubalika kwangu. Nimeona nastahili kuiita hivyo kwa kuwa wanaoniunga mkono wameongezeka kadri miaka ilivyosogea. Mapenzi yao kwangu ndio nguvu yangu.

Wakati upo kimya ulikuwa unafanya nini?

Nalisoma gemu na kuangalia nani anaweza kuwa tishio kwangu. Hata ninapofanya kazi macho yangu huwa kwenye gemu. Lengo langu siku zote ni kutoa kazi inayokubalika duniani kote lakini nyumbani kwanza.

Unajionaje baada ya kuwa kwenye gemu kwa miaka 24?

Nilianza na makundi kama Kalamashakas na Five Alives, lakini niliendelea kujiongeza. Nina furaha kwamba wasanii wanaochipukia awnapita kirahisi katika njia tulizotengeneza. Najivunia hilo.

Siri ya mafanikio yako katika kubaki maarufu kipindi chote hiki?

Kujipanga vizuri. Kuwekeza katika kipaji chako na kufanya kila kitu katika wakati sahihi ni muhimu. Watu wengi hutolea maoni wenzao wanapotoa nyimbo iwe kwa kukosoa au kusifia. Tunasahau kila mtu ana maono yake. Inabidi tuache kufikira ndani ya boksi. Afrika Magharibi wanakuja na kutawala anga letu la muziki inabidi na sisi tuende kwao. Kwa kufanya kazi nzuri ndio tunaweza kufika huko.

Umeoa, familia yako inaishi wapi?

(Anacheka) Nimeoa lakini huwezi kuiona familia yangu, kwanza hawapo hata kwenye mitandao ya kijamii. Wanafurahi maisha ya kutokuwa maarufu. Napenda kutumia muda wangu mwingi kuwa na familia kwa sababu ziara za muziki huniweka mbali nao. Napenda wabaki na maisha binafsi ili watu wenye hasira na mimi wasije kuwatumia wao kuniadhibu kupitia lugha za kuudhi mitandaoni.

Unaweza kutuambia chochote kuhusu wao?

(Anacheka tena) Mke wangu ni Mkenya na mrembo sana. Tumebarikiwa watoto watatu; mmoja wa kiume na wawili wakike. Tunatarajia mtoto mwingine wanne.

Je hao ndio wanakusababisha usionekane mtaani?

Hapana, ninafanya hivyo pia kuilinda brand yangu. Nani atakuja katika matamasha yangu wakati wananiona kila mahali?

Saturday, September 22, 2018

Juma Mgeni : Mpiga ala mahiri asiyevuma

 

By Jonathan Musa, Mwananchi jmusa@mwananchi.co.tz

Katika Mtaa wa Mtoni kwa Mama Mere, yupo kijana mmoja ambaye wengi hudhani ni raia kutoka Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo kutokana na umahiri wake katika muziki na mwonekano.

Huyu ni Juma Hamza, msanii wa kizazi kipya anayekimbiza kwa spidi ya juu ili kuendana na hali halisi ya jinsi upepo unavyovuma.

Wakati akisoma Shule ya Msingi Mtoni alikuwa muimbaji na mtunzi wa mashairi hususani wakati wa sherehe na karamu mbalimbali shuleni hapo hadi alipohitimu mwaka 2007.

Juma ambaye mashabiki wae wanamtambua kama Mgeni, ni mmoja kati ya wasanii wachache wanaounda kundi la Hanscana Brandy, chini ya Fadhili Kondo kama meneja.

“Naimba na nina wasanii kibao ninaowashauri aina ya muziki na mpangilio wa mashairi kwenye biti.” anajinasibu.

Mgeni, kwa mara ya kwanza ameonekana katika wimbo wa msanii anayefanya vizuri nchini, Aslay. Kwenye wimbo wa Nibebe, kuna jamaa anayeonekana akipiga ala ya muziki ya violini.

Huyo ndiye Mgeni, tunayemzungumzia hapa.

Sauti yake na mpangilio wake wa mashairi kwenye kiitikio cha wimbo huo, umewavutia watu wengi hususan mashabiki na wapenzi wa muziki wa Bongo Fleva.

Anasema Aslay ni mmoja kati ya wengi wanaofahamu kazi za msanii huyo.

“Aslay ananifahamu. Nimeimba na wasanii wengi sana lakini kutokana na sababu moja au nyingine, siwezi kuwataja hapa maana kazi nyingi bado hazijatoka,” anasema Mgeni.

Vipi kuhusu uraia?

Mgeni anasema moja ya changamoto anayokumbana nayo ni kuonekana raia wa kigeni kitu ambacho hakipendi na wengine huwapa hofu ya kufanya naye kazi.

Hili limemgharimu kufanya jitihada za ziada ili kuwaridhisha watu kwamba yeye ni Mtanzania.

“Nyumbani ni Mafia wilaya ya Mkuranga mkoani Pwani. Nimezaliwa hapo na wazazi wangu wakahamia Mbagala Kizuiani na baadaye hapa Mtoni jijini Dar es Salaam,” anaeleza Mgeni.Watu wanasema sura yangu kidogo ina mkanganyiko. Ni kweli baba yangu ana asili ya Zanzibar na inadaiwa kwamba baba yake naye alikuwa nusu muarabu. “

Mgeni, anasema baada ya kufanya kazi na baadhi ya wasanii wa kuimba na wandaaji, watayarishaji, wapo waliomfundisha namna ya kutumia baadhi ya ala kama vile violini, piano na mixer.

Hili limemsaidia kwa kumrahisishia kazi husasan wakati wa kujirekodi na kufanya mixing yeye mwenyewe.

“Nina uzoefu wa kutumia baadhi ya vyombo vya kutengeneza ala za muziki kama vile violini na hivi karibuni nitaanza kujifunza namna ya kuandaa muziki kwa kutumia tarakilishi,” anasema Mgeni.

Mgeni ambaye ni mtoto wa pili kwa Mzee Hamisi, anasema mara nyingi alikosa ushirikiano kwani wazazi wake hawakutaka ajiingize kwenye nyanja ya burudani.

“Nahisi pia hili limechangia sehemu kubwa kwangu mimi kujikokota katika kutoka kimuziki.”

Anamshuru mmiliki wa Vibes Records, Shirko, kwa moyo wake wa kumsaidia kufika alipo, bila ya kumdai malipo.

Changamoto

Kama ilivyo ada, hakuna kisichokuwa na changamoto. Siri ni namna ya kukabiliana nazo kwa njia ya busara.

“Changamoto zipo na nyingi kweli kikubwa ni kuzikubali na kutafuta namna ya kukabiliana nazo iwe kwa kusaidiwa au kupambana nazo kama jeshi la mtu mmoja,” anasema Mgeni.

Anasema kuimba na wasanii wakubwa hapa nchini kama vile Aslay ni mafanikio.

Pia, analaumu kufanya kazi ni wasanii kutengeneza nyimbo lakini humgomea kumshirikisha katika utengenezaji wa video, kitu ambacho anaamini kingemtangaza sana.

Anasema ingawa sio makubaliano lakini kama wangefanya hivyo ingemtangaza zaidi na kupanua soko.

“Kwangu sioni taabu sana hata nikimuandikia msanii mkubwa mashairi au tukaingia wote studio na hatimaye asinishirikishe kwenye video, cha msingi tu akidhi vigezo na taratibu tunazokuwa tumewekeana.”

Anasema ndani ya huu mwaka, atahakikisha anaachia kazi nyingi ambao zitakuwa habari ya mjini.

Tayari amerekodi kazi nyingi na kwa mujibu wa menejimenti yao, Hanscana Brand, hana mamlaka ya kusema ni lini ataanza kutoa kazi hizo.

“Ninachokifahamu ni kwamba kabla ya mwisho wa mwaka huu, Mgeni atakuwa tayari ameachia vitu vikali na vilivyokwenda shule,” anaeleza Mgeni.

Saturday, September 22, 2018

Diamond wa sasa kawa mwepesi sana...

 

By Dk Levy

‘Vita’ na Hamisa Mobetto ameshindwa. Ameshindwa kifamilia, mtaani na huko mitandaoni. Kila mtu yuko nyuma ya Mobetto. Hamisa kawa mkubwa sana kwa boko alilotoa Diamond mwenyewe, familia na ‘team’ yake. Hii siyo WCB tuliyoizoea miaka michache nyuma.

Kupambana na WCB katika vita ya mitandaoni inatakiwa kujipanga sana. Wako wengi wamejitoa mhanga na hawataki kusikia chochote kibaya kuhusu WCB. Leo hii mwanadada mmoja mnyonge kasimama nao na wametulia. Wameshindwa.

Mobetto ameikamata Instagram kama kalamu ya wanja wake akipaka nyusi zake. Anaichezea anavyotaka. Ana mashabiki wengi ambao wanampenda, wanamhurumia na zaidi wako tayari kwa lolote kumlinda na fujo za kima chochote.

Ni Diamond kafanya Hamisa awe pale alipo. Kama lengo ni ashuke, adharaulike, apuuzwe na kutoweka kwenye ramani, hali imekuwa tofauti. Amempaisha na sasa Hamisa ni ‘brand’ kubwa kuliko ‘vicheche’ kibao vya mjini. Anaanza Hamisa kwanza kabla yao kwa kila kitu.

‘Madem’ wa mjini wenye kupendwa zaidi mitandaoni, namba moja Hamisa, mbili Hamisa, tatu Hamisa. Kuanzia nne na kuendelea anza kuwapanga unaowajua wewe. Ule mtiti wa Wema ambao ulimtetea bila kujali baya au jema alilotenda, hivi sasa umehamia kwa Hamisa mara mbili zaidi.

Diamond kamjenga bila kupenda au kwa kupenda. Kwa sababu hapangi mipango yake vizuri. Ndo maana kipindi hiki ‘kiki’ zake zinapuuzwa ka kuwa hazipangwi vizuri. Sikushangaa Hamisa kuwagaragaza yeye, wapambe na familia yake kwa tukio ambalo yeye Hamisa alitakiwa anywe sumu.

Kashfa ya “uchawi’ ni nzito. Ilikuwa inammaliza jumla bila chenji. Lakini walio nyuma ya Hamisa wameifanya kuwa nyepesi na yenye maisha mafupi kama funza. Tumeshaisahau ndani ya muda mfupi. Tukio lenye uzito wa Mlima Kilimanjaro limekuwa dogo.

Akili kubwa iliyo nyuma yake imegeuza kashfa kuwa pesa. Badala ya kujifungia ndani na mashavu kuloa chozi, Hamisa hivi sasa anatengeneza pesa anavyotaka kwa kuteuliwa kuwa balozi wa bidhaa kadhaa, kupata mialiko na kusherehesha shughuli kubwa ikiwa ni pamoja na tukio la Miss Tanzania.

Huyu si Diamond wa miaka michache iliyopita. Huyu wa sasa anazidi kupanda ngazi akionekana kuzungukwa na akili ndogo. Anahitaji akili yenye uzito sawa na pale alipo hivi sasa. Wasaidizi wameelemewa kifikra. Hawawezi tena hata ‘bato’ dogo la Hamisa.

Mameneja wako ‘bize’ kuwaondoa watu wa muhimu kwa Diamond, badala ya kuwahifadhi. Kifesi kaondoka, leo hatuoni picha za kiwango kile. Hakuna staa aliyekuwa na picha kali kumzidi Diamond nchi hii. Rudisha kumbukumbu nyuma.

Mbali ya ubora kwenye upigaji picha, pia alikuwa fundi wa maneno ya kiswahili. Diamond alipotaka kunyoosha watu, kwenye ‘kapsheni’ zake mitandaoni Kifesi alihusika. Hivi sasa lugha zile hazipo tena,. Posti zake hazina uzito tena. Naye amekuwa mtu ‘yeyote yule’.

Kuna tofauti wakati wa Kifesi na sasa. Kuna picha ilipigwa ikimuonesha Diamond amebinuka kashika ardhi kwa mkono mmoja. Bonge moja liililotembea sana mitandaoni. Mpaka MTV Base wakaitumia wakati wa tuzo zao. Haikuwa bahati mbaya ni kazi ya Kifesi.

Kazi ya Kifesi ilifanya picha zake kutawala kila sehemu. Ilikuwa ngumu kuzikwepa kwa sababu zilikuwa bora. Hiyo ilifanya awe maalum na kuweka tofauti ya msanii na Diamond. Alijitenganisha na wenzake kwa ubora, lakini leo anajitenganisha na watu waliomfanya awe bora.

Leo akitokeza hadharani hana tofauti na wasanii wengine wa kawaida. Alifanya mahojiano Clouds baada ya sakata la mtoto wake na Hamisa. Hali akijua kabisa anarushwa hewani na mitandaoni, alivaa shati na suruali kama mwalimu wa nidhamu wa Shule ya Msingi ya Mtakuja. Huyu si Diamond wa siku zote.

Aliyefanya awe bora kimavazi hayupo tena. Q Boy Msafi, kazi yake pale WCB ilikuwa kumtengeneza Diamond muonekano wakati anapojitokeza hadharani. Taswira yake ikawa bora zaidi ya wasanii wengi Afrika. Diamond huyu wa leo anaonekana kakama kafubaa kwa stress za Zari.

Q Boy Msafi, kama ilivyo kwa Kifesi, aliondoka kwa kesi ya kibwege. Uzito wa kesi na uzito wa majukumu yake, mwenye akili timamu anaishia kushangaa kwanini menejimenti iliacha dogo aondoke. Diamond si yule aliyetikisa msiba wa Steven Kanumba pale Vatican City Sinza.

Anahangaika na misuko kichwani na matenge mwilini. Anavaa pajama kwenye shughuli za usiku na vikuku mguuni. Hajui avae vipi ili kuteka macho ya watu. Kwa sababu hakuna mtu wa kufanya kazi aliyoifanya Q Boy Msafi.

Katika mastaa wazito kimuonekano Afrika, Diamond alikuwa nafasi za juu kuliko mastaa wengi sana. Kuanzia mavazi mpaka mitindo ya nywele. Alivaa kulingana na aina ya tukio tofauti na sasa.

Alichokuwa akifanya Q Boy ni kujua aina ya tukio. Kama linahusu Coca Cola basi pamba zitakuwa na wekundu wekundu. Kama shughuli ya kibiashara basi suti na tai nyembamba kama Pep Gaurdiola zitahusika. Lakini hii leo, inaonekana hakuna wa kufanya kazi hiyo.

Tumeona hivi majuzi akiwa Marekani, anaingia na ‘traki suti’ kikaoni na mabosi wa YouTube. Kamwe Q Boy asingeruhusu kaka yake achemke namna hiyo. Alikuwa anajua anachofanya ndiyo maana Chibu akawa pale juu. Hakuwahi kuchemka kimavazi na muonekano.

Q Boy na Kifesi walifanya mastaa kibao wajue umuhimu wa wasaidizi. Chibu alionekana mwehu kuzunguka na kundi la watu, wengi hatukujua. Ni kama uwepo wa Mwarabu Fighter, ulifanya Chibu awe tofauti na Fid Q kama si Stamina na Roma pale wote wanapojitokeza hadharani.

Kuna mtu aliitwa Almasi Mzambele. Wengi wao hawamfahamu hasa mashabiki wa Diamond waliongia kwa mafuriko WCB. Huyu alikuwa bingwa wa kucheza na mitandao wakiwa na Kifesi. Wangekuwepo hii leo mchezo wa “uchawi’ wa Hamisa usingechezwa namna hii.

Hata ungechezwa, bado Hamisa na Team yake wasingefurukuta. Walijua lugha ya kutumia, kurasa muhimu mitandaoni za kuposti na zaidi muda sahihi wa kuanzisha mashambulizi. Waliobaki wameendesha kindezi na kuwatesa mama na dadaake Diamond.

Yawezekana mameneja wana sababu za kuwaweka kando watu wa mwanzoni. Walianza na Ruge wakamtenga na himaya ya Diamond. Ruge ndiye aliyetoa wazo la kumzawadia gari Gurumo wakati wa uzinduzi wa wimbo wa “Number One”.

Kwenye harakati za Diamond kupanda kileleni, Ruge alihusika kwenye michezo yote. Diamond sasa kawatanguliza Said Fella na Babu Tale mbele huku yeye akiwaongoza kwa rimoti. Wakaona wamekuwa wengi, wakamtenga Ruge na nafasi yake ya Kiingereza ikazibwa na Sallam.

Unawatengaje mameneja na uamuzi wa kuondoka kwa Zari? Ukifuatilia matukio ya kuondoka kwa watu muhimu pale WCB, lazima uwe na imani kuwa hata kuondoka kwa Zari ni mchezo kama wa Kifesi na wenzake. Ni kama dhambi Diamond kuzungukwa na watu wenye akili zaidi.

Ilikuwa rahisi kwa Zari kuona ‘maboko’ ya Diamond na kumuonyesha njia sahihi. Kitu ambacho hakipo sasa. Zari amekuwa mkosoaji mkubwa wa jinsi mambo yanavyokwenda pale WCB akiwa nje ya mbavu za Diamond.

Akiwa kando ya Diamond, aliponda kitendo cha Wasafi TV kuonyesha matukio na kuhoji familia ya Diamond tu. Kwamba kibiashara si nzuri. Kama aliishi namna hii basi ilikuwa lazima Zari atenganishwe naye. Akili kubwa haitakiwi Madale.

Mkubwa Fella kashindwa kusimamia Ya Moto Band kaacha itoweke kama Kifadulo. Kawaacha Chegge na Mh. Temba kama yatima wapambane na hali zao. Yeye yuko ‘bize’ Madale.

Babu Tale hayuko na Tunda Man, Keisha na wenzake, huku Madee akikomaa na Dogo Janja wake. Tale yuko ‘bize’ Madale, akijivisha mpaka usuluhishi wa hisia za Zarina Hassan ‘Zari’ kwenye kongosho za Diamond.

Unadhani Sallam ndo kichwa zaidi? Unakosea. Kama ni akili kubwa mbele ya Diamond mbona hatumii hiyo akili kwa Fid Q, ili naye achomoke na mchomoko mrefu zaidi? Sallam pia ni meneja wa Farid Kubanda “Fid Q’ na Ambwene Yessaya “AY’. Lakini katingwa na Madale.

Ni Mose Iyobo tu ambaye yupo tangu mchomoko wa kimataifa. Wote wameondoka kama si kuondolewa. Hata kama ni mke basi awe na upeo wa salon na vigodoro. Ukiwa na akili kubwa hiwezi kudumu pale Madale. Ile pesa inatazamwa na wengi.

Kwa mazingira haya lazima utajiuliza “hivi mameneja wa Diamond ni akili ndogo inayoongoza akili kubwa?” Kwa kiwango cha elimu yake, Diamond anahitaji akili mtambuka zaidi. Hii inayomzunguka sasa imegota kwenye ukuta wa baba mwenye nyumba Madale na Afrika Kusini.

Saturday, September 22, 2018

Wanigeria wanatoboa kwetu kwa sababu tumetaka wenyewe



Julie Kulangwa

Julie Kulangwa 

By Julie Kulangwa

Juzi kati nilikuta mabishano makali juu ya muziki wa Bongo Fleva. Mada mezani ilihusu madai kuwa muziki huo umetoboa mipaka ya anga la Tanzania kwamba sasa unasikilizwa nchi nyingi duniani.

Waliokuwa wanapinga wanasema wametembea nchi nyingi duniani lakini wanapofika katika kumbi za starehe nyimbo wanazosikia ni zile za Afrika Magharibi hasa Nigeria.

Wengine walitetea wakisema muziki wa Nigeria unapigwa kutokana na wingi wa watu hao katika mataifa mbali mbali duniani.

Yaani DJ hawezi kupiga Bongo Fleva mfululizo katika klabu ya usiku nchini Uingereza wakati kuna Watanzania wawili tu.

Anayebisha kwamba Bongo Fleva haijapenya alipinga utetezi huo kwa hoja kwamba mbona hata hapa kwetu nyimbo za Nigeria zinapigwa sana kuliko Bongo Fleva ina maana Wanigeria ni wengi kuliko Watanzania hapa pia? Mimi binafsi niliona jamaa ana hoja katika hili. Leo hii wasanii nchini hawashindani wenyewe kwa wenyewe bali mpinzani wao ni Mnigeria na ndio maana kinachowatofautisha ni lugha tu.

Hivi wakati Lingala (muziki wa Congo) inatamba Afrika raia wa nchi hiyo walikuwa wengi tofauti na sasa? Vipi kuhusu Kwaito nayo je, raia wa Afrika Kusini wamepungua sasa? Wasanii wamekuwa watumwa wa Nigeria. Ni kweli nchi hiyo inaitawala Tanzania (siwezi kusema Afrika kwa sababu sina uhakika kama nchi nyingine zinawaendekeza kama sisi).

Hata mwanafunzi darasani akipewa mtihani wa kutaja majina 10 ya wasanii anaowafahamu huenda saba kati ya hao ni Wanigeria.

Siyo mbaya kwa kuwa tunaamini ni muziki mzuri lakini swali ni je, tunauweka wapi muziki wetu? Kwa nini usiwepo utaratibu wa kuhakikisha asilimia 80 ya muziki unaopigwa klabu, redioni au televisheni ni wa nyumbani.

Wanigeria wamewekeza kwenye muziki ndio maana wanaitawala Afrika kitu ambacho hata sisi tunaweza kuamua kukifanya, lakini tumeamua kuwafuata kama vile na sisi ni wao. Muziki wetu unaendeshwa na mipango ya Wanigeria. Wakisema muziki ni video na sisi tunafuata mkumbo. Wakiamua muziki ni midundo fulani utaisikia kwenye nyimbo zetu zote.

Kupanga ni kuchagua. Mimi nakubaliana na aliyesema muziki wetu kutoboa bado sana kwa sababu hata kama unasikilizwa huko bado baadhi hauwatofautishi na wao kwa sababu kwa haraka haraka msikilizaji anaweza kuhisi ni mwenzao.

Saturday, September 22, 2018

Ng’ombe kanasa mtego wa panya!



GASTON NUNDUMA

GASTON NUNDUMA 

By Gaston Nunduma

Panya aliuona mtego aliotegewa baada ya kuguguna suti ya mwenye nyumba. Alikitazama kwa uchu mkubwa kipande cha samaki alichotegewa, lakini kabla hajadondosha udelele akamwona jogoo akikatiza kwa nje. Alimkimbilia akiwa na uhakika kuwa tatizo lake litapata ufumbuzi.

“Bwana mkubwa ule ni mtego wa panya. Wanaingia waliomo na wasiomo. Ebu fanya maarifa uupige dochi ufyatuke ili nami nipate riziki mantashah… Maana ni mchana huu…”

Jogoo alikataa akisema, “mimi nakula pumba halali, si sawa na wewe unayepiga chabo visivyokuhusu vyumbani mwa watu. Nenda kadonoe pale mtegoni ukamuliwe haja!”

Panya akaondoka kinyonge. Lakini hamadi… beberu akaibuka karibu naye. “Bwana mkubwa, ule mtego umekaa vibaya. Hebu kaupige pembe tutapata mlo na sote tutajihakikishia usalama.”

Beberu lilicheka na kumzogoa panya: “Aliyekwambia mtego unanihusu ni nani?”

Basi panya aliamua kwenda kwa kubwa lao; fahali. Akamweleza hadithi nzima juu ya mazungumzo yake na jogoo na beberu. Akamsisitizia kauli yake ya kwamba mtego umekaa tenge maana mtego wa panya hupiga hata wasio na hatia. Hunasa waliomo na wasiomo.

Fahali akasema, “nimekuelewa bwana mdogo. Lakini huyu mwenye nyumba ndiye anayenilisha na kunitunza. Nikikusaidia wewe nitakuwa nimemkiuka yeye. Siku moja utakula pesa ambazo angezitumia kunipatia chakula na matibabu”.

Panya alinywea na kwenda kulala nyuma ya kabati.

Usiku wa manane kitu kikajibu: “kacha!” Mwenye nyumba akashtuka na kuitikia “Kanasa huyo!” Alitoka kitandani na kushika kiatu mkononi kama silaha. Akatafuta kiberiti cha kuwashia taa lakini akakikosa. Mkewe alimwambia “kwani ukimwacha hadi kukuche atatoroka?” Lakini akamjibu kuwa ana hasira naye.

Yule bwana alikwenda akiupapasa mtego, lakini mara aliguna “Akh! Ati kaning’ata!”

Mkewe alipapasa huku na kule hadi akabahatika kupata kiberiti. Alipowasha kandili ndipo alipogundua kuwa aliyenasa kwenye mtego ni nyoka, na kwamba mumewe ameng’atwa naye!

Alipiga uyowe na kuitikiwa na majirani. Walimhangaikia yule bwana bila mafanikio maana alifariki usiku huo. Asubuhi zilipelekwa taarifa kwa ndugu wa karibu na wa mbali, na kwa sababu pale nyumbani palikuwepo na majirani wachache, walichinjiwa jogoo kwa kitoweo.

Panya alimpungia mkono jogoo huku akimwambia beberu, “wakati mwenzio ananyolewa wewe tia maji…” Na kweli walikuja ndugu na jamaa, wakamzika ndugu yao na siku ya tatu wakaanua tanga. Maisha ya beberu yaliishia siku hiyo.

Mwezi mzima ulipita. Kwa mila na desturi siku ya arobaini wafiwa walisoma hitima, yaani walimaliza msiba. Siku hiyo ndugu, jamaa na marafiki wengi walipata nafasi ya kuhudhuria. Alfajiri ya siku hiyo panya alimwamsha fahali: “Je, unakumbuka nini juu ya mtego wa panya?”

Fahali alimkosa panya teke kubwa huku akimtaka amwondolee uchuro. Lakini muda mfupi baadaye parapanda ikamlilia kubwa lao; fahali la ng’ombe.

Kama ingelikuwa akili ni nywele watu wote tungekuwa wajinga. Asilimia kubwa ya wanaotupa elimu ya darasani na hata elimu ya maisha wana mgogoro mkubwa na nywele; sijui inatokana na nini hasa, umri au kufikiria sana, au yote mawili.

Wao ndio waliotufundisha kuwa aliye juu usimpandie, msubirie hapo chini. Atakapomaliza haja zake huko ni lazima atateremka. Hakuna kiendacho juu moja kwa moja kwani hata moshi hushuka kama maji.

Lakini kuna watu waliojiona kuwa na akili zaidi, wakafanya kinyume chake. Mfalme Juha alipolalamikiwa kuwa kila kitu kinapandishwa bei bila kushushwa, aliamua kupanga bei elekezi ili wanaopandisha wakwame. Aliagiza kila kitu kiuzwe hela moja; sukari, nyumba, tumbaku na kila kilichouzwa basi kiuzwe kwa bei hiyo.

Matokeo yake wajanja na wenye fursa walifanikiwa, lakini wenzangu na mie wakazidi kuumia. Kuna walionunua ratili ya dhahabu kwa hela moja, wakasafiri kwenda kuuza mbali kwa mamilioni ya hela. Na waliporudi nchini mwao wakanunua mamilioni ya nyumba.

Lakini kuna bwana mmoja aliyependa kula, alinunua na kula mbuzi mmoja kila siku kwa hela moja. Akawa mnene kiasi cha kusababisha mauaji ya mafundi ujenzi. Mtia maji udongo alishtuka kuona kipande ya mtu ikikatiza, akaongeza maji bila kukusudia na nyumba ikawaporomokea.

Mbaya zaidi ilimuangukia mfalme mwenyewe. Alimhukumu bonge la mtu kunyongwa. Lakini mjanja mmoja aliomba kunyongwa badala ya bonge kwa sababu “atakayekufa siku hiyo atapokelewa peponi”.

Juha akaja juu: “Yaani ukale bata kiulaini hivyo? Kwa nini nisinyongwe mimi?”

Uzuri wa watu wenye akili waliunena na kuutenda ukweli. Wengi walikutana na mazingira magumu wakaitwa waongo au wachochezi, na wengine walitukanwa hata baada ya kufikwa na mauti (kama aristotole). Lakini ukweli ulithibitika na kuwaweka huru.

Kizazi hiki kisidhani kuwa wahenga wetu walikuwa wachoyo au waroho walipopiga marufuku matumizi ya mayai kwa kinamama wajawazito. Ilikuwa ngumu kuwaeleza kuwa watoto watanenepa na kuzaliwa kwa taabu. Na enzi zile matokeo yalikuwa ni vifo kwani hakukuwa na uzazi wa kisu.

Kwa lugha nyepesi walitishia kuwa mwiko huo ukivunjwa, mtoto atazaliwa akiwa na bichwa kama yai lisilokubali nywele.

Lakini uongo wao uliokoa wengi.

Saturday, September 22, 2018

Redsan : Miaka 24 kwenye gemu

 

By Mwandishi Wetu, Mwananchi

Redsan ni mmoja wa wanamuziki wa Kenya waliopenya katika nyakati nyingi za muziki Afrika Mashariki. Mwishoni mwa wiki aliachia albamu yake ya tano tangu alipoanza muziki miaka 24 iliyopita.

Miongoni mwa mambo yaliyotrend baada ya kutoa albamu yake ni madai kuwa alimpiga mtayarishaji wa albamu hiyo.

Mwishoni mwa wiki alipamba vichwa vya habari baada ya kudaiwa kumpiga makofi mtayarishaji wa albamu yake Dk Sappy. Tukio la mwanamuziki wa Nigeria, Tiwa Savage kuachwa kwenye mataa na waandaaji baada ya kuhudhuria uzinduzi wake lilichukua vichwa vya habari huku akiahidi kumsaka promota na kujiapiza kumshikisha adabu.

Kwa nini umeamua kuiita albamu yako The Baddest?

Ni kutokana na kukubalika kwangu. Nimeona nastahili kuiita hivyo kwa kuwa wanaoniunga mkono wameongezeka kadri miaka ilivyosogea. Mapenzi yao kwangu ndio nguvu yangu.

Wakati upo kimya ulikuwa unafanya nini?

Nalisoma gemu na kuangalia nani anaweza kuwa tishio kwangu. Hata ninapofanya kazi macho yangu huwa kwenye gemu. Lengo langu siku zote ni kutoa kazi inayokubalika duniani kote lakini nyumbani kwanza.

Unajionaje baada ya kuwa kwenye gemu kwa miaka 24?

Nilianza na makundi kama Kalamashakas na Five Alives, lakini niliendelea kujiongeza. Nina furaha kwamba wasanii wanaochipukia awnapita kirahisi katika njia tulizotengeneza. Najivunia hilo.

Siri ya mafanikio yako katika kubaki maarufu kipindi chote hiki?

Kujipanga vizuri. Kuwekeza katika kipaji chako na kufanya kila kitu katika wakati sahihi ni muhimu. Watu wengi hutolea maoni wenzao wanapotoa nyimbo iwe kwa kukosoa au kusifia. Tunasahau kila mtu ana maono yake. Inabidi tuache kufikira ndani ya boksi. Afrika Magharibi wanakuja na kutawala anga letu la muziki inabidi na sisi tuende kwao. Kwa kufanya kazi nzuri ndio tunaweza kufika huko.

Umeoa, familia yako inaishi wapi?

(Anacheka) Nimeoa lakini huwezi kuiona familia yangu, kwanza hawapo hata kwenye mitandao ya kijamii. Wanafurahi maisha ya kutokuwa maarufu. Napenda kutumia muda wangu mwingi kuwa na familia kwa sababu ziara za muziki huniweka mbali nao. Napenda wabaki na maisha binafsi ili watu wenye hasira na mimi wasije kuwatumia wao kuniadhibu kupitia lugha za kuudhi mitandaoni.

Unaweza kutuambia chochote kuhusu wao?

(Anacheka tena) Mke wangu ni Mkenya na mrembo sana. Tumebarikiwa watoto watatu; mmoja wa kiume na wawili wakike. Tunatarajia mtoto mwingine wanne.

Je hao ndio wanakusababisha usionekane mtaani?

Hapana, ninafanya hivyo pia kuilinda brand yangu. Nani atakuja katika matamasha yangu wakati wananiona kila mahali?

Saturday, September 15, 2018

Nafasi Art Space yajipanga kuinua tasnia ya filamu

 

By Cledo Michael, Mwnanchi

Dar es Salaam. Huenda tasnia ya filamu nchini ikapiga hatua siku za usoni kutokana na kituo cha sanaa kilichopo jijini hapa maarufu kama Sanaa Art Space kuanzisha programu mbalimbali zinazolenga kuinua tasnia hiyo.

Pia, kituo hicho kinachosifika kwa ubunifu kimeendelea kutoa elimu ya sanaa kwa vijana katika masuala ya uchoraji, uigizaji, muziki pamoja na ubunifu wa mitindo.

Septemba 11 mwaka huu Kituo hicho kiliadhimisha miaka kumi tangu kuanzishwa kwake kimekuwa na mchango mkubwa katika kuendeleza na kutangaza kazi za wasanii wa ndani.

Mkurugenzi wa kituo hicho, Rebecca Correy anasema kwa kipindi hicho wasanii wengi wamejiendeleza kimataifa huku kikiwa na shabaha ya kuendeleza tasnia kwa vijana hususan kwenye upande wa filamu.

Anasema kazi kubwa inayofanywa na kituo hicho ni kuwakutanisha wasanii wa filamu, waandishi na waongozaji kwa lengo la kubadilishana ujuzi juu ya namna ya kuinua Sanaa hiyo ambayo kwa sasa inaonekana kuzorota.

“Mwaka huu tumefanya warsha tatu kuhusu filamu, moja kuhusu utengenezaji filamu za makala, makala za kisanii) pamoja na uandaaji wa video na wasanii zaidi ya 50 wamekuja kushiriki,” anasema.

Pia, anasema kupitia programu mbalimbali za filamu wasanii, wanapata nafasi ya kuonyesha filamu zao kwa lengo la kufanya maboresho kabla ya kuziingiza sokoni.

“Tulianza na taasisi ya Get Real Training walionyesha sinema za duniani na Kijiweni Sinema Production wamefanya curation(maonyesho) za Screen zetu kwa miaka miwili na tumeangalia filamu kutoka Afrika za sasa na za zamani,” anasema.

Moja ya filamu ambazo zimepata nafasi ya kuonyeshwa na kutazamwa na watu kupitia programu hiyo ni filamu ya Fatuma pamoja na Filamu ya Tunu na nyinginezo ambapo huonyeshwa kila mwezi kituoni hapo.

Filamu ya Fatuma ilishinda tuzo mbalimbali kupitia Tamasha la 21 la Filamu za Zanzibar (Ziff) ikishinda vipengele mbalimbali ikiwamo muongozaji bora wa filamu (Jordan Riber) kutoka MFDI.Pia ilishinda tuzo ya muigizaji bora wa kike (Catherine Credo).

Mkurugenzi huyo anasema kupitia maonyesho hayo tasnia ya filamu inaweza kukua zaidi kwa kuongeza ubunifu kwa waandishi, waigizaji na waongozaji wa filamu.

Mmoja wa wasanii, Mussa Sango alisema kituo hicho ni jukwaa kwa wasanii kuendeleza kazi zao na kwamba wasanii wengi wamekuza kazi zao pamoja na kipato.

“Nafasi ni jukwaa, hatufundishi lakini kunakuwa na warsha zinazoangalia nyanja gani zinahitaji hivyo vitu, tuna screen(onyesha) filamu ambazo ni professional na tunawaalika watu wa Bongo Movie waweze kujifunza kwa kuangalia,”anasema.

Hatahivyo anasema tatizo kubwa ni kuyafanyia kazi mambo ambayo wanajifunza wasaniii na kuyaleta katika uhalisia.

Mjumbe wa bodi ya kituo hicho, Sauda Simba anasema kazi kubwa ambayo kituo hicho kinaifanya ni kuhakikisha inawaunganisha na wasanii wa ndani na nje ili waweze kukuza kazi zao.

“Tunaonyesha filamu kwakushirikiana na wadau mbalimbali na tukionyesha hizi sinema kunakuwa na muda wa kuuliza maswali,tunaweza kuleta waongozaji na waigizaji wenyewe kwahiyo ni sehemu ya kujifunza,”anasema.

Anasema ndani ya miaka miwili jumla ya sinema 65 zimeonyeshwa ambazo kwa kiasi kikubwa zinaweza kuongeza kasi ya ukuaji wa tasnia hiyo.

Aidha, anasema kituo hicho kimezingatia watu wenye ulemavu wa kuona na kusikia ambapo kupitia msaniii Fred Hala wametengeneza alama maalumu kwa watu hao zinazoweza kuwasaidia kuelewa Sanaa.

Mbali na filamu, taasisi ya Nafasi imekuwa kitovu cha Sanaa ya uchoraji pamoja na muziki wa asili ambapo kupitia maonyesho wasanii hao huweza kutangaza kazi zao pamoja na kuziuza.

Simba anasema changamoto kubwa ni kuwa kituo hicho hakina fedha za kujiendesha na badala yake kinategemea misaada kutoka kwa wahisani jambo ambao linakwamisha ukuaji wake.

“Ili tuweze kusimama tuna dhamira ya kuzalisha sanaa zaidi, tunataka kuongeza ubunifu, kuongeza maonesho, tunataka kupeleka Sanaa zaidi kwa Jamii nje ya Dar es Salaam,” anasema.

Kituo hicho kilianzishwa mwaka 2008 na Kundi la wasanii wa Tanzania kama jukwaa la kuwakutanisha ambapo hadi leo jumla ya studio zaidi ya 37 zimefunguliwa na wasanii zaidi ya 50 hupata mafunzo ya sanaa kila siku.

Saturday, August 18, 2018

Nitegemeo la masupastaa kwa kuwaandikia mistari

 

By Jonathan Musa, Mwananchi jmussa@mwananchi.co.tz

Wachache wanalitambua hili kwamba hadi wale wakongwe kuna muda wanapungukiwa busara za kuandika mashairi na hivyo kuomba msaada ili kuendelea kupeta kimuziki. Ndio hivyo basi.

Mwananchi imepata fursa ya kukutana na msanii wa muziki wa kizazi kipya ambaye pia Mungu amemjalia kipaji ambacho ni cha hadhi ya juu kuliko watu wanavyofikiria.

Kwao nyumbani, Temeke, mkoani Dar es Salaam, wazazi wake wanamuita Omary Ally Mwanga. Lakini kutokana na kipaji chake ambacho kwa sasa kinamueka mjini, ameamua kuwa na jina jingine maarufu kama Marioo.

Marioo ndio nani?

Marioo (22) mtoto wa tatu kati ya wanne kwa Mzee Ali, anaeleza kwamba kwao nyumbani, hakuna mtu hata mmoja ambaye anaimba wala kwenye sanaa yeyote ile.

“Sio tu nyumbani bali ukoo mzima, hatuna muigizaji wala muimbaji. Imetokea tu kwamba mimi Mungu kanipa hiki kipaji na ninashukuru,” Marioo.

Ameanza muziki mwaka 2014 akiwa shuleni.

Anasema haikuwa rahisi kuwa jinsi alivyo kwa sasa lakini pia kuna ladha za watu mbalimbali zimechangia kwa hatua fulani.

Anasema studio chini ya prodyuza na meneja wake, Abbah Process huwa anafanya muziki.

“Mara nyingi utanikuta studio tukipiga stori na washikaji zangu, au tunaandaa vitu vikali,” anasema Marioo.

Shukurani zake za dhati ziende kwa mashabiki na wadau wengine ambao waligundua kipaji chake kwenye tasnia ya sanaa na hivyo kumfikisha alipo.

Unaandikia wasanii mashairi?

Marioo, anakubali kwamba yeye mbali na kuwa na uwezo wa kuimba muziki wa kisasa maarufu kama Bongo Flava,amekuwa akitunga mistari na kuwakabidhi wasanii wa hadhi kubwa.

Amemtaja Christian Bella na wimbo wake wa Pambe, Nabembea ya Ditto, Bado ya Mwasiti, Sawa ya Msami, Wasikudanganye ya Nandy ambayo ilimpa umaarufu Marioo na pia muimbaji mwenyewe, Nandy.

“Mimi kuandika mashairi sio kazi ngumu, ilikuja tu kama fursa na mimi nikaitumia ndo maana nimetangulia kusema Mungu ni mkubwa. Napokea simu za watu wengi sana hususan wasanii na mameneja wao kwamba niwaandikie, na mimi naona faraja kwa hilo,” anasema Marioo.Aidha anafafanua kwamba, mwanzoni alianza kuandika bila malipo wala kutarajia kitu chochote ila kadri siku na uhitaji ulivyokuwa mkubwa, ikabidi kuwepo na menejimenti ambayo inamsimamia na hivyo, kwa sasa suala hilo limekuwa ni la kibiashara zaidi.

Anajuaje kwamba haya mashairi ni bora kwa msanii yupi?

Anasema hilo halimsumbui kwa kuwa mara nyingi wakati anaandika, anaendana na beat hivyo inakuwa ni rahisi kutambua kwamba msanii fulani anaimba mtindo huu na yule fulani ni miondoko fulani.

Malipo?

Anafafanua kwamba kwa kila mashairi anayoyaandaa kwa ajili ya msanii, gharama ni Sh1 milioni.

Je, wewe unaimba?

Marioo, anasema anaimba ingawa hakutaka kuanza kuimba kipindi hiki kutokana a malengo au mipango yake binafsi.

Wimbo wake wa kwanza uliotambulika kam Dar Kugumu, ambao aliuachia mapema mwaka huu ulibamba na kupokelewa vizuri kinyume na matarajio yake.

Dar Kugumu, ni wimbo ambao nimeurekodi mwaka 2015, na kuuachia mwaka huu ingawa video yake nimeifanya huuhuu mwaka chini ya muelekezi Adam Juma,” anasema.

Wimbo ambao unaufurahai/chukia?

“Mimi katika mashairi yangu yote ambayo naandika, sitegemei kwamba wimbo ukifanya vizuri au vibaya kuna shida. Muziki siku zote ni njia mbili ipo ya kuhit na ya kutokuhit,” anasema Marioo.

Mfano mzuri ni wimbo wa Giggy Money, Nampa Paa, ambao ulitungwa na Marioo lakini kwa bahati mbaya, Baraza la Sanaa nchini (Basata) liliufungia.

Nini siri yako kwenye gemu?

Marioo anasema siri kubwa katika kuyafikia mafanikio ni bidii sanjari na nidhamu katika kazi.

“Kuwa na nidhamu, daima kuna manufaa yake. Mimi kwa mfano wimbo wangu wa Dar Kugumu, nimefanya video bure bila hata shilingi mia. Adam Juma aliamua tu kunisaidia baada ya kugundua kipaji changu na pia nidhamu kazini,” Marioo.

Wito wako?

Anaahidi mashabiki wake wakae mkao wa kusubiri vitu vya moto ambavyo tayari vimepakuliwa na vingine vipo jikoni vinamaliziwa.

“Kwa vijana wenzangu, msikate tamaa, kama unahisi una kitu ambacho kinaweza kikawa chenye manufaa ya halali, tafuta njia sahihi na naamini utafika mbali. Mifano ipo na sio kitu kigeni,” anahitimisha.

Saturday, August 18, 2018

Hii ‘michambo’ kwenye mitandao inatengeneza kizazi chenye ‘wagonjwa wa akili’



Julie Kulangwa

Julie Kulangwa 

Anayeweza kuelezea maumivu ya kushambuliwa mtandaoni ni yule aliyekumbwa na mikasa ya aina hiyo. Wengine tunabaki kusimulia tu lakini kwa kujaribu kuvaa viatu vya mtu aliye katikati ya msuto katika mitandao unajua kwa kiasi gani inasababisha vidonda visivyopona.

Hakuna haja ya kuwataja majina lakini orodha ni ndefu ya watu waliowahi kukumbana na mashambulizi katika mitandao. Maisha yao baada ya ‘michambo’ huenda ni tofauti na mwanzo.

Unyanyasaji kwenye mitandao (cyber bullying) si jambo geni duniani kote ila hapa kwetu inaweza kuwa inavunja rekodi. Kama ambavyo Watanzania wanaongoza kwa ushapu wao katika mitandao ya kijamii, ndivyo walivyo katika kuwashughulikia watu.

Mimi nimelitazama kwa namna nyingine na kuona haya mambo yanayoendelea katika mitandao ya kijamii yasipodhibitiwa yatatengeneza kizazi cha ajabu…kizazi cha watu wenye matatizo ya akili.

Kwa mfano sasa ni rahisi mtu yeyote kuwa maarufu akitaka. Atapiga picha za utupu, atazitupia katika mitandao ya kijamii mara paap jamii imempokea amekuwa maarufu. Mwingine anajirekodi akifanya mambo ya ajabu ajabu yasiyo ya staha hata kidogo, siku mbili naye katoboa kawa maarufu.

Lakini hiyo si mbaya zaidi kama watu kushambuliwa wenzao katika mtandao kwa matusi ya nguoni na kashfa za kukosoa za kila aina. Watu wamesahau kama mwenye kazi ya kuumba watu ni Mungu maana wanavyokosoa huko mitandaoni utasema kuna mtu anauwezo wa kuchagua anavyotaka awe.

Mtu anaweza kushambuliwa kwa matusi na kashfa zote mpaka unajiuliza upo nchi gani maana unayoshuhudia huko si ya nchi hii kabisa.

Mimi natazama namna watu wanaokumbwa na manyanyaso hawa wanavyobadilika baada ya mashambulizi. Hakika watu hawa pamoja na kwamba mbele ya macho yetu wanajikaza, naamini wanatetereka na kupata msongo wa mawazo.

Huenda hata staili yao ya maisha inabadilika baada ya kupitia manyanyaso na kama wakifuatiliwa huenda wanaweza kukutwa wamepata sonona. Jaribu kuvaa viatu vya mtu anayeshambuliwa mtandaoni halafu vaa viatu vyake.

Nawaona watu wengi wakipatwa na ‘magonjwa ya akili’ kutokana na utamaduni tunaouendekeza mitandaoni wa kuumbuana.

Saturday, July 28, 2018

Lulu, bilionea Msuya na Bongo movie

 

By Dk Levy

Sinema ilianzia Gereza la Babati. Shariff Mohamed alienda kumtembelea Chusa, ambaye kwa wakati huo alikuwa mtuhumiwa katika kesi ya mauaji yaliyotokea katika mgodi wake.

Ndipo katika maongezi Chusa akamdokeza Shariff kuwa kuna jambo anaomba afanye. Na kwamba, hata kuwepo kwake ndani ni njama za Msuya. Baada ya makubaliano hayo mchongo mzima ukaanza kusukwa. Na katika kusuka Chusa alimwambia Shariff (mshtakiwa wa 1), kwamba ukifika Arusha mjini mtafute Swahibu (mshtakiwa wa 2), ambaye leo kachomoka atakupa ramani yote na kinachotakiwa kufanyika. Ila wewe utafadhili zoezi zima. Swahibu Jumanne maarufu kama Mredii, kwa uzoefu wake akamtafuta Kuhundwa na Ally Majeshi. Ally Majeshi akatoa wazo kuwa Shariff atoe jiwe kisha akamuoneshe Msuya kuwa analiuza. Shariff akakubali.

Na mchongo ukawa ndio huo. Shariff akatoa jiwe lenye thamani ya zaidi ya Sh200 milioni na kumpa Majeshi. Majeshi alimpigia Msuya akamwambia anaitwa Ally anatokea Mirerani kuna jiwe kapata. Anaomba waonane ili amwonyeshe. Msuya akakubali na kumwambia wakutane mjini Arusha. Ilikuwa mida ya jioni saa 11, walikutana na Majeshi alimwonyesha jiwe Msuya, akalipenda, akasema atatoa Sh140 milioni.

Majeshi akakubali ila akamwambia hiyo biashara yuko na mdogo wake, hivyo ni vyema mauziano yafanyike wakiwa wote wawili na mdogo wake. Msuya akakubali.

Kwa hiyo wanafanyaje? Majeshi akasema kesho kama anaweza wakutane njiapanda ya Kia ili na mdogo wake pia awepo asione amemdhulumu. Msuya akakubali.

Huku maandalizi mengine yalikuwa yanaendelea. Line za simu zilisajiliwa Moshi mjini, line tatu kwa kutumia jina la Kimasai. Na aliyefanya kazi hiyo ni mshtakiwa wa tatu, Mussa Mangu na aliyekuwa mshtakiwa wa saba alichomoka na Ally.

Siku ya tukio asubuhi walikutana Shamo Hotel. Kisha wakakubaliana kuwa Kuhundwa atatumia bodaboda kutokea njiapanda. Shariff alibaki njia panda na wengine. Ally Majeshi alipakiwa na Msuya kutoka Arusha.

Kumbuka hapa anafuatwa mdogo wake Majeshi ili mauziano yaweze kufanyika.

Walipofika njiapanda wakakunja kuelekea alipo mdogo wake Ally Majeshi. Walipofika tayari Kuhundwa alikuwa keshafika eneo la tukio.

Ally akashuka kwenye gari kama anaongea na Kuhundwa (mdogo wake kwa wakati huo). Msuya kabla hajashuka kwenye gari, Kuhundwa alifika na kufungua mlango kisha kuanza kumimina risasi.

Kisha wakakamata bodaboda na kuanza kuondoka eneo hilo. Shuhuda pekee alikuwa kijana mmoja wa Kimasai wa miaka 18 aliyekuwa anachunga mifugo yake eneo hilo.

Mussa Mangu ambaye ni dereva wa Shariff Mohamed, Kuhundwa, na Ally Majeshi siku moja kabla walienda Namanga kununua bunduki, ambapo ilinunuliwa kwa Sh4 milioni. Na gari lililotumika kwenda ni la Shariff Mohamed aina ya VX. Katika malipo ilikuwa imebaki kama Sh10 milioni. Ally na Kuhundwa walipofika njiapanda, wakaiweka pikipiki kwenye gari na kuelekea Arusha. Walipofika Arusha, Shariff aliwamalizia hela yote Sh10 milioni iliyobaki.

Hapo sasa maisha ya kawaida yaliendelea kwa mwezi mmoja mpaka miwili, kabla ya zoezi la kuwakamata mmoja baada ya mwingine kuanza rasmi.

Kuhundwa alikamatwa Kaliua akiwa kwa mganga wa kienyeji. Polisi walioenda kumkamata walikaa kama siku tatu wakiwa wanatibiwa wote, kumbe walikuwa kazini.

Ally alikamatwa Kigoma. Alipofika Mwanza mnara ulisoma yuko mjini Mwanza, kisha akazima simu akaja kuiwasha akiwa anavuka Busisi. Mnara ukasoma tena.

Wakasema huku anaelekea Geita au mikoa ya huko. Baada ya hapo mnara ukaja kusoma Kigoma, ndipo polisi waliokuwa katika ‘task force’ walifika Kigoma. Kwa siku mbili zote hawakufanikiwa kumkamata. Baada ya kukata tamaa wakiwa kwenye gari wanarudi, wakasema tupite stendi kupata kifungua kinywa.

Walipokuwa stendi, mmoja wa askari akamuona mtu kama Ally. Alipojaribu kupiga ile namba Ally akapokea ndipo akamakamatwa. Shariff Mohamed alikamatwa Arusha baada ya kurudi kutoka safari. Saa 11 alfajiri alisikia watu wakigonga kengere ya getini. Alipochungulia katika kamera ya CCTV akaona kuna polisi, kisha akafungua geti na kukamatwa.

Chusa alikamatwa na kukaa ndani zaidi ya miezi sita katika kesi hii ya Msuya, kisha DPP akaonyesha nia ya kumuondoa Chusa katika hili shauri na kwamba hata kesi ya mauaji inayomkabili kwa sasa ni Msuya ndiye alitengeneza. Shariff anazidi kusema kwamba, kwa kuwa Chusa ni rafiki yake, na wanafanya naye biashara na ni rafiki mkubwa hakuweza kukataa ombi hilo.

Ingawa alimuomba muda afikirie, Shariff anasema alipofikiria aliona kwamba Chusa akitoka anaweza kumuua yeye. Hivyo alikuwa hana jinsi zaidi ya kukubali hilo ombi la Chusa.

Ndipo idadi ya washtakiwa ikabaki saba. Mmoja akachomoka awali alipoonekana hana kesi ya kujibu. Wengine sita ndio wamehukumiwa. Watano wamehukumiwa kunyongwa na mmoja kachomoka ambaye ni Swahibu Jumanne maarufu kama Mredii.

Hizi nd’o stori za kufanyia kazi wasanii wa filamu. Badala ya mvulana wa kimaskini kapendwa na msichana wa kitajiri. Au mwenye nyumba kulazimisha penzi la mpangaji.

Kuna matukio ambayo wasanii wameshindwa kugeuza pesa, yanakuja na kutoweka kama upepo halafu basi stori inaisha juu kwa juu huku filamu zikitengenezewa kwa stori za vituko.

Hivi sasa utawaona pamoja misibani. Huko ndiyo utasikia habari za wasanii na vitimbi vyao. Zaidi ya hapo huwasikii. Bila misiba wengine tusingewaona tena runingani.

Leaders Club yao ya sasa, ndiyo ‘location’ yao. Ndiyo kwenye mauzo yao rasmi. Itafika wakati mashabiki wataomba misiba iwe mingi wapate nafasi ya kuwaona wasanii wanaowapenda.

Wapo wasanii wanaotumia misiba kutengeneza ‘kiki’ ya kazi zao mpya. Kutumia misiba kama sehemu ya kutangazia ujio wa kazi yako mpya ni hatua mbaya sana. Biashara kubwa ya wasanii wa filamu ilikuwa ni mauzo kwa Mdosi, lakini sasa hivi hilo halipo tena limekufa kabisa. Sanaa inayumba kwa kuwa wasanii hawakujipanga jinsi ya kuishi nje ya biashara na Mdosi.

Huyo ndiye aliyekuwa mwokozi mkubwa aliyebaki. Leo kila msanii anasifia tamthiliya na kukimbilia huko. Sasa sijui itakuwaje kama na huko nako kutaharibika.

Wasiwasi wangu unakuja kwa sababu wasanii wanaoshindwa kuvumilia ‘location’ kwa filamu za dakika chache, watawezaje kazi ya miezi mingi? Matatizo ya wasanii kutotulia wawapo ‘location’ ni makubwa sana.

Kuna wakati wasanii wa Kibongo walijifananisha na wa Kinaijeria mpaka jina la Bongo movie wakataka lifanane na Nollywood, ikashindikana kwani kujiita Bollywood ni kichekesho kwa sababu India kuna Bollywood.

Nollywood ilianza kupata umaarufu mwanzoni mwa miaka ya 1990 mpaka mwaka 2000 ikawa ya pili kuzalisha filamu nyingi kwa mwaka baada ya Bollywood.

Walikuwa wakizalisha filamu 200 kwa mwezi, sawa na filamu 2,400 kwa mwaka. Nigeria na Tanzania wana historia sawa katika filamu. Wote walianza kutengeneza filamu mwanzoni mwa miaka ya 1960.

Kwa Tanzania filamu ilianza kabla ya uhuru yaani mwaka 1961, lakini mwaka 1968 ilianzishwa taasisi ya Tanzania Film Festival. Walifanikiwa kutengeneza filamu za Fimbo ya Mnyonge, Harusi ya Mariamu na Yombayomba.

Miongoni mwa filamu zilizopata umaarufu ni ‘Muhogo Mchungu’ iliyomshirikisha Rashid Mfaume Kawawa ambaye alikuwa Waziri Mkuu wakati Tanganyika ikipata uhuru.

Hizo filamu zilitumika kwa propaganda na sera ya ujamaa na kujitegemea. Ilipofika mwishoni mwa miaka ya 1990 ndipo utamaduni wa kutengeneza filamu kwa minajili ya kibiashara ukaanza rasmi.

Ili kurudisha ubora ule wa soko la Bongo movie kuna kazi kubwa inatakiwa ifanyike. Wala siyo suala la kuwekeza mtaji mkubwa wa mamilioni. Ni kurudisha imani ya mashabiki kwenu.

Anaweza kutumika msanii mmoja au wawili kurudisha imani ya mashabiki kama mwanzo. Biashara nyingi zimekufa au kuyumba kwa sasa lakini pia kuna biashara nyingi zimezaliwa au kusimama vizuri kwa sasa.

Watanzania wanapenda sana faraja. Filamu ni faraja kubwa sana lakini kwa sasa kiwanda cha sanaa hii kinahitaji kupata akili mpya siyo hizo za zamadamu. Watu wanaishi kwa mazoea na kukariri mno.

Wasanii ondokeni kwenye akili za kutengeneza stori za filamu kwenye mawazo ya baa. Kuna matukio mengi sana yanayojiri kwa uwazi na kwa kificho yanayohitajika kuwekwa kwenye filamu zenu.

Maisha ya Elizabeth Michael ‘Lulu’ ni filamu tosha. Lakini hilo haliwezi kuonekana kwenye akili za watu wanaofikiria zaidi kuuza sura kwenye misiba na kubishana na mashabiki wao mitandaoni.

Saturday, July 28, 2018

Rich Mavoko njiapanda ndani ya WCB

By Mwandishi Wetu, Mwananchi

Tetesi za kuondoka kwa msanii wa WCB, Rich Mavoko bado kitendawili ndani ya kampuni hiyo ambayo inaongozwa na Diamond Platnumz.

Rich Mavoko alisainiwa rasmi WCB Juni 3, 2016, na kufanya idadi ya wasanii Walioko chini ya lebo ya wasafi kufikia sita.

Mpaka sasa waliopo katika lebo hiyo mbali na Rich ni Harmonize, Lavalava, Rayvanny, Qeen Darleen, Mbosso aliyesajiliwa mwaka huu na Diamond mwenyewe

Hata hivyo ndani ya mwezi huu kumekuwa na sintofahamu kuhusiana na suala la Mavoko kuondoka ndani ya lebo hiyo huku ikichangiwa na sababu kadha wa kadha watu kuhisi hivyo.

Mojawapo ni Rich Mavoko kutopost chochote katika ukurasa wake wa mtandao wa Instagram tangu Mei 25 mwaka huu jambo ambalo sio kawaida kwa wasanii wanaomilikiwa na lebo hiyo.

Watu wanaotembelea kurasa za wasanii hao wamekuwa wakiona matukio mbalimbali yanayoendelea kwa wasanii wa WCB ikiwemo mmojawapo anapokuwa na shoo mahali au kutoa wimbo, lakini kwa Rich imekuwa tofauti kwani hakuna alichoposti tangu Mei. Anafanya hivyo wakati matukio kibao yameshafanyika, ikiwemo ya Harmonize kufanya shoo kubwa pale ukumbi wa Dar Live siku ya sikukuu ya Idd pili, alioita Usiku wa Kusi.

Pia bosi wao Diamond hivi karibuni kamaliza ziara yake nchini Marekani, lakini hajawahi kurusha chochote kama wenzake ambavyo walikuwa wakifanya.

Kama vile haitoshi nyimbo kibao zimeachiwa na wasanii kutoka lebo hiyo, ikiwemo Kwangaru aliyoifanya Harmonize na Diamond, Iyena aliimba Diamond na Rayvanny, Nadekezwa wa Mbosso na Baila wa Diamond aliouachia hivi karibuni ambazo zote hizo Mavoko kama hajaziona vile na kuwapa sapoti wasanii wenzake kama ilivyo ada yao.

Pamoja na ukimya huo, wiki hii aliibua gumzo zaidi baada ya kurushia wimbo wake mpya wa Happy.

Jambo hilo linaifanya gazeti la Mwananchi kuutafuta uongozi wa WCB ili kusikia chochote kutoka kwao ikiwemo kujibu tetesi hizo za Rich kuondoka.

Mmoja wa watu waliozungumza ni Meneja wa Diamond, Said Fella, ambaye katika majibu yake anasema yeye hana jibu lolote kwa kuwa sio Meneja wa Rich na kutaka atafutwe mwenyewe.

“Nimekuwa nikiulizwa na watu kuhusiana na msanii huyu, lakini eleweni sina jibu kwa kuwa mimi msanii ninayemsimamia ni Diamond, kwani kila mwanamuziki pale ana meneja wake,” anasema Mkubwa Fela.

Mwananchi haikukata tamaa kwani ilimpigia simu Rich Mavoko mwenye ambaye anasema: “Kwa sasa sipo tayari kuzungumza lolote naombeni mniache, nikiwa tayari nitawaambia. Waandishi mmenipigia simu sana kuuliza hili, lakini naombeni mnipe muda kidogo kwani ni hivi karibuni mtajua ukweli wote, hata hii simu yako nimeipokea tu basi, maana nimekuwa nikizima muda mrefu kutokana na usumbufu ninaoupata wa kuulizwa suala hili, naombeni muwe na subra siku za karibuni mtaujua ukweli wote.”

Saturday, July 28, 2018

Ubongo ukilala na wewe ndo umekwisha!

 

By Gaston Nunduma

Nilihama kutoka nyumba niliyopanga mwanzoni kwa sababu ya kelele. Kuume kwa chumba changu kulikuwa na chumba cha mashangingi ambao kati yao sikupata kumfahamu aliyekimiliki. Karibu kila kulipokucha nilikutana na shangingi jipya likimtoa mwanaume liliyelala naye siku hiyo.

Chumba hicho kilikuwa kikipigwa mipasho kuanzia asubuhi mpaka usiku, huku wenyeji wakipeana “ubuyu”. Kelele, matusi na ugomvi muda wote. Tena walikuwa na kawaida ya kuketi ukumbini wakiegemea milango yetu na kuifanya chapuo wakati umbeya ulipokolea.

Kushoto kwa chumba changu aliishi msela aliyerudi saa nne za usiku kila siku. Yeye alipokuta moto, aliuzima na moto. Kila alipokutana na kelele za mashangingi alifungulia busta lake utafikiri Man Fongo na Sholo Mwamba wameamsha dude uwanjani.

Ndiyo maana nasema madalali wana mahesabu makali sana. Sikuyaona yote haya ilinibidi nimtafute dalali mwingine upesi anihamishe.

Jumapili walikuja madalali wawili, mmoja akaanza kumpa stori mwenzie ingawa nilijua kuwa “ananijaza”. “Unaskia babu, mchizi ishu zake ni za intelijensia… Sio unamgea rumu bangubangu kama lile pale… tunataka rumu baridiiiiii yani ka peponi vile…”

Yule wa pili akadakia kuwa alihifadhi chumba kimoja kwa ajili ya rafiki yake anayerudi kutoka Marekani. Akajazia jinsi jamaa alivyosisitiza hadi akamtumia dola kumi ili kumpoza tu. “Lakini kwa sababu mchizi amekwama no sweti mi ntafaulisha. Twenzetuni.”

Tukachukua bodaboda na kuingia mtaani. Nilianza kushangaa chochoro tulizokata hadi nikataka kughairi. Dalali alipoona hivyo akasema “braza mabangubangu ndo wanagombania rodi… Huku ndo washua wanakokula kiyoyozi… haina kwere wala nini…”

Mimi nikaona potelea mbali. Adha ya nyumba ninayoishi ni zaidi ya kulala sokoni.

Nikaoneshwa nyumba iliyokuwa tupu. Nikanong’onezwa kuwa wapangaji wa humo walikuwa na tatizo kama langu, tena si ajabu sisi ndio tuwapigia kelele. Haraka tukaenda kwa mwenye nyumba nikalipia mwaka mzima.

Jumapili iliyofuata nikahamia kimyakimya. Kila muda nilikuwa nikiwasihi wabeba vyombo wasiviburuze humo ndani ili kutowakera wenyeji. Sasa nilikuwa na uhakika wa kuishi na kufanya kazi zangu kwa amani tosha.

Saa mbili za usiku nikasikia milango ikifunguliwa kwa kelele na mabishano. Nikawasikia chinga wakizogoana juu ya bei walizouza bidhaa zao. Du! Muziki uleule.

Hata hivyo nilijifariji: Kama chinga wanarudi saa mbili usiku mimi nitafanya kazi asubuhi na kutoka saa moja usiku. Nikirudi saa sita sio mbaya, nitajipumzisha kwa ajili ya kesho.

Nikajikaza hivyohivyo lakini jamaa walilala saa nane! Akh! Potelea mbali.

Kesho yake ilikuwa Jumatatu. Niliamua kupumzika ili nipange zana zangu na kutafakari kwa sababu wenyeji watakuwa wameshaenda viwanja vyao. Lakini niliamshwa na kelele za watoto kama vile tulikuwa kwenye wodi ya wazazi. Niliinuka kuchungulia dirishani.

Hapo ndipo nilipogundua kuwa dirisha langu lilipakana na banda la chekechea!

Kwa jinsi nilivyochanganyikiwa ningeondoka muda huohuo lakini katika kuduwaa kwangu nikamwona mlezi wao akiingia.

“Hadithi hadithi…”

“Hadithi njoo, uwongo njoo, utamu kolea…”

Kwa bahati mbaya mimi ni mlevi sana wa hadithi za watoto. Kila ninaposikia hadithi ikianza hutega sikio kwani naamini zote ninazijua. Hivyo nikikutana na hadithi ngeni huwa naongeza kitu. “Hapo zamani za kale alitokea fisi,” Mlezi alianza nami nikajiweka sawa…

“Fisi alikuwa anaenda kwenye sherehe. Njaa ikamuuma sana akasema: Acha niule mkia wangu. Akaula. Baadaye akasema acha niile miguu yangu, akaila. Alipoimaliza tu akaiona sherehe mbele yake. Pilau ilikuwa nyingi imechanganywa na nyama kibao. Akataka kuifuata lakini akashindwa kwa sababu hakuwa na miguu. Na hadithi imeisha… Inatufundisha nini?”

Watoto wakajibu: “Tusiwe waroho!”

Aisee nilibadilika mara moja.

Nitakupa siri moja: Hadithi zote za kale zinaakisi maisha yetu ya leo ma kesho. Na ukitaka kuelewa maana yake anza kuifikiria katika uhalisia. Nikaketi na kuanza kuivuta picha ya fisi anayekula miguu yake mwenyewe.

Angewezaje? Mwili wa kiumbe hai unaunganishwa na mifupa, mishipa, misuli, ngozi na kadhalika. Kuna mishipa yenye uwezo wa kupokea habari za nje ya mwili na kuzibadilisha katika mishtuko ya umeme inayopelekwa na neva hadi kwenye ubongo.

Mbu anapotua mwilini mwako hata kama satalaiti (macho) hayajaona, taarifa zinapelekwa ubongoni. Ubongo unaamuru mkono umpige na kummaliza. Kazi hiyo inafanyika bila ubongo kuchomoka kichwani kumfuata huyo mbu.

Nikashtuka: Uongozi wa nchi umejengwa kwa mfumo huu. Nyumba, mtaa, kata, tarafa, wilaya, mkoa kisha nchi. Huwezi kwenda juu kabla ya kupitia ngazi moja moja za huku chini.

Sasa mwili wetu umeziba wapi hadi leo inatokea Mkuu kufanya kazi iliyopaswa kufanywa na mdogo? Inakuwaje hadi Waziri wa Mambo ya Ndani anamuagiza mkuu wa polisi kumkamata na kumpeleka mtuhumiwa mbele yake?

Kwa mawazo yangu naona kama ubongo una mambo mengi sana ya kufanya. Kabla mbu hajatua mwilini, ulikuwa unapanga utafutaji wa mlo wa kesho, utatuzi wa matatizo ya ada ya mtoto, umaliziaji wa kibanda kule shamba na mengine mengi zaidi ambayo hukuwa ukiyawazia. Unajua unavuta pumzi kiasi gani kwa siku? Hujui lakini ubongo unaratibu.Nafikiri inatubidi tujipange tusije tukauchosha ubongo… Si unajua matokeo yake?

Saturday, July 28, 2018

Mkoa wa Kilimanjaro ulikuwa na wapiga gitaa wengi nchini



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Frank Humplik au kijana wa Kichaga kama alivyojulikana enzi za ujana wake, alikuwa mpiga gitaa, mwimbaji na mtunzi aliyekuwa akishirikiana na dada zake katika kundi walilojiita Frank na dada zake.

Muziki wao ulikuwa maarufu sana enzi zao na umeendelea kuwa muziki wenye nafasi kwenye mioyo ya wengi waliopata bahati kuusikia.

Baba yake Frank aliingia nchini mwanzoni mwa karne ya 20 akitokea Austria. Alikuja nchini kama mhandisi na kufanya kazi katika kampuni iliyotengeneza reli ya Moshi- Tanga.

Mzee huyo, Joseph Humplick akaoa na kuweka masikani yake Moshi. Frank aliyekuwa fundi wa magari alikuwa maarufu sana mjini Moshi kutokana na muziki wake.

Binafsi kwa muda mrefu nilikuwa nikidhani kuwa alikuwa mpiga gitaa pekee katika Mkoa wa Kilimanjaro, lakini katika taarifa ninazoendelea kupata zimenifungua macho na kunionyesha kuwa Kilimanjaro ilikuwa na wanamuziki wengi waliokuwa wa aina ya Frank. Na wengi walibahatika kurekodi muziki wao katika santuri. Najua watu wengi watashangaa kwa hili, kwani mkoa huu huwa hautajwi wakati ikiongelewa mikoa yenye historia ya muziki.

Mkoa wa Tanga, Morogoro na Tabora ndio huongelewa kutokana na kuwa na makundi maarufu ya bendi kama Tabora Jazz, Jamhuri Jazz, Morogoro Jazz na Cuban Marimba.

Wanamuziki wa kutoka mkoani Kilimanjaro walifanya kazi nzuri ya kurekodi nyimbo nyingi kwa lugha ya Kiswahili, Kichaga na Kipare. Mwamko wa kurekodi nyimbo za lugha ya Kichaga ulikuwa na mchango mkubwa.

Chifu Thomas Mareale wakati huo aliwahi kumuuliza Frank, kwa nini harekodi nyimbo za Kichaga wakati kuna nyimbo nyingi zilikuwa zinapatikana wakati huo zikitoka Afrika ya Kusini, waimbaji wake wakiimba katika lugha mbalimbali za nchi hiyo. Wanamuziki wa wakati huo walikuwa wakitumia mfumo uliokuwa maarufu wa kupiga muziki kwa kutumia gitaa lisilotumia na umeme, maarufu kwa wanamuziki wengi kama ‘galaton’.

Upigaji huu wa gitaa ulikuwa na staili nyingi sana ambazo zilikuwa zikitokana na kujaribu kupiga kwenye gitaa milio iliyotokana na vyombo vya asili vya makabila. Hivyo wapiga magitaa kutoka Mara walipiga staili tofauti na wapiga magitaa kutoka Kilimanjaro. Hakika tulikuwa na mengi matamu.

Pamoja na Frank, wapiga magitaa wengine kutoka Kilimanjaro ambao nimeweza kupata majina yao ni Wilfred Kuite, Jumanne Omari, Michael John ( huyu alitoa santuri kwa lugha ya Kipare), Hosea Macha, Shayo Nguoi, Robinson na Kisarambue.

Pia kulikuwepo na kundi lililoitwa Kimambo Brothers. Wote hawa walitoa santuri ambazo wakati huo zilifahamika zaidi kutokana na spidi yake ya mzunguko wa mara 78 kwa dakika 78. Niko katika kujaribu kusaka watu waliowafahamu wanamuziki hawa ili kuweza kuweka kumbukumbu zaidi kuhusu historia yao na ya muziki wa nchi yetu kwa ujumla.

Katika sakasaka ya historia ya muziki wetu nimegundua wazi kuwa Tanzania ina historia nzuri na kubwa na ya kujivunia ya muziki. Kwa mfano, wapenzi wengi wa muziki hawajui kuwa Tanzania ilikuwa na bendi kabla ya Congo. Wengi hudai kuwa Tanzania ilifundishwa muziki na Congo, jambo hili ambalo hata wanamuziki wengi wa muziki wa rhumba huamini lina athari kubwa kwani hata wanamuziki wengine hutunga hata nyimbo zao wakiangalia kwanza kinachoendelea Congo (DRC).

Historia hizi zimekuwa ngumu kuwafikia wananchi ili waweze kujivunia nchi yao na hata wasanii kuwa na mtazamo mwingine katika muziki wao. Kwa bahati mbaya sheria iliyotangazwa karibuni ya kuhitaji ‘blog’ kulipa shilingi milioni ili kuendelea kuwepo imefunga vyanzo vingi vya taarifa za kihistoria ambazo si rahisi kuzipata kwa njia nyingine.

Bado wengine tunashangaa uamuzi huu wa kuweka ‘blog’ zote kwenye kapu moja ulifikiwaje. Katika sura ya tano ya Sera ya Utamaduni, aya 5 inaongelea kuhusu Jukumu la Jamii. Aya hiyo inaishia na sentensi isemayo, “Ni wajibu wa kila mwananchi kuhifadhi na kuendeleza urithi wake wa utamaduni.”

Aya ya 5.1.7 inasema, “Serikali itahakikisha kwamba ofisi zote za umma, mashirika na watu binafsi wanatambua, kuthamini na kutunza nyaraka walizonazo na watakazoziandika ili kuhifadhi historia ya utamaduni wetu.”

Kulazimisha wanaotunza waliyoyaandika kuhusu historia ya nchi yetu kulipia shilingi milioni moja ni njia ya kuhakikisha kuwa kumbukumbu nyingi zinakufa na kusahaulika pamoja na walizo nazo.

Kuna ushahidi mwingi unaoonyesha wimbo wa Malaika ulianzia Moshi. Upinzani wa hili ni mkubwa sana, hata wengine wakisema Moshi hakukuwa na wanamuziki, lakini taarifa mpya za wingi wa wanamuziki waliorekodi ambao walitoka Mkoa wa Kilimanjaro unaleta sababu ya kuangalia upya historia ya wimbo huu maarufu.

Saturday, July 21, 2018

NDANI YA BOKSI: Ray C, hata mtandao wa Instagram ni unga



Ray C

Ray C 

By Dk Levvy

Mtungi wote ulikwisha kichwani na kupata hasara mara mbili. Ndiyo, hasara ya pesa niliyotumia kununua kinywaji kilichotoweka kichwani kwa wakati huo, na hasara ya kusikia maneno ya kuumiza.

Mshikaji anadondosha chozi kwa ajili ya kiumbe wa kike. Ni mzuri, ndiyo. Pengine mzuri sana kuliko wasichana kibao wanaozurura katika mabaa na barabara ya jiji hili la Dar es Salaam.

Ndiyo. Lakini, ukweli ni kwamba yeye ni mmoja wao. Na yeye alikuwa amemuokota kama alivyowahi kuokota wasichana wengine kadhaa waliotangulia kabla ya huyu aliyemuumiza.

Ni mida ya jioni Jumapili iliyopita niko Kinondoni kwenye baa moja maarufu yenye umri mdogo sana tangu kufunguliwa kwake. Watu kibao wakiumiza makoo kwa pombe na meno kwa mifupa ya nyama choma.

Watu wako ‘bize’ kiasi kwamba wamepoteza kumbukumbu na imani yote ya kama kuna kifo. Kila nimuonaye ana uso wenye nuru ya kipuuzi yenye kumpa mtu jeuri ya kuamini kuwa hakuna shida.

Niko na mshikaji anameremeta shavuni kibwege kwa umande wa machozi. Siyo machozi ya furaha kama Wafaransa na Kombe la Dunia, hapana. Huyu ni machozi ya kutendwa na mkewe. Kuumizwa.

Simulizi yake inakera kwa tabia anazofanyiwa na mkewe. Jamaa ana wakati mgumu sana, ni miongoni mwa watu wasio na furaha duniani. Uso umejenga urafiki na kifo cha kujitakia. Alipofikia, sumu na kitanzi kwake siyo tatizo, bali ni suluhisho.

Jamila (Jina siyo halisi) ana haki gani ya kumfanyia vile mshikaji (mumewe)? Nilijiuliza baada ya kushuhudia chozi jingine na kilio cha kwikwi kwa mshikaji. Jamila ni nani zaidi ya msichana mwingine?

Mwisho nilimpuuza na michozi yake nikahamia kaunta kuendelea kuuvuruga ubongo kwa mtungi. Ni baada ya kuniambia huyo Jamila alimpata kupitia mtandao wa Instagram na kumfanya mke rasmi. Nilifuta na namba yake kabla sijalewa zaidi.

Mtu mwenye akili zake timamu hawezi kuoa mke wa mtandaoni. Hawezi kuwa na demu muuza sura mitandaoni. Sikatai kuwa nao ni viumbe walioumbwa na Mungu, lakini wenye ukaribu zaidi na shetani.

Wanawake mnafanya dunia iwe hivi. Hebu fikiria dunia bila wanawake au mabinti ingekuwaje? Ingekuwa dunia ya kipuuzi sana aisee. Sitamani hilo litokee hata kwa nusu saa ya dunia bila totozi.

Pengine Mwana FA mpaka leo asingetoka kimuziki. Mabinti walimfanya awe miongoni mwa wanamuziki wa kizazi kipya. Ukitaka ufanikiwe haraka sana kimuziki, waimbie hawa viumbe kina “Hawa”.

Magereza yasingekuwepo. Wengi wao waliopo jela wamefungwa kwa sababu ya kuwaridhisha wanawake zao kifedha. Pale wanapoona bila pesa wataishia kuwaita shemeji, wanaamua kufanya lolote.

Kuna walioiba, kupora, kutapeli, kuua kwa ajili ya mapenzi, na wenye maovu mengine mengi ambao chanzo kilikuwa ni wanawake. Ndani ya muda mfupi siku za karibuni kuna askari wengi wamejiua kwa sababu ya viumbe hawa.

Asilimia kubwa wanaume hununua magari kwa sababu ya wanawake kurahisisha usafiri. Bila hivyo wallah wengi wasingenunua. Totozi zinakulazimisha pesa ya kununulia kiwanja na tofauti elfu tatu, uamue kununua ndinga kwanza.

Halafu sijui nao wamerogerezewa kwenye magari. Hata mwanaume akiwa na gari la kubebea maiti ilimradi kuna viti, basi kwao burudani. Totozi na ndinga ni kama siasa na rushwa.

Mitindo na nyumba za fasheni zisingekuwepo. Wabunifu kama Gucci na wengine wangekuwa wapasua mbao. Ubunifu upo kwa ajili yao hawa wanaume ni kama kulazimisha.

Pia vitu kama poda, wanja na vinginevyo vingi visingekuwepo. Changamoto nyingi na maendeleo ya dunia hii yanaletwa na wao, bila wanawake magari ya kifahari yangekuwa ya kazi gani?

Bila wao hakuna kidume wa kwenda kwenye majumba ya filamu. Msela gani wa kukaa sehemu zaidi ya saa mbili kuangalia igizo huku akitafuna bisi?

Kila kitu kizuri kipo kwa ajili ya mwanamke. Wao ndio wanunuaji wakubwa wa bidhaa zote. Wananunua chakula kwa wingi kuliko uwezo wao wa kula. Wananunua nguo na viatu kwa wingi kuliko muda wanaotumia kuzurura. Wanavaa vitu vingi mwilini kuliko ukubwa wa miili yao.

Nywele za kuvaa. Nyusi za kupaka. Kope za kubandika. Sikioni kuna hereni. Mkononi kuna bangili. Shingoni kuna mkufu na kiunoni cheni au shanga. Mguuni kuna vikuku. Pia kucha zote za kuvalishwa.

Hapo hujaongelea mavazi na mafuta pamoja na mapambo mengine yasiyo ya lazima. Mwanamke ni pambo la dunia. Wameumbwa hivyo na miili yao inaruhusu kupambwa kwa maneno na vikolombwezo.

Ukitaka utajirike haraka uza bidhaa kwa ajili ya wadada. Hawa ndio wameifikisha dunia hapa ilipo. Wao ndio chanzo cha uchungu na chanzo cha utamu pia. Wanafanya dunia iwe hivi ilivyo kama ni mbaya au nzuri.

Wanawake ni maua. Wanaleta furaha duniani na hufanya wanaume wafurahie maisha au wasifurahie. Nenda sehemu walipo wanaume tupu, eneo hilo lazima lijenge urafiki na uchafu kuanzia watu mpaka mazingira.

Wanawake ni jeshi kubwa sana. Na kwa wingi wao kama kila mmoja akisimama kwenye nafasi yake dunia itabarikiwa. Kwa maana hata Mwenyezi Mungu anamsikiliza zaidi mwanamke. Lakini ndivyo sivyo kwa sasa.

Hivi sasa imekuwa tofauti sana. Sidhani kama wanawake wote wanasikilizwa siyo tu na Mungu, bali hata shetani mwenyewe hataki kuwasikiliza. Wanafanya mambo ambayo shetani hata miaka 1,000 mbele hatakuja kuyafanya.

Kuna wanawake wa dunia ya sasa kama shetani angewafuata kama Hawa wa Adam, shetani angeshangaa anakutana nao njiani wakimfuata na kumrubuni yeye ili aje kuiteketeza dunia na viumbe wake.

Wanawake wa mjini hivi sasa shetani wao ni mitandao. Utandawazi umekuwa shetani kamili kwa wanawake wengi kuliko shetani mwenyewe wa kuzimu kama siyo ahera.

Yule aliyemrubuni Eva anatakiwa arudi shuleni kusomea upya elimu ya kurubuni wasichana ili awe sawa na mitandao ya kijamii. Akili ya wasichana wengi hivi sasa ipo mitandaoni.

Huko ndiko kunakofanya wanawake wafanye lolote ili waonekane. Kuanzia wake za watu na wengineo wengi tu huko mitaani wanashikiwa akili na maisha ya mitandao. Wamekuwa mateja mtandao.

Rehema Chalamila ‘Ray C’ baada ya kuishinda vita ya matumizi ya dawa za kulevya, sasa ameingia kwenye vita nyingine ambayo hii haina ‘sober house’ wala ‘methadone clinic’. Matumizi mabovu ya mitandao.

Ray C anataka jamii ya Instagram imheshimu. Anataka watoto wa Instagram ambao wengi wao akili mbovu na umri mdogo wa kuwazaa wamtambue yeye ni nani na kapata ustaa lini.

Akili za mitandaoni zimeshaua ndoa nyingi sana. Zimevuruga biashara na mapenzi kama siyo uchumba na siri kibao za watu. Mitandao imeua watu kwa sababu ya akili zilizopo huko.

Ray C hii leo hawezi kujibishana na watoto wa Instagram. Watu wazima wenzake huwezi kuwakuta wanachangia kwenye kurasa za wapuuzi wengi wa insta. Ray C anataka kushindana nao.

Watu wameathirika na mitandao hii. Sakata la Munalove na kifo cha mtoto wake, ukichunguza mwanzo mwisho ni mitandao iliyofanya haya yafikie hapa. Muna naye ni wale mitandao na umaarufu wake upo huko zaidi ya mitaani.

Shetani huyu wa mitandao anataka mtu ule chakula kama cha Kempiski kila siku. Kuanzia breakfast mpaka dinner. Hivyo ndivyo vyakula wanavyoposti wehu mitandao. Wewe utaanzaje kuposti ugali na dagaa? Akili za mtandao hufanya mtu hata msibani uache kumlilia aliyefariki, uanze kuwaza juu ya nyumba ya Mabibo kama itafaa kwa msiba au ukafanyie Mikocheni ulikopanga.

Maisha ya mtandao yanakufanya uogope mpaka kivuli chako.

Maisha ya mtandao hivi yanawafanya watu washinde ndani kutwa nzima kama hawana kitu. Kwa sababu akitembea mitaani ataonekana tofauti na kile anachokionyesha mitandaoni siku zote.

Watu wamekuwa mateka. Watumwa. Waumini na wafungwa wa mitandao. Wamemua kujipa shida kwenye maisha kwa sababu wanataka kuishi kimtandao. Dada’angu Ray C usiende huko, tulia.

Kama Ray C amerudi kwenye ubora wake baada ya mapambano ya matumizi ya dawa za kulevya atambue kwamba maisha ya mitandao au akili za mitandaoni kama utaziendekeza na kutaka kushindana nazo ni sawa na kuanza upya matumizi ya dawa za kulevya.

Mitandao ina mateja wengi kuliko mateja wa unga mitaani. Tofauti ya mateja wa mitandaoni na wa unga, wale wa mitandaoni hawana dhambi. Hawana kasoro. Siyo maskini. Hawana matatizo wala hawali chakula kibaya. Wamekamilika kama malaika.

Mateja wa akili za mtandao ni malaika kamili. Hawana kasoro. Ukitaka kupasua kichwa waendekeze. Ukitaka amani na kufanya shughuli zako kwenye ubora na utulivu puuza wapuuzi wa mitandao. Instagram ni dawa za kulevya pia. Shituka Ray C.


Saturday, July 21, 2018

Ng’ombe ukimkamua bila kumlisha atakufa tu

 

By Julieth Kulangwa

Kuna wale wazazi ambao walikwepa majukumu ya kutunza watoto wao. Hawakuwapa elimu nzuri, hawakuwapa maisha mazuri lakini kiubishiubishi watoto wakatoboa katika maisha. Sasa mzazi huyo kwa kujisifu kuhusu mwanaye, utashangaa.

Ukweli ni kwamba haki ya kuwa mzazi si kumleta tu kiumbe duniani, inajumuisha kumpa haki zake za msingi. Ukikwepa majukumu yako haki yako inapotea. Habari ndiyo hiyo!

Kuna wafugaji wanaohesabu lita za maziwa kila asubuhi na jioni. Mfugo wake umekunywa maji, umekula hiyo haimuhusu. Unadhani mfugo huu utakuwa na maisha marefu au utampa maziwa ya kutosha?

Juzi kati kulikuwa na zogo kuhusu tozo za wasanii wanapofanya kazi zao. Si ajabu kusikia sanaa inatozwa. Dunia kote haya yanafanyika na ni moja ya sekta yenye fedha nyingi kweli kweli.

Lakini sanaa pamoja na kuwa inatokana na vipaji, mafanikio yake hayadondoki kutoka mbinguni. Kuna mipango na kuna uwezeshaji uliofanyika ili iwape fedha.

Kama ambavyo baba anamtunza mwanaye na kumpa elimu nzuri, kama mfugaji anavyolisha mifugo yake, ndivyo sanaa inavyostawishwa.

Kabla mamlaka zetu hazijaanza kutaka kodi kutoka kwa Billnas na Maua Sama, zijiulize zimemfanyia nini huyu msanii au hii sanaa.

Haiwezekani watendaji wakae vitini ofisini wakizungukazunguka kusubiri msanii atoboe kama Mangi anayesubiri wateja asiowafahamu.

Maisha ya wasanii ni ya kuunga unga tu. Diamond, Alikiba, Vanessa Mdee na wengine wanapitia changamoto nyingi kabla ya kufika walipo. Pengine baba angekuwa anafanya kazi yake sawasawa, vilio visingekuwapo au tungekuwa na wasanii kama hawa wengi kwa sababu wengi wanaishia njiani na tunawajua.

Matatizo yanayowapata wasanii ni taswira ya sanaa halisi. Yaani maisha wanayoishi ni tofauti na uhalisia kwa kuwa mengi yamejaa kujikweza na hii ni kujitofautisha na mashabiki au wasanii wenzao.

Wasanii wana njaa kuliko mamlaka zinazotaka kuwatoza ada, hivyo muhimu ni kuwatatulia kero zao, kuwatengenezea mazingira ya kupata fedha nyingi kabla ya kutaka kuzichota.

Vyuo vya sanaa, majumba ya sanaa, maonyesho yanayoratibiwa na mamlaka hizo au kuwezeshwa yapo wapi?

Kama Serikali imepiga hesabu ikaona kuna hela nyingi kwenye hizo tozo, basi iwekeze. Isitake kuwa kama baba au mfugaji niliyemtolea mfano hapo juu. Nimemaliza.


Saturday, July 21, 2018

Mbunge Sugu alivyoizungumzia tozo ya Sh5 milioni kwa wasanii

Mbunge wa Mbeya Mjini, (kushoto) Joseph

Mbunge wa Mbeya Mjini, (kushoto) Joseph Mbilinyi maarufu Sugu 

Moja ya mambo yaliyoibua mjadala kwenye mitandao ya kijamii wiki moja iliyopita ni pamoja na suala la kanuni mpya ya tozo mbalimbali iliyotangazwa na Baraza la Sanaa la Taifa (Basata).

Tozo hizo zilitangazwa kupitia ukurasa wake wa Twitter, zilionyesha mabadilko ya viwango mbalimbali kwa wasanii ambavyo vilipaswa kuanza Julai.

Katika tangazo hilo lilionyesha kwamba kwa mujibu wa kifungu cha 15 cha kanuni za Basata za mwaka 2018, gharama za usajili wa wasanii na shughuli nyingine zinaanzia Sh15,000 hadi Sh50,000.

Pia Jedwali la viwango hivyo linaonyesha kuwa gharama zimeanzia Sh20,000 hadi Sh5 milioni ikiwa ni pamoja na kampuni au taasisi zitakazotaka kuandaa matukio ya kibiasahra kutakiwa kuilipa Basata Sh2 milioni kupata kibali wakati yale matukio yasiyo ya kibiashara yenye kiingilio yatalipiwa Sh1.5 milioni.

Vilevile, kwa zile kampuni ambazo zinatumia wasanii kutangaza bidhaa zao kwa kila tukio zinapaswa kulipia Sh5 milioni kwa kila tukio.

Kutokana na tangazo hilo, wasanii mbalimbali walipaza sauti zao kupitia mitandao ya kijamii akiwemo Nikki wa Pili kutoka kundi la Weusi aliyesema kanuni hiyo si rafiki na haikuwashirikisha wadau wa sanaa kabla ya kutangazwa.

Msanii mwingine aliyepinga hilo ni Wabiro Wassira “Wakazi’, ambaye anasema kitendo kilichofanywa na Basata cha kuzibana kampuni ambazo zinafanya kazi na wasanii, ni kutaka sasa zitumie vikaragozi badala ya watu.

Mbaya zaidi Wakazi anasema wanachukua maamuzi hayo huku wakijua si wasanii wote wanaopata matangazo na kampuni kubwa, hivyo kuja na kanuni hizo ni kama kutaka kuwaminya wasanii zaidi katika kujitafutia maisha.

Kauli hizo za kupinga kanuni hizo zinaungwa mkono pia na mbunge wa Mbeya Mjini (Chadema), Joseph Mbilinyi ‘Sugu’ anayetaka Basata kuwaachia kazi ya kutoza kodi Mamlaka ya Mapato (TRA) na wao wabaki na jukumu lao la kuwalea wasanii kwa madai ndilo lengo la kuanzishwa kwake.

Sugu ambaye pia ni waziri Kivuli wa Habari, Sanaa, Utamaduni na Michezo na msanii wa muziki wa hip hop, anasema anachokiona sasa ni Basata kutoka katika majukumu yake ya msingina kuingilia kazi ambazo zilipaswa kufanywa na TRA, huku ikiacha zake za ulezi wa wasanii.

Mbunge huyo anasema anachoona hadi kufika kuundwa kwa kanuni hizo ni kutokana na watendaji wengi waliopo Basata kuwa si wasanii, hivyo hawana wanalolijua kuhusu changamoto mbalimbali wanazopitia wasanii.

Kutokana na hilo, anasema mambo mengi yamekuwa yakifanywa kwa kukurupuka na kutoa mfano hata suala la kufungia wasanii mara kwa mara si jukumu lao, badala yake kazi hiyo ingepaswa kufanywa na mahakama.

Katika ushauri wake, Sugu anasema ni vyema kabla ya Basata kutangaza kanuni na sheria zozote ikakaa na viongozi wa wasanii kuyajadili mambo hayo badala ya kuyawasilisha wakiwa tayari wameshapitisha, jambo linaloibua manung’uniko ambayo yangeweza kuepukika.

“Nina wasiwasi watu waliopewa jukumu la kuiendesha Basata kama wametoka kwenye sanaa, kwani wamekuwa wakitoka nje ya majukumu yao na walichokifanya cha kuleta kanuni zao hizo sikubaliani nazo, kwani kabla ya kuzifanya ni lazima wawashirikishe wasanii wenyewe kwa upana ukizingatia wana vyama vyao,” anasema.

Kauli ya Serikali

Hata hivyo baada ya kuwepo kwa malalamiko kutoka kwa wasanii wengi, waziri wa Habari, Sanaa, Utamaduni na Michezo, Dk Harrison Mwakyembe, Julai 14 alikutana na viongozi wa vyama vya wasanii kujadili suala hilo na kuwapa muda wa kwenda kukaa pamoja ili waje na mrejesho wa nini wangetaka kiboreshwe katika kanuni hizo kabla hazijaanza kutumika.

Hata hivyo, Dk Mwakyembe hakusita kuwalaumu wasanii juu ya tabia zao za kutohuhudhuria vikao pale wanapoitwa katika mikutano mbalimbali na kusubiri kulalamikia sheria zikishapitishwa.

“Pamoja na kwamba nimewapa muda mkangalie namna gani mngependa kanuni hizo ziboreshwe, nawasihi wasanii bila kujali ukubwa wa majina yenu muwe mnahudhuria vikao mnapoitwa kwa kuwa vikao hivyo pia ni muhimu katika kuboresha kazi zenu za kila siku,” alisema waziri huyo.

Pia aliema tozo mbalimbali ambazo ziko katika kanuni hiyo mpya ni katika kuhakikisha wasanii wanafaidika na kazi zao na kwamba, asilimia 50 ya fedha zitakazokusanywa zitaingia katika mfuko wa wasanii ambao wao ndio watakuwa na mamlaka ya kuzitumia watakavyo.


Saturday, July 21, 2018

Zawadi ya studio inavyomrahisishia Linah kazi zake

 

By Nasra Abdallah, Mwananchi nabdallah@mwananchi.co.tz

Unaweza kupewa zawadi yoyote na mpenzi wako, lakini ukweli ni kwamba haiwezi kufikia thamani kama ile ambayo inakurahishia kufanya shughuli yako unayotegemea kuendeshea maisha.

Hii ilimtokea Linah, msanii wa Bongo Fleva kutoka THT, wakati wa kumbukumbu yake ya kuzaliwa mwaka jana wakati mzazi mwenzake alipomzawadia studio!

“Unajua kuna wanaume wakishakumiliki hata kazi uliyokuwa unaifanya wanataka uiache, lakini sio kwa baba Tracy Paris,” anasema Linah akimzungumzia baba wa watoto wake anayeitwa Shaaban.

“Pamoja na kuwa mshauri kwangu, amekuwa akinipiga tafu (akinisaidia) kuhakikisha nakuwa na vitendea kazi kama studio aliyonizawadia mwaka jana.”

Studio ya Linah, ambaye jina lake la kuzaliwa ni Esterlinah Sanga, iko Mbezi Beach jijini Dar es Salaam.

Katika mazungumzo na Mwananchi, Linah anaeleza jinsi anavyomzimia Shaaban kwa kujali kazi zake.

Lakini Linah anao wajibu kwa mzazi mwenzake ambaye hataki awe anazururazurura.

“Zamani nilikuwa nikijisikia nimewamisi marafiki zangu tu, basi natoka. Na, si unajua tena ubachela hakuna anayekupangia,” anasema.

“Lakini sasa hivi nimekuwa nikitoka kwa sababu (maalum), na huwa namshirikisha baba watoto. Akiona kuna haja ndipo anaponiruhusu.”

Pengine ni kutokana na mzazi huyo mwenza kutotaka azurure, ndipo alipoamua kumzawadia nyota huyo wa “Anatamani” studio hiyo.

“Tangu nipate studio hiyo, imekuwa ikinirahishia kazi wakati napotaka kurekodi nyimbo zangu,” anasema Linah.

“Badala ya kwenda kupanga foleni kwenye studio nyingine, nakodisha watayarishaji na kwenda kupiga nao kazi kwa muda ambao nautaka.”

Pia anasema kwa kuwa bado analea mtoto mdogo, siku hizi kapunguza hata muda wa kurudi nyumbani usiku mwingi.

“Nikichelewa sana ni saa 6:00 usiku na hii inakuwa ni kwa sababu maalumu.”

Anasema akialikwa kutumbuiza inakuwa vigumu kwenda shoo ambazo mara nyingine humalizika usiku mwingi na hivyo kuchelewa kurudi nyumbani.

“Lakini kwa kuwa ndiko kunakonipatia riziki ya kila siku, sina budi kuvumilia. Lakini nahakikisha namuandalia mtoto kila kitu,” anasema Linah.

Akizungumzia kuhusu mipango ya ndoa, msanii huyo anasema bado iko mbali kwa kuwa kwa sasa anapambana kufikia malengo aliyojiwekea katika maisha na pia anataka kuifanya harusi yake kuwa ya aina yake.

Kuhusu mpango wa kuzaa tena, Linah anasema ataendelea kufanya hivyo kwa kuwa amejipangia kuwa na watoto watatu, jambo ambalo anaamini Mungu akipenda litatimia.

Nitasimamia uamuzi wa mwanangu

Linah pia alizungumzia maisha ya baadaye ya mwanae kama atafuata nyayo zake.

“Sijafikiria mtoto wangu awe nani katika maisha yake, bali nitasimamia uamuzi wowote atakaouchukua,” alisema Linah aliyetokea katika nyimbo za injili.

“Hata mimi hakuna aliyenipangia niwe msanii wa Bongo Fleva, bali ni moyo wangu ulitaka japokuwa kulikuwa na vipingamizi vingi kutoka kwa wazazi wangu. Hivyo kwa mwanangu nisingependa kuona hayo yanatokea, badala yake nitaheshimu chochote atakachotaka afanye, ilimradi kisiwe kinavunja sheria ya nchi.

Linah aliyewahi kusajiliwa na kampuni ya Pana Musiq na No Fake Zone za Afrika Kusini, anasema atajitahidi kumlea mtoto wake huyo ili asije kuingia kwenye matatizo ambayo amewahi kuyapitia, matatizo ambayo anasema baadhi yamekuwa magumu kufutika katika fikra zake


Saturday, July 21, 2018

Mbege ilivyofanikisha safari ya muziki ya Benson Hauzimi

 

By Nasra Abdallah, Mwananchi nabdallah@mwananchi.co.tz

Mapenzi ya upepo,

Maana bendera mama we,

Mwenzako moto hauzimi, hauzimi,

Mwenzako moto hauzimi.

Basi slow temple,

Namaliza sabuni,

Mwenzako moto hauzimi, hauzimi,

Mwenzako moto hauzimi.

Hayo ni baadhi ya mashairi ya wimbo wa “Hauzimi” wa Benson Willium, unaofanya vizuri kwa sasa katika chati mbalimbali za muziki nchini.

Moja ya vivutio vikubwa katika wimbo huo mbali na ujumbe wa kubembeleza katika mapenzi, ala zinazoambatana na mashairi hayo ni balaa.

Mwaka 2011 Benson alitoka mkoani Arusha kuja jijini dar es Salaam kutafuta studio nzuri ya kurekodi nyimbo zake, kwa mujibu wa mahojiano na Mwananchi.

Hata hivyo, anasema katika harakati zake hizo wimbo wake alioutengeneza na kuusambaza kwenye redio mbalimbali, haukutoka kwa kile alichoelezwa kuwa haukukidhi viwango.

Hivyo akarudi Arusha kujipanga upya, ikiwa ni pamoja na kutafuta fedha za kuingia tena studio kutengeneza wimbo bora zaidi unaoweza kukubalika. Alisaka fedha hizo kwa kutumbuiza katika kumbi mbalimbali za harusi.

Lakini fedha alizokuwa akipata hazikumtosha kudunduliza kwa kuwa alihitaji kuvaa, kula na mambo mengine muhimu. Baada ya kuona imekuwa vigumu kukamilisha ndoto, alikwenda kuchimba madini, lakini nayo ilikuwa ni kazi ngumu kwake.

Wakati akiwa anawaza nini cha kufanya, alikuwa akisikia matangazo kuhusu shoo mbalimbali zilizokuwa zikifanyika viwanja vya Escape One.

“Moja ya mambo niliyosikia ni tangazo la Fiesta la Kikwetukwetu,” anasema Benson. “Nilipanga kwenda kuuza mbege (pombe inayotengenezwa kwa ndizi na ulezi na maarufu mikoa ya kaskazini.”

Japokuwa wazo lake lilikuwa limechelewa, meneja alimruhusu kuuza kinywaji hicho, kazi aliyoifanya kwa miezi sita na baadaye uongozi wa eneo hilo ukamuweka upande wa vinywaji vikali.

Wakati akiendelea kuhudumu katika ukumbi huo, alibahatika kuingia bendi ya Skylight baada ya kumuona kiongozi wao aliyemtaja kwa jina la Jenico ambaye anasema alishangazwa na kipaji chake. Benson alikuwa akiimba huku akifanya kazi ya kuhudumia wateja.

Harakati za Benson hazikuishia hapo, kwani mwaka 2016 usiku wa kuvunja kamati ya Fiesta, aliomba tena nafasi ya kuonyesha kipaji chake cha kuimba katika onyesho la B Band ya Banana Zoro.

“Siku hiyo kulikuwa na wageni mbalimbali, (mbunge wa Mtama) Nape Nnauye ambaye wakati huo alikuwa Waziri wa Habari, (mkururugenzi wa vipindi wa Clouds), Ruge Mutahaba na wageni wengine,” anasema.

Japokuwa anasema awali ilikuwa vigumu kuaminiwa kama anaweza, lakini mshsreheshaji wa siku hiyo, Mussa Hussein ambaye ni mtangazaji wa Clouds Media, alimruhusu.

“Nilihakikisha napambana na kumuomba bosi wangu awaambie waniruhusu nipande jukwaani kuimba, ndipo nilipopewa nafasi na kuimba wimbo wa John Ligend, mwanamuziki ambaye ni mmoja wa watu walionivutia kuingia kwenye muziki.

“Ninashukuru baada ya kumaliza Banana alinipa ofa ya kufanya kazi na bendi yake, Ruge naye aliniita ofisini kwake kesho yake na kunitaka nijunge katika Jumba la Kukuza Vipaji (THT), ambalo yeye ni kiongozi wake na pia Nape aliahidi kunisaidia pia,” anasema.

Hata hivyo anasema aliamua kwenda THT, kwani aliamini kuna msaada zaidi ikiwemo kuwezeshwa kujifunza kutumia vyombo na kupata elimu zaidi ya muziki, jambo ambalo limemsadia kumtoa kimuziki hadi leo anajulikana na kujikuta mashabiki wakimpa jina la Benson Hauzimi.

Ngoma ya Hauzimi

Anasema ngoma yake ya Hauzimi ni wazo alilokuwa nalo, ila akampatia Jay Melody kufanya kazi ya utunzi.

Benson anasema wimbo huo unaelezea namna gani mtu anavyompenda mpenzi wake na mambo ambayo anamfanyia anayoona kabisa kuwa hataki tena kuwa naye huku akiwa hajui hasa nini kosa.

Pia anasema yanayozungumzwa katika wimbo huo baadhi ya mambo yalishawahi kumtokea na ndio maana hata akauimba kwa hisia.

Hata hivyo anasema tangu aachie wimbo huo, baadhi ya wasanii wakubwa ambao hakuwategemea wamempigia simu kutaka kufanya naye kazi akiwemo Izzo Business ambaye tayari wameshatengeneza naye remix ya wimbo wake wa ‘remote’, unaotarajiwa kutoka hivi karibuni.

Pia Dogo Janja ni kati ya watu waliokubali wimbo wake huo hadi kufikia hatua ya kujirekodi akiwa anauimba na kuutupia kwenye mitandao ya kijamii.

Vilevile anasema anashukuru kuungwa mkono na kupata ‘sapoti’ kutoka kwa wasanii wa Arusha wakiwemo akina Joh Makin, G-Nako na wengineo.

Anasema kwamba matarajio yake kwa sasa ni kuendelea kufanya vizuri, kwani Hauzimi ni kionjo tu, huku akidai zinazokuja zitakuwa bab’ kubwa zaidi.


Saturday, July 21, 2018

HEKAYA ZA MLEVI: Jiko la shamba linapendeza na kisamvu



Gaston Nunduma

Gaston Nunduma 

By Gaston Nunduma

Nilipokuwa mdogo nilikuwa mkorofi sana. Niliweza kuanzisha ugomvi katikati ya watoto tuliocheza nao mechi hadi wakatawanyika. Wengi walijiuliza nilitegemea nini wakizingatia kuwa nilikuwa na umbo dogo kuliko umri wangu.

Siku moja nilimsimamisha ‘mtemi’ wa Uswazi na kuamuru arudishe senti aliyoipora kwa mtoto wa kota. Jamaa alilitazama jumbo lake, akanishangaa. Na mimi bila kupepesa macho nilinyosha mkono kuamuru anipatie. Akakunja ndita na kunipatia huku akijiuliza. Mimi nikamkabidhi mwenye mali yake na kumkosa kibao; “kimbia!” Yule mtoto alikimbia bila kuangalia nyuma, nami nikaondoka kibabe nikimwacha mtemi yule akiduwaa.

Sikuwa na ubavu wa kupigana ila nilitegemea mbio. Ilikuwa ukinikosa ngumi tu, hutaliona hata vumbi langu. Na Mungu bariki nilikuwa na mbio kama paa. Wakati mwingine niliona raha kufukuzwa na kundi la watoto ishirini niliowaacha hatua nyingi nyuma yangu. Nilijiona kama bingwa wa mbio ndefu nikishangiliwa na maelfu ya Watanzania pale Uwanja wa Taifa.

Lakini siku moja niliyakanyaga kwa bonge mmoja aliyeitwa Kulakula. Alikuwa na mabavu na asiye na huruma hata kidogo. Huyu jamaa alikuwa na kawaida ya kuomba chochote kilichoweza kuliwa. Akikuona na embe basi kabla hujalimenya utakuta tayari yupo mbavuni kwako. Si kwamba alikuwa na njaa, hapana. Bali amuonapo mwenzie akila hudhani kuwa anafaidi kuliko yeye anapokula.

Siku moja mimi nilikuwa na karanga nyingi nilizochemshiwa na mama yangu nyumbani. Wakati wa mapumziko nilitoa mfuko na kuwagawia wote niliokuwa nao. Nikabakiza kidogo ambazo ningezila baadaye wakati wa kipindi cha michezo. Kulakula hakukubali. Akanivizia nilipokuwa mpirani na kuniibia zote. Nilichukia na kusema ni lazima nitamwonyesha.

Mwalimu wetu mkuu aliishi katika eneo la shule. Alikuwa mfugaji mzuri wa kuku, bata na mbuzi. Nikaokota punje za mavi ya mbuzi. Kisha nikanunua karanga za kukaangwa zilizopimwa kwa kikombe, nikazitia kwenye mfuko wa karatasi. Nikachukua mfuko kama huo, nikachanganya na karanga kidogo na ile mbolea kidogo. Kama kawaida nilizigawa karanga kwa wadau na mara Kulakula akanipiga “full light”, akaja mbio mkono mmoja ukiwa mbele.

Haraka niliubadili mfuko na kuutanguliza ule wenye ‘miksa’ ya karanga na mbolea. Pasi na simile Kulakula akaingiza mkono kwenye mfuko, akachota na kubwia. Kwa spidi ya umeme mkono ukaanza kutuzungukia ili tumchangie tulizokuwa tukila. Hata hivyo ladha ya karanga za leo ilimtatiza Kulakula: “Ni sawa kuna ka-chumvi kama kawaida, lakini mbona wote wananitazama miye?”

Kwa bahati mbaya sana mmoja wetu alishindwa kujizuia, akacheka kwa nguvu. Awali ya yote Kulakula alinidaka ukosi wa shati. Na mimi kwa spidi zaidi ya umeme nikalivua na kumwachia. Nikala kona moja kwa moja nyumbani.

Kwa bahati baba na mama walikuwa waajiriwa serikalini, hivyo nilimwongopea dada wa kazi kuwa nilianguka kwenye tope na nimeliacha shati linafuliwa shuleni.

Sikuwa na nia mbaya kumuadhibu Kulakula. Pengine nilichokosea ni aina ya adhabu niliyotoa. Wakati wa utoto hatukuwa na uwezo wa kutafakari madhara ya siku zijazo. Tuliwaza ya siku hiyo tu na ndiyo maana tulipewa mafunzo yaliyoonyesha siku hiyo tu. Ulishawahi kusikia kuwa ukitenda mema unakwenda peponi ambako utakuta ubwabwa, zabibu, doriyani, forosadi na vikorokoro vyote vya kuchezea. Ungeambiwa kuwa peponi kuna shule usingetenda mema kwa sababu ungemfananisha mwalimu wa hesabu wa huko na huyu uliye naye shuleni kwako.

Nilitaka kumfundisha Kulakula kuwa kila kinachozidi mwilini huwa kina madhara. Binadamu hana budi kula protini, lakini protini hiyohiyo ikizidi ni lazima atakuwa na hali mbaya kiafya.

Kulakula anapaswa kutambua kuwa simba hali majani kwa sababu ya kuwa na njaa, bali anatafuta virutubisho visivyokuwemo kwenye nyama. Vilevile nyati hajawa “mwili nyumba” kwa kula mafuta. Yeye hula majani tu siku zote.

Nina maana kuwa sio ujanja kula kila kinachokutamanisha. Pita kando ya mkaanga chipsi hapo barabarani. Agiza chipsi yai, “zege” na firigisi za kuku. Mwache akamulie tomato sosi na chili (usitokwe na udenda, kazi inaendelea). Baada yote usile chakula hicho, bali kipeleke kwa mkemia akakupimie vilivyomo humo. Atakapokupa jibu hakika utamrudia muuza chipsi kugombana naye.

Chochote kinachozidi mwilini huwa sumu. Chumvi ikikosekana kwenye chakula huwa tatizo, lakini ikizidi huweza kuwa tatizo kubwa zaidi. Elimu ya utoto ilikataza kula ovyo kama zinavyokataza elimu ya wakubwa.

Wengine tulitishwa kuwa tumbo litajaa na chakula kitakwenda mgongoni. Tulikuwa tukimwona mtu aliyepinda mgongo tulidhani kuwa tumbo lake lilijaa.

Kwetu mama mjamzito alikatazwa kula mayai asije kuzaa mtoto kipara. Lakini ukweli ulikuwa ni kumuepusha na upasuaji wakati wa uzazi. Mama anapokula mayai mtoto naye huvimbiana tumboni. Hivyo kulifanya suala la uzazi kwa njia ya kawaida kushindikana.

Vitabu vya dini na imani vinakazia suala la kufanya mambo kwa kiasi. Kula sana ama kula hovyo ni kosa kubwa. Japokuwa havikutaja kiasi unachotakiwa kula.

Lakini kwa vile ulipewa akili ni lazima ujue kuwa tembo anaruhusiwa kula kiasi gani ili aende sawa na mwili wake. Vilevile ukapewa na hekima ya kutojaribu kumgeza tembo jinsi anavyojisaidia. Ni hatari kubwa.


Saturday, July 7, 2018

Jokate, Hamisa Mobetto mambo safi



Jokate Mwegelo.

Jokate Mwegelo. 

By Rhobi Chacha, Mwananchi

Kama ulifikiri kuwa Hamisa Mobetto na mwanadada Jokate Mwegelo bifu lao halijaisha, utakuwa umekosea.

Hamisa na Jokate walikuwa wakiripotiwa kipindi cha nyuma kutoelewana baada ya Jokate kuwa na uhusiano wa kimapenzi na mwanamuziki Diamond Platinumz wakati akijua fika Hamisa na mmiliki huyo wa lebo ya muziki ya WCB ni wapenzi.

Si kwamba Hamisa na Jokate walikuwa wanavimbiana tu pindi walipokuwa wanakutana katika ishu zao za urembo, bifu lao lilienda mbali zaidi lakini baadaye liliishia kwenye njia ambayo ni nzuri ambapo mwaka juzi, Jokate aliwatumia warembo maarufu akiwemo Hamisa kwa ajili ya kutangaza nywele zake mpya zinazofahamika kama Malaika kupitia brand yake ya kidoti.

Sasa basi ikiwa wakazi wa Mwanza na mikoa ya jirani wameshuhudia onyesho la Miss Mwanza, siku hiyo kwa Hamisa na Jokate imekuwa neema kwao kukutana baada ya kuchaguliwa kuwa majaji.

Akizungumza na Mwananchi, Hamisa alisema amefurahi kuwa jaji wa shindano la Miss Mwanza kwa kuwa ni mzaliwa wa mji huo, hivyo atawatendea vyema washiriki.

Pia alisema amefurahiswa zaidi kuchaguliwa pamoja na Jokate kwani anategemea kujifunza mambo mengi ya urembo.

“Habari za kuwa na bifu na Jokate zilikuwa zinazungumzwa kitambo sana, ila ukweli ni kwamba mimi nimefurahishwa sana kuwa naye pamoja kama majaji kwani najua tuna mengi ya kufanya pamoja. Nategemea kujifunza zaidi kutoka kwake kwani mambo ya urembo yana ubunifu kila siku,” alisema.

Kwa upande wa Jokate, hakupatikana kuzungumzia suala hilo kwani hata alipopigiwa simu ili aweze kutoa neno kuhusiana na kukutana na Hamisa kwenye ujaji, simu yake ya kiganjani iliita bila kupokewa na baadaye kuzimwa.

Saturday, July 7, 2018

Maisha mapya ya Mandojo Kutoka kumiliki nyumba mpaka kuishi stoo



mwanamuziki wa Bongo fleva, Man Dojo.

mwanamuziki wa Bongo fleva, Man Dojo. 

By Nasra Abdallah, Mwananchi nabdallah@mwananchi.co.tz

Huenda mwanamuziki wa Bongo fleva, Man Dojo ni miongoni mwa watu wanouchukia mwezi Machi ile mbaya na hii ni baada ya kuingia katika matatizo ya kubomolewa nyumba yake.

Nyumba hiyo iliyokuwa maeneo ya Mbweni jijini Dar es Salaam anayoeleza kuijenga ndani ya miaka sita, ilijuikuta ikidondoshwa chini kwa saa chache baada ya kubainika kuwa alivamia ardhi ya watu.

Kwa maelezo ya Mandojo ambaye yeye pamoja na mwenzake Domo Kaya waliwahi kutesa na nyimbo mbalimbali ukiwemo wimbo ya Nikupe Nini walioiachia mwaka 2003, Dingi (2004) na Taswira(2005) waliomshirikishaga Inspekta Haroun, zilifanya vizuri enzi hizo.

Mandojo ambaye jina lake halisi ni Joseph Francis anasema nyumba hiyo ilikuwa na vyumba viwili vya kulala vyenye choo na bafu ndani kila kimoja, sebule, jiko na chumba kwa ajili ya studio ya kurekodia muziki.

Mbali na hilo, pia maeneo ya nje kulikuwa na mabanda yaliyosheheni mifugo wakiwemo bata, kanga na kuku, ambapo katika sakata la kubomolewa hakuambulia hata mmoja kuwaokoa.

Pia, sehemu ya mbele ya uzio wake anasema alikuwa amejenga fremu za maduka ambazo zilikuwa katika hatua ya mwisho.

Katika fremu hizo anasema miongoni mwa malengo yake ilikuwa kuweka supermarket, nyingine duka la dawa za binadamu, mbili kwa ajili ya maduka ya bidhaa ndogondogo na moja alitarajia aifanye studio.

Ni kutokana na kubomolewa huko alijikuta akishindwa kutimiza ndoto zake hizo na kurudi katika umaskini ikiwemo kulala stoo hadi sasa, huku akiendelea kupambana kujiinua upya.

Katika mapambano hayo wapo waliotoa mchango wao wa kimawazo na kifedha akiwemo Mkuu wa Wilaya ya Kinondoni, Ally Hapi aliyemtembelea siku chache baada ya ubomaji huo.

Katika ziara yake hiyo, Hapi aliyekuwa ameongozana na maofisa mipango miji, ardhi na baadhi ya viongozi wa mtaa na kata, alimuagiza diwani wa eneo hilo kumtafutia kwa muda msanii huyo nyumba na kuahidi kulipia kodi ya miezi sita, ili kumpa muda wa kujipanga upya huku jambo lake likishughulikiwa ikiwemo kukutana na pande anayosigana nayo katika eneo hilo.

Hata hivyo baada ya kufanyika kwa kikao cha siri kati ya pande hizo, baadaye Mandojo anasema alikabidhiwa kiwanja kingine maeneo ya Mabwepande ambapo kwa sasa tayari keshajenga vyumba viwili.

Kuishi nyumba ya kupanga

Katika maelezo yake, ManDojo anasema imekuwa ngumu kwake kwenda kuishi nyumba ya kupanga ikizingatiwa kwamba alishazoea kuishi nyumbani kwake.

“Kusema la ukweli siwezi kusahau msaada alionipatia mkuu wetu wa wilaya tangu nifikwe na janga hilo la kubomolewa nyumba yangu kwa kuamua kunilipia kodi ya miezi sita,” anasema.

“Lakini kama unavyojua ukishazoea kuishi kwako ni ngumu kwenda kuanza maisha ya kupanga, hivyo nilichoamua ni kulala katika stoo yangu ninayohifadhia viatu, biashara ninayoifanya hapa Karikaoo kwa miaka mingi sasa. Kodi niliyopewa nilienda kuifyatulia matofali ambayo yameniwezesha kuanza kujenga vyumba viwili eneo jipya nililopewa na ofisi ya mkuu wa Wilaya ya Kinondoni.”

Vipi kuhusu familia

Mandojo ambaye awali katika nyumba yake alikuwa akiishi na familia ya watu watano mmoja akiwa mkewe, watoto wawili na wawili wadogo zake anasema amelazimika kumpeleka mke na watoto mjini Dodoma kwa mama yake na kubaki na wadogo zake.

Anasema hilo amelifanya baada ya kubaini mazingira ya kulala stoo wasingeyamudu.

“Unajua sehemu yenyewe ni ndogo na bado kuna bidhaa nimeweka humo, kiafya na kimazingira nisingeweza kuishi na watoto kwa kuwa asubuhi nalazimika kuondoa godoro ili niweze kupita kuchukua viatu pale vinapohitajika na jioni ndio nalirudisha tena kwa ajili ya kulala.

“Ila mimi kwa sababu mtoto wa kiume na maisha ya aina hii nilishayapitia sana nimeona nikomae tu ukizingatia inanisaidia kuwa karibu na ofisi yangu ambapo sasa silazimiki kulipa nauli kwenda na kurudi kwani naishi katika jengo hilohilo nalofanyia biashara,” anasema.

Aeleza mjengo anaoutamani

Pamoja na kwamba alirudishwa nyuma baada ya ubomoaji, anasema ndoto zake ni kujenga nyumba ya ghorofa huko mbeleni kama Mungu ataendelea kumuweka hai.

“Kila siku nasema ilimradi sijakatwa kiungo chochote katika sakata hili wala kuuliwa, naona kama ndio nimechochewa kuja kujenga nyumba nzuri zaidi ya ile ukizingatia na eneo nililokabidhiwa ni la uhakika, basi inshaallah hata ghorofa nitalijenga tu, tuombeane dua Watanzania wenzangu,” anasema.

Alichojifunza

Katika kipindi chote cha matatizo aliyoyapitia, Mandojo anasema alichojifunza ni kuhakikisha ardhi unayonunua kuithibitisha kwa mamlaka husika kwamba imepimwa na haina mmiliki mwingine ambaye atakuletea shida mbele ya safari.

Anakiri kwamba kilichoponza ni yeye kununua ardhi kienyeji kama wanavyofanya watu wengine na hiyo yote ni kutokana na Watanzania wengi kuaminiana wakati kati yao kuna matapeli.

“Inaumiza sana na ujenzi wetu huu wa kujikongoja, ghafla mtu anakuja anakuangushia nyumba yako chini. Kwa kweli kama sikuwa kichaa kipindi kile basi sitakuwa tena,” anasema Mandojo.

“Kwa hali ya kawaida ni ngumu kustahilimili hali hiyo na ili yasijirudie haya au kutokea kwa mtu mwingine nawasihi mjidhihirishe na ardhi mnazozinua wenzangu.”

Saturday, July 7, 2018

Wolper afungukia maisha ya kuhamia Kenya



Jacqueline Wolper.

Jacqueline Wolper. 

By Rhobi Chacha, Mwananchi

Jacqueline Massawe ndilo jina alilopewa na wazazi wake alipozaliwa kule kwao Moshi mkoani Kilimanjaro, lakini wadau wa filamu Afrika Mashariki wanamtambua kama Jacqueline Wolper.

Kama umebahatika kutazama filamu zake kama Tom Boy au Dereva Taxi utamjua ni mwigizaji wa aina gani. Akiamua kuwa msichana mrembo katika filamu utapenda swaga zake, lakini pia akisema awe mwanamke nunda, utafurahi na roho yako.

Mrembo huyo ambaye amejikita pia katika ubunifu wa mavazi kwa sasa yuko nchini Kenya, amefanya mahojiano na Mwanachi kuhusu mambo mbalimbali ambayo wengi hawayajui tangu alipotua nchini humo.

Maisha ya Kenya

Wolper anasema tangu ametua nchini Kenya anayafurahia maisha ya huko kwani toka ameingia hakuona mazingira kuwa magumu na anafanya kazi zake kwa utulivu.

“Yaani pamoja na Nairobi ni mji wa starehe kwangu, ila ni mji ambao naweza kuishi kutokana na kuona mazingira ya utulivu yanayoweza kukusababishia ufikirie vitu vingi vya maisha bila ya kubugudhiwa,” anasema.

Nini kinachotesa katika mapenzi

Kitu kinachonitesa na kunipa stress kwenye kwenye mahusiano ni uongo na muda. Nafanya sana kazi lakini nahitaji muda wa kuwa na mtu wangu. Kwa hiyo uongo na muda ni tatizo sana kwenye mahusiano.

Mtu akianza kunidanganya au kunipa muda mchache wa kuwa naye na kuwa ‘out of mood’ kabisa na ninaweza nikaamka nikamwambia ‘it’s over’ bila kujali chochote.

Uongo ninaouhitaji mimi ni ule kunidanganya kuwa unanipenda, tangu nizaliwe sijawahi kuona mwanamke mzuri kama wewe. Huo ndio uongo unahitajika kwa kila mwanamke.

Skendo ya kutoka kimapenzi na Mr Nice

Watu wajue sisi tupo kikazi zaidi kwani kuonekana na mtu ni lazima awe mpenzi wako? Si lazima, huyu ni kaka yangu na bosi wetu ni mmoja, projekti yetu ikiwa tayari tutaitangaza itajulikana tu lakini kwa sasa bado ni mapema kuitangaza.

Amzungumzia Hamornize

Wolper anataja sababu za Hamornize kutaja orodha ya wanaume 11 ambao amedaiwa kuwahi kutoka kimapenzi na mrembo huyo.

Anasema kuwa kilichosababisha Harmonize kufanya hivyo ni maumivu ya mapenzi.

“Binafsi sikuchukia wala sikukasirika kwa sababu niliona amepaniki, you know a guy love me a lot (unajua jamaa ananipenda sana), kwa hiyo niliona amepaniki tu na ni maumivu ya mapenzi na sikumshangaa,” amesema Wolper.

Akana kurudia wapenzi alioachana nao

Mimi niko tofauti sana, asijekumwambia mtu kuwa nimeachana na mwanaume halafu nakuja kurudiana naye. Suala hilo kwangu hakuna kabisa, mie nikipita nimepita huwa sirudi nyuma. Na uzuri wake mimi ndio huwa nawaacha wanaume na sio kuachwa, ndio maana inaniwia vigumu kurudiana nao.

Hana hamu na penzi la Kikongo

Wolper anasema amewashtukia wanaume sio wa kuwategemea kwa maisha endelevu kwani anaweza kupotea akaamini anapendwa kumbe yupo naye kikazi, hivyo akili yake anawekeza katika mambo yake ya kibiashara na kujitaidi kuwa mbunifu.

“Katika wanaume wote sitasahau penzi la mwanaume wa Kikongo kutokana na kuishi maisha ya kusifia hasa ukimpata unahisi dunia yote ni mali yako, lakini kumbe hakuna lolote subiri sasa akuchoke unajishutukia umemaliza kila kitu yeye anakukimbia.”

Saturday, July 7, 2018

Mzoea vya mtungini, jokofu halimfai

 

By Gaston Nunduma

Tulikwenda kujitambulisha na kuomba radhi kwa mzee mmoja mjeda. Ilikuwa ni baada ya binamu yangu kuthibitika kuwa na mahusiano yasiyo rasmi na binti wa mjeda. Kwa busara za wazee ilitupasa kujipeleka ili baada ya msamaha tuombe mahusiano yaendelee kuwa rasmi.

Tulikuwa timu ya watu takribani sita hivi wakiwemo wazee. Ila niwe mkweli; kwa akili yetu vijana hakuna ambaye angethubutu kupeleka kongoro lake uwanjani kwa yule mzee. Kwanza nyumba yake ililindwa na vikosi vya mbwa wa jeshi. Zaidi ya hilo yeye mwenyewe alikuwa fiti; mnadhimu wa wanamichezo jeshini! Unamuingiaje?

Tulipolikaribia geti, ghafla mwili wangu ulipoteza netiweki baada ya kuelekezwa kuongoza msafara. Niliambiwa kuwa kwa sababu mimi ndiye niliyemshika mbuzi wa kuombea msamaha, nilitakiwa kusafisha njia kama mjumbe. Najua kuwa mjumbe hauawi, lakini mbele ya mjeda???!!!

Sawa. Nikabana pumzi na kubinya kitufe cha kengele. Nilishangaa tulipopokewa kwa ukarimu mkubwa, tukakaribishwa ndani tulikomkuta mzee akirejea vitabu katika maktaba yake ndogo. “Karibuni, jisikieni kuwa mpo nyumbani,” alisema akitabasamu.

Sikutaka kuamini mapema hivyo kwa maana kichwani mwangu kulishaganda taswira ya tabasamu la mamba anayemkaribisha mwanakondoo kunywa maji ziwani. Alicheka sana pale niliposhtuka kwa nguvu niliposikia komeo la geti lilipongurumishwa.

Kumbe mzee wa watu alikuwa mpole na mkarimu sana. Alisikiliza maelezo yetu kwa umakini, akampokea mbuzi kwa shukurani na akatufungulia jokofu na kabati la vinywaji.

Sasa kilichonifanya nipate kumbukizi ya tukio hili ni mzee mmoja maarufu kama “Rais wa baadaye”. Alikuwa tungi deile lakini hakuna siku ambayo ungemkuta anakunywa. Akilala tungi, akiamka tungi. Yeye alipouona msafara wetu aliudandia na kulazimisha kumbeba mbuzi kichwani.

Tulimkatalia na kumsihi sana atuachie maana safari ile ilikuwa na umuhimu wa kipekee. Alipoona tumemkazia vya kutosha akakasirika na kutoa kitisho: “Sawa nifukuzeni, lakini mi n’takuja kulimwaga “shuzi” kabla hamjatoka humo ndani!” Mungu wangu!

Sifa kubwa ya mzee huyu ilikuwa ni kutosahau ahadi zake. Halafu hakuogopa taasisi wala mtu yeyote. Na kilichotutisha zaidi kilikuwa ni utani wa ukoo wake na wa kwetu. Hivyo tukajua ni lazima atakuja kuharibu shughuli kama alivyoahidi. Tukamchukua lakini kwa masharti ya kutogusa chochote asichoruhusiwa na mkuu wa msafara.

Pale kabati la vinywaji lilipofunguliwa, Rais wa baadaye alishtuka kama aliyepigwa na shoti ya umeme. Akajipinduapindua kwenye kiti kama aliyekalia gunia la misumari. Akaunyosha mkono lakini akazuiwa na mkuu wa msafara. Lakini cha ajabu alitoa macho na kufoka kama swila. Wote tukamuogopa.

Sasa akawa na mamlaka kamili juu ya lile kabati. Akawa anapiga “anadoo”… safari hii imeamgukia kwenye VAT 69, mara JW Black Label, mara Vodka… Tena akawa anaziimbia na kutamba: “Red Red Wine… humu tumboni wadudu wa wanzuki wanakoma kuringa!”

Haukupita muda akazidiwa. Tukampeleka maliwato ambako alitapika mapera. Watu wengine bwana! Mwili umeumbwa kwa namna ya ajabu sana. Kama umeuzoesha maji ya Mto Kaporogwe, siku ukiunywesha maji ya Kilimanjaro utaharisha ama kutapika.

Kadhalika mitambo yote inayotumika kumsaidia binadamu kwenye kazi zake imeundwa kwa mfano wa mwili wa binadamu. Yote inapokelea nishati kama anavyopokea chakula, inapoza injini kwa hewa au maji na inatoa uchafu.

Injini ya mfumo wa petroli ukiilisha dizeli si ajabu ukaiua. Kila kitu kinafanya kazi kwa kadiri ya mfumo wake. Katika awamu ya tano ya uongozi, Rais alibadilisha baadhi ya mifumo ya uendeshaji wa nchi. Kama kawaida mabadiliko ya ghafla ya mfumo huweza kukitikisa chombo kabla ya kupata mwelekeo sahihi. Bila shaka watendaji walipaswa kuusoma kisha kuutuliza mtikisiko badala ya wao pia kuendelea kutikisika ndani ya chombo.

Mwenyewe alishakuwa na wasiwasi mwanzoni hata akafikia kusema, “nadhani hawajanielewa” baada ya kuwaona wenzake hawaendi sanjari na mifumo anayoisimamia. Baadhi walikuwa wakikariri jinsi alivyofanya ziara za kushtukiza na kuvumbua madudu kwenye baadhi ya vitengo nyeti, wakadhani pengine ziara za kushtukiza ndiyo sera mpya!

Mbunge mmoja maarufu aliuanika wasiwasi wake bungeni kuwa hivi sasa watendaji wengi wa Serikali wameacha kushughulika na maendeleo, na badala yake wamegeuka kuwa marungu kwa wadau. Mwendo umekuwa “kamata”, “fungia” na “tumbua”!

Ni jambo lililo wazi sana kuwa Watanzania wapo nyuma sana kwenye uelewa. Huenda hili linatokana na mifumo mipya inayoendelea kuzaliwa. Kwa mfano baada ya kuung’oa ukoloni mwaka 1961, tuliondoa na mifumo yake yote na kufuata siasa ya Ujamaa na Kujitegemea chini ya Azimio la Arusha mwaka 1967.

Kwa yeyote aliyekulia katika Tanganyika iliyotawaliwa na Ujerumani au hata iliyokuwa chini ya udhamini wa Kiingereza, siasa hii ilikuwa mpya sana na alipaswa kuanza kujifunza upya.

Lakini baada ya Azimio la Zanzibar (1992) mambo yaligeuka tena na kuwaacha wengi midomo wazi. Hawakujua wao ni nani hasa; wajamaa au mabepari.

Ni kibarua kingine kwa Serikali kutoa elimu ya utambuzi sasa badala ya raia kusubiri kujionea miujiza. Watu hawajui nini kinafuata baada ya nyimbo za wasanii kufungiwa na chakula cha waheshimiwa kupimwa kwa rula.

Saturday, July 7, 2018

Wawakilishi wasikilizeni waliomo katika tasnia ya burudani nchini



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Utamaduni wa kuongea kisha kutokutekeleza ni wa kawaida sana katika jamii yetu.

Katika tasnia ya burudani, imezoeleka kusikia viongozi wakiwapa sifa kubwa watendaji wa tasnia hii na kuahidi mengi lakini hatimaye huishia kutotekeleza ahadi zao.

Bahati nzuri nchi yetu inaongozwa kwa misingi ya kuwa na wawakilishi ambao wanaweza kupigia kelele ahadi ziweze kutekelezwa.

Hivyo basi kiongozi akiahidi barabara, maji, umeme na ahadi kama hizo wapo wawakilishi ambao hufuatilia na kumdai aliyetoa ahadi kutekeleza ahadi yake.

Wakati hali ikiwa hivyo, kwa upande wa tasnia ya burudani ina bahati mbaya ya kukosa watetezi kwani hata wawakilishi ambao kabla ya kuingia kwenye shughuli za uwakilishi walikuwa katika tasnia ya burudani mara chache sana huitetea tasnia hii iliyowalea. Kuna tatizo gani?

Hongera kwa Serikali kwa kasi ya kueneza umeme nchini. Umeme ni nishati muhimu kwa tasnia ya burudani. Uhakika wa umeme unaweza kuifanya tasnia hii ipate muda zaidi wa kufanya kazi na hivyo kuwa na tija zaidi. Lakini kuna tatizo.

Ngoja nieleze kisa kimoja. Mwaka 1973 nilipangwa kufanya kazi ya ualimu katika kijiji kimoja wilayani Hanang. Basi lilinipeleka mpaka Dongobesh, wakati huo kikiwa ni kijiji. Kisha nikatumia punda na baiskeli kusafirisha mizigo yangu mpaka kwenye shule niliyopangiwa umbali wa kilomita kumi na tano.

Hapo kijijini, mchana tulifanya shughuli zetu kama kawaida lakini ilipofika saa moja au mbili giza lilipoingia tulienda kulala mpaka kesho yake. Burudani ilikuwa ni pombe tu.

Mwalimu mkuu wa shule yetu alikuwa na watoto kumi na tatu na binti zake wawili wa kwanza nao walishaanza kuwa na watoto. Mwalimu alikuwa hanywi pombe, ni wazi burudani yake ilikuwa moja.

Wapo watu wengi wengine viongozi muhimu hizo ndizo ratiba ambazo wamekuwa nazo. Kulala ni saa mbili ya usiku, ujio wa umeme haujabadili akili zao.

Hivyo pamoja na umeme wanataka watu wote wakalale saa mbili usiku. Miundombinu ya kuboresha burudani ipo, lakini inapata pingamizi kutoka kwa wenye mamlaka. Sasa kuwa na umeme unaowaka zaidi ya saa sita wakati watu wote wamelala kuna faida gani?

Mtazamo wa viongozi wengi na sina shaka na wawakilishi wetu wengi pia, ni kuiona tasnia ya burudani kama usumbufu au kitu kisichokuwa na faida yoyote. Nchi zote zilizoendelea huhakikisha kuwa na tasnia ya burudani zilizokomaa, kwani wanajua mtu aliyefanya kazi anastahili kupata burudani ili kesho yake aweze kufanya kazi kwa ufanisi zaidi.

Wanajua kuwa tasnia ya burudani huondoa ‘stress’, wanaelewa kuwa burudani ni sehemu yenye mchango mkubwa kwenye pato la nchi, wanaelewa kuwa tasnia ya burudani inaajiri watu wengi na hivyo kuhakikisha wananchi wake wanapata eneo jingine la kipato.

Ni nadra kusikia wawakilishi wakidai maeneo maalumu ya kukuza na kuendeleza tasnia ya burudani. Burudani kwa viongozi na wawakilishi wengi ni michezo na hasa soka.

Wawakilishi wengi wakianza kutetea masilahi ya tasnia hii huishia kuwatetea wanatasnia walio maarufu na hasa waliopo Dar es Salaam.

Kwani katika majimbo yao hakuna umuhimu wa wananchi wao kupumzika baada ya kazi za kilimo, uvuvi au uchimbaji wa madini?

Dodoma sasa ni jiji. Je kuna mpangilio gani wa sehemu za burudani? Kwa nini watu bado wanaona heri waondoke Dodoma Ijumaa jioni kuja Dar es Salaam kwenye burudani?

Jiji la Dodoma halioni bado idadi kubwa ya mapato linayoyakosa kwa kukosa maeneo shughuli za tasnia ya burudani? Wawakilishi chondechonde sikilizeni waliomo katika tasnia ya burudani, ni wananchi wenu.

Hao ndio wale ambao wakati wa kampeni waliwaimbia nyimbo, wakacheza ngoma, wakachora mabango, wakapamba majukwaa ili kuhakikisha ushindi wenu wakitegemea mtawatetea katika mengi ikiwemo kutengewa maeneo sahihi ya kazi katika majimbo yenu.

Mwisho nitoe kisa hiki. Mwanzoni mwa miaka ya 1990 nilimbembeleza sana mheshimiwa waziri mmoja ili asaidie kupatikana jibu kwa tatizo la hakimiliki.

Huyo mheshimiwa alinijibu hivi, “haya mambo unaweza ukayaingilia yakakugeuka.”

Baada ya miaka michache alipoteza ubunge na uwaziri wake. Alipokuja uraiani akagundua kuwa vitabu alivyotunga vinachapishwa bila ruhusa yake kwa hiyo hapati kitu. Akanitafuta na kuniomba tusaidiane jinsi ya kulinda hakimiliki ya vitabu vyake. Nilimjibu, “unajua mzee haya mambo unaweza ukayaingilia yakakugeuka.”

Saturday, June 30, 2018

Ni vita ya filamu na muziki

 

By Rhobi Chacha, Mwananchi mwananchipapers@mwananchi.co.tz

Tamasha la filamu za Zanzibar (Ziff) litafanyika kuanzia Julai 7 hadi 15 katika Viwanja vya Ngome Kongwe katika eneo la Stone Town, Unguja.

Tamasha hilo litahudhuriwa na waigizaji wakubwa kutoka mataifa mbalimbali wakiongozwa na Jordan Riber ambaye ameandaa filamu ya Bahasha iliyochezwa na waigizaji nyota kama Ayoub Bombwe, Godliver Gordian, Omary Mrisho na Catherine Credo.

Akizungumza kuhusiana na tamasha hilo la 21, Profesa Martin Mhando alisema mwaka huu tamasha hilo linatarajiwa kuwa moto wa kuotea mbali kutokana na mabadiliko waliyoyafanya.

Alisema kuwa moja ya mabadiliko ni kuingiza filamu mbalimbali za zilizochaguliwa ambazo ni fupifupi na ndefu moja.

“Kuna zawadi mbalimbali nono kwa mwaka huu, mfano Dola 1,000 za Kimarekani, kombe na cheti kwa mshindi wa kwanza. Naamini kila mwandaaji wa filamu atataka kushinda zawadi hiyo,” alisema Mhando.

Alisema kuwa majaji mbalimbali watakuwa ‘busy’ kuchagua filamu bora. Mbali ya Bahasha, filamu nyingine ni Daladala, Binti Zanzibar ambayo ilishinda Sh4 milioni kwenye Tamasha la Filamu la Azam.

Profesa Mhando alisema kaulimbiu ya mwaka huu ni ‘Sema na usikike’ yenye maana ya kupaza sauti katika kuhakikisha Tamasha la Ziff linazidi kuimarika.

“Tukiwa na haja moja, ya kupaza sauti katika kuhakikisha tamasha letu la ZIFF liweze kuzidi kuimarika siku hadi siku, Wanzibari na hata wageni watakaoshuhudia filamu hizi wataweza kuchukua utamaduni huo na kuupeleka nje kwa furaha kubwa katika kufikia hatima ya pamoja,” alisema Profesa Mhando.

Upande wa burudani

Mbali na filamu, tamasha la mwaka huu litahudhuriwa na wasanii mbalimbali ambao watafanya maonyesho ya muziki yatakayokuwa yakifanyika kila siku ndani ya Mambo Club, ukumbi uliopo ndani ya Ngome Kongwe kila baada ya filamu.

Kwa upande wake, Edward Lusala anayeshughulikia muziki kwenye tamasha hilo, alisema kuwa kutakuwa na filamu zaidi 120 ambazo zitaonyeshwa.

Lusala alisema mwaka huu wanatarajia kufanya ‘surprise’ kwa kumleta msanii mkubwa katika filamu ambaye bado wako kwenye mazungumzo naye.

Bahasha kufungua dimba

Mamia ya filamu zitaonyeshwa mwaka huu ikiwa ni pamoja na Bahasha ambayo itafungua uzinduzi wa tamasha hilo.

Bahasha imeandaliwa na taasisi ya MFDI ambayo pia ilitunga filamu maarufu ya Siri ya Mtungi.

Lusala alisema wamejiandaa kutoa burudani ya aina yake ambayo itaacha historia kwa mwaka huu.

Aliwataja wasanii wa muziki wanaotarajiwa kutumbuiza kuwa ni Darasa, Shetta, Aslay, Nandy, Ruby pamoja na kundi la The Mafik na wengine ambao wataingia kwenye orodha baada ya taratibu zilizobaki kukamilika

Saturday, June 30, 2018

Anatoka Harvey anaingia Omotola katika tuzo za Oscar

 

Unaikumbuka kashfa iliyomuondoa bilionea wa filamu Harvey Weinstein katika tuzo za Oscar? Huenda imeleta neema kwa mwigizaji wa Nigeria, Omotola Jalade ambaye amekula shavu.

Weinstein aliondolewa katika tuzo hizo baada ya kukumbwa na kashfa ya unyanyasaji wa kingono kwa wanawake katika kipindi cha miaka tofauti.

Wakati Weistein akilia kwa kukabiliana na mkono wa sheria na kuondolewa katika tuzo hizo kubwa za filamu duniani, Omotola anacheka baada ya kuangukiwa na bahati ya mtende.

Omotola au Omosexy kama anavyoitwa na mashabiki wake, mapema wiki hii ameteuliwa kuwa mmoja wa wanachama wanaopiga kura katika tuzo hizo.

Mwigizaji huyo mwenye umri wa miaka 41 anakuwa mmoja kati ya watu 928 wanaopiga kura kupendekeza filamu, watayarishaji na waigizaji waliofanya vizuri katika tasnia hiyo.

Omotola amepenya katika orodha hiyo kutokana na kazi zake nzuri alizofanya katika tasnia ya filamu nchini Nigeria.

Jopo la majaji lilimteua Omotola baada ya kupitia kazi zake mbili alizofanya ambazo ni ‘A Private Storm’ na ‘Last Flight to Abuja’.

Filamu ya ‘A Private Storm’ aliyoitengeneza kwa kushirikiana na Imasuen na Ikechukwu Onyeka, ilishinda tuzo tatu za Africa Movie Academy Awards.

Na filamu ya ‘Last Flight to Abuja’, iliyoandikwa na Tunde Babalola ilishinda tuzo moja ya Africa Movie Academy Awards award for ‘Best film by an African based abroad’.

Tangu aingie kwenye filamu mwanzoni mwa mwaka 1995, Omosexy ameigiza katika filamu zaidi ya 300 zilizouza mamilioni ya nakala.

Mwaka 2013 alitajwa kuwa miongoni mwa watu 100 wenye ushawishi duniani sambamba na Michelle Obama, Beyonce na Kate Middleton.

Saturday, June 30, 2018

Watoto wa masta wenye ufuasi mkubwa Instagram

 

By Kevin Kagambo, Mwananchi

Muziki na kila sanaa kwa sasa imehamia kwenye mitandao ya kijamii hasa Instagram. Hii imekua mno kiasi kwamba kuna wasanii sasa wakitaka kuachia kazi mpya hawamalizi tena soli za viatu kwenda kwenye vyombo vya habari.

Wanatangaza kwa kiasi kikubwa katika mitandao ya kijamii hasa Instagram, Twitter, Facebook na Snapchat na kuiachia hukohuko kwenye mitandao kama Youtube na Vimeo.

Instagram imekuwa kitendea kazi kikuu kwa sasa kiasi kwamba hata kuna baadhi ya kampuni hazimpi msanii shavu la matangazo bila kupima ana wafuasi wangapi kwenye mitandao ya kijamii hasa Instagram.

Umuhimu wake umeongezeka hadi katika kuvuta michongo na hii imesababisha wasanii waanze kutengeneza hadi akaunti kwa ajili ya watoto wao — lengo likiwa ni kuzikamata kampuni zinazotaka kutangaza bidhaa zao kama vile nguo za watoto, shule na benki.

Kwa sababu hiyo ndiyo tukaingia chimbo kukuletea orodha ya watoto wa mastaa wenye wafuasi wengi zaidi Instagram na namna akaunti zao zinavyoendeshwa.

Hata hivyo, sheria za mtandao wa Instagram haziruhusu mtu mwenye umri chini ya miaka 13 kutumia mtandao huo. Kwa hiyo akaunti hizi zina majina ya watoto hao huku zikiwa zinaendeshwa na wazazi au watu walioajiriwa kuendesha akaunti hizo.

Tiffah

Latiffah ndiye mtoto maarufu zaidi Afrika Mashariki kwa kuwa na ufuasi mkubwa Instagram. Ni ‘zao’ la muungano wa mwanamuziki ghali nchini Diamond Platnumz na mwanamke mfanyabiashara kutoka nchini Uganda, Zarina Hassan.

Tiffah alizaliwa Agosti 6, 2015. Wakati akaunti yake ya Instagram ilitengenezwa siku moja kabla ya kuzaliwa kwakwe — yaani Agosti 5.

Tangu hapo hadi leo amejikusanyia jumla ya wafuasi milioni 1.8 na kumfanya kuwa mtoto mwenye wafuasi wengi zaidi Instagram.

Tangu ifunguliwe hadi sasa imechapisha picha na video zinazofikia 1091 huku kila video ikipata wastani wa kupendwa na watu 159,510 na maoni 668. Pia, takwimu zinaonesha kurasa ya Tiffah ndiyo yenye ‘ubize’ zaidi ya kurasa ya mtoto yeyote Tanzania kwa sababu inachapisha wastani wa picha nne hadi tatu karibu kila siku.

Nillan

Anashikilia namba mbili. Ni mtoto wa Pili kwa Diamond Platnumz na watano kwa Zarina Hassan ambaye pia anaonesha kupita kwenye nyendo za dada yake Tiffah.

Akaunti ya Instagram ya Nillan inashikilia namba mbili ikiwa na wafuasi 670,000 na yenyewe pia ikiwa inafuata watu watano tu — yaani mama yake, kaka zake watatu na dada yake Tiffah. Hadi sasa imechapisha jumla ya picha na video 331 huku kila picha au video ikipata wastani wa kupendwa na watu 56,521 na kupata maoni 329.

Cookie

Ni kama kila kinachohusiana na WCB ni rahisi kupata wafuasi.

Cookie ni mtoto wa muigizaji Aunt Ezekiel na Moses Iyobo ambaye ni mnenguaji wa Diamond.

Akaunti ya Instagram ya binti mfalme huyo ina takriban wafuasi 476,000 huku ikiwa imechapisha picha 343 tangu ifunguliwe mwaka 2015.

Dylan

Diamond humuita Young Lion. Ni mtoto mwingine wa Diamond lakini huyu si wa Zari bali Hamisa Mobetto akishika nafasi ya nne akiwa na wafuasi 319,000 huku na posti 79 tu.

Jaydanvanny

Mtoto wa mwanamuziki Rayvan na kisura Fahyma anakamata namba tano.

Akaunti yake inayotumia jina la Jaydanvanny ina jumla ya wafuasi 210,000, idadi ambayo kuna baadhi ya wasanii hawajaifikia.

Jaden

Huko Instagram anatajwa kama mtoto mzuri zaidi. Na hili lilikuja baada ya kuzua gumzo pindi baba yake, muigizaji Vicent Kigosi maarufu Ray alipochapisha picha yake kwa mara ya kwanza —ilipata zaidi ya ‘likes’ 23,000 kiwango ambacho ni cha juu mno ukilinganisha na likes anazopata baba yake katika picha zake za kawaida.

Akaunti yake ya Instagarm ina wafuasi 171,000. Hiyo inamfanya kushika namba sita huku akiwa na post 139 ambazo kwa kawaida hupata wastani wa ‘likes’ 9,607 na ‘comments’ 49.

Wengine

Namba saba inashikiliwa na mtoto wa Alikiba, Sameer ikiwa na wafuasi 132,000. Vigrochoseen wa Hemed PhD anashika namba nane kwa ‘followers’ 84,4000 huku wafuasi 77,100 wakimuweka mtoto wa Aslay aitwaye Mozzah kwenye namba tisa. Namba 10 ni AmayaKiba wa Alikiba kwa ‘followers’ 65,500.

Takwimu hizi ni za hadi Juni 27, 2018.

Saturday, June 30, 2018

Ninogeshe ya Nandy na hali halisi

 

By Dk Levy

“Aai ni wewe ubavu wangu mwenyewe,

Ukifa nizikwe na wewe, nikifa uzikwe na mie

Oh baby wee...”

Umemsikiliza huyu Nandy kwenye wimbo huu? Maneno mazuri na sauti yake kindandanda haswa na watu hasa jinsia ya kike wanapenda sana.

Siyo yeye kina dada wengi na wavulana kibao wanaimba nyimbo za mahaba. Lakini kwenye uhalisia wao wenyewe na wanaowaimbia ni tofauti kabisa. Inashangaza sana.

Kuna wakati unamsikiliza Diamond na wenzake kwenye nyimbo za mapenzi kama “Ukimuona” na maisha yao halisi. Unaweza kudhani walipata tenda tu ya kuwaimbia watu wa sayari nyingine siyo hawa wa nchi hii.

Mwanamke kutwa unalalamika wanaume waongo kwenye mapenzi wakikutumia tu wanasepa, huna hata akili ya kufikiria kwa nini kwako wagonge na kusepa bila kuingia ndani?

Unahudhuria harusi za wasichana wenzio wakiolewa? Au wao wanaolewa na majini eti? Si ni wanaume hawa hawa unaopishana nao kwenye foleni mjini, bank, kwenye mabaa mitaa ya Sinza, Tabata na kwingineko?

“Aaah kwachukwachu kushea na watu sitaaki,

Ooh baby...

Bodaboda yangu vipi nipande mishikaki

Siwezi...”

Haya maneno ya Nandy sidhani kama yanawalenga hawa wasichana wa kujiona wa mjini, wa kisasa sijui, wanakuwa kama makuku ya kisasa kweli hayafai kwa kufugwa shida tupu.

Maana kuku wa kisasa ukitaka kuwafuga basi ujipange kuanzia mtaji wa kipesa hadi muda wa kuyahudumia. Huo muda wa kunogeshana hawana wanaitwa CCS. Yaani kirefu chake ni “Chukua Chako Sepa.”

Madem wa siku hizi hata ladha imeisha kabisa wewe unataka mwanaume akuoe wakati hujawahi kujiongeza hata kusema umfulie, kazi kumsifia kapendeza hujui hata anafuliwa na nani?

Hujawahi hata kumpikia kazi kumsifia ananenepa hujui hata anakula wapi, halafu unataka ndoa? Kila siku ukienda kwake kazi kuulizia ‘sirizi’ za Kikorea kama kaleta mpya, huulizi hata leo unanunua mboga gani nije kukupikia.

Mtoto wa kike bila haya unaenda kwa mchumba unafika na kulia njaa halafu unamuagiza akakununulie chips kuku. Kisha unataka atoe posa kwenu? Labda atoe kosa siyo posa.

“Unanipaga furaha hivi,

Ukiniacha utanipa jaka la roho...

Nipe mimi kwingine we useme no..

Ishinde ibilisi kwenye kichwa chako ooohoo.”

Haya maneno ya Nandy ni tofauti na fikra za madem wa mjini wa sasa. Wanachojua ni kuomba hela kama watoza ushuru wa manispaa.

Wakifulia wanajifanya kusema “Bby nimekumis nataka nije leo...” Kumbe pesa ndo inayokupeleka. Hata kilio cha kusalitiwa kwao siyo penzi bali ni mgao wa kipato kupungua. Kuna wasichana wako radhi kushea bwana mradi anapewa pesa ya kula tu.

Wakishashea mashuka na bwana fasta kuomba nauli na hela ya kula hata kukumbuka kutoa shuka atandike lingine hana muda, kudanga imekuwa kama kawa, wengi wao wasipodanga na kunywa mapombe basi ujue huyo mchawi.

Haya mambo mnayaona ya kipuuzi lakini ndo uchawi kwa mwanaume ajue thamani yako, asifikirie kukupoteza hata siku moja. Lakini hawa kina hawa wa sasa wao wanaona kudanga na kushinda baa ni jambo la maana. Wanaingiza hesabu kwa madanga kama daladala.

Sasa nyie endeleeni tu kufuata hela, mnaenda kwa wanaume mmejikoki marangi kama sadolin mdomoni, machoni mpaka mtu anashindwa kukukis. Hana muda wa kunogesha kama Nandy anavyotaka kutuaminisha.

Umefuga kucha kama visu vya kukeketea. Mnasafishaje? Mnachoweza ni kisafisha picha na kuziediti ili mtupie instagram. Na huko insta na kwenda ‘grupu’ za what’sApp ni eneo tengefu la kudanga mjini.

Unakuta anang’aa usoni utadhani duka la ‘Wahindi’ lakini ndani ya mwili na roho ni uvundo mtupu, hana haya wala soni. Hadharani anaropoka utadhani mpiga debe au muuza dawa ya mba upele mapunyee sumu ya panya.

“Mi mwenzako mkiwa baba...

Mkiwa wa wapenzi baba

Usinione nalia sana,

Nalilia mapenzi...

Chochote utachoniambia (sawa)

Mimi nitaridhia baba

Hata ukiwa mbali nitasubiria...”

Nandy hapa hawaimbii wenzake wanaomzunguka Bongo hii. Kawaimbia watu wa dunia anayoijua yeye. Wapenzi hawasikilizani wala kuvumiliana kwenye jamii tuliyopo.

Imefikia hatua kwamba ili uishi kwa amani na mke au mpenzi wako. Basi iwe mguu kwa mguu kama Chama na Mogella. Mume anaishi Mwanza mke anaishi Mtwara halafu mnasema mmeoana? Unachekesha, hiyo ilikuwa zamani.

Na si kwamba zamani dunia ilikuwa takatifu. Kumbuka Eva alirubuniwa na nyoka baada ya kuona Adam ametoka. Eva angekuwa na mumewe kando yake nyoka asingemsogelea na kumdanganya.

Kuna mambo mengine mkiwa mnaishi pamoja mke na mume shetani hawezi kuthubutu kuyaleta ila kule kutengana shetani anapata mwanya wa kuwajaribu. Ndoa nyingi zimepigwa chini kwa jinsi hii.

Nioneshe aliyewahi kuthamini ajira kuliko ndoa halafu ndoa ikabaki salama kwa muda mrefu. Mnaweza kusema tunaaminiana, mara ohooo, mke wangu/mume wangu hawezi kunisaliti. Mmekutana ukubwani mkiwa mmebalehe nakuvunja ungo halafu unaleta stori za tunaaminiana?

Maombi yanaweza kuhamisha kitu, lakini kuna mambo mwilini hayahami kwa maombi. Wewe umekomaa na ajira Mwanza mumeo yuko Dar, halafu unategemea maombi ya Nabii Tito, eti Mungu amlinde mumeo kule Dar? Subiri uvune mabua, ndio utaelewa!

Aliyewaambia mmoja akiacha ajira kumfuata mwingine mtakufa na njaa nani? Shida ni kwamba mkielezwa juu ya ujasiriamali mnaona kama hayawahusu, ndio maana mnatetemekea ajira kiasi cha kupuuza ndoa zenu.

“Tusiwe Tyson na Evander kisa kosa...

(Kupendana na wewe)

Presha kupanda kushuka kisa nini?

(Kupendana na wewe)

Mi mwenzako nakupenda nafurahi...

(Kupendana na wewe)

Nivike pete ya roho isiyotoka, mmmh!”

Huko Dodoma mchunga kondoo wa bwana alimcharanga mapanga mkewe mpaka kufariki juzi juzi tu kisa mapenzi.

Na wakati wa mazishi ya mkewe mchunga kondoo mwingine aliyeendesha misa ya mazishi akaomba wanandoa kuachana haraka mambo yanapokuwa hovyo, badala ya kusubiri watu watangulizane kuzimu. Siyo kufa kuzikana hivi sasa ni kufa bila kuzikana.

Wasichana wa mjini wana machaguzi sana, na machaguzi yao hayana msingi. Mwanaume huwezi kumridhisha mwanamke wa mjini kwa kila kitu.

Wanatamaa sana na kila kizuri wanataka kuwa nacho.

Huwezi kuwa handsome, ‘gentlomani’, pia ukawa na ‘six packs’ halafu una digrii, hapo hapo ukawa na pesa nyingi, mrefu mweusi mwenye misuli halafu hapo hapo ukawa mrefu mweupe na gari zuri na ajira yenye kipato kikubwa.

Wanawake wanaumizwa kimapenzi kwa kuchagua chagua sana. Ndo maana wanaume tumeambiwa tuishi nao kwa akili. Usimpende sana utaumia wala usimchukie maana wana umuhimu kwetu, ila kwenye mapenzi tanguliza akili siyo moyo.

Wasichana wengi wa mjini ni wale wa kampani tu. Mwanamke wa kweli anajua six packs hazileti kitu mezani. Wapo wanaoridhika na jinsi mwanaume alivyo na kumpenda hivyo hivyo.

Kama ilivyo tofauti kati ya mwanaume na mvulana, mwanamke makini ni mbeba maono, hawezi hadaika na vipande sita vya kifua cha mwanaume, umbo, elimu au swaga.

Lazima ajue anataka nini na nini anastahili katika maisha. Kuna vitu ni ziada tu na siyo muhimu katika maisha. Lakini hawa wa Ninogeshe anaowaimbia Nandy na wenzake ni ngumu sana kuelewa haya mambo.

Mwanamke ni kiti cha shetani, kumbuka shetani alihangaika na Adam akamshindwa na kwenda kwa Eva mambo yakawa rahisi. Shetani amewekeza kwa mwanamke ili aikamate dunia.

Bob Marley alisema, “Bila uwepo wa mwanamke kusingekuwa na kilio,” hili fumbo lina maana kubwa sana. Wanawake kiasili wanapenda kwa hisia hawa wa leo wanapenda kwa macho kwenye mifuko ya mwanaume.

Ukifikiria kwa kina hizi nyimbo wanazoimba kina Nandy na wenzao ni nzuri sana. Zina ujumbe wenye maana kubwa sana, lakini walengwa wa nyimbo hizo siyo hawa tunaoishi nao mitaani.

Ni ngumu sana kumridhisha binadamu. Jangalie vizuri kwa kioo. Siyo kazi ya mwanamke pekee kukupa urahisi wa kumuelewa na kufanya maisha yako yawe rahisi, wewe pia inakupasa uhangaike kuhakikisha unamuelewa.

Ukiona huwaelewi wanawake ujue wewe ndio mwenye kosa na sio mwanamke. Unaweza kuwa unakosea kuchagua aina ya mwanamke wa kuwa naye kwenye uhusiano au umekataa kumuelewa huyo mwanamke anachotaka.

Kwa hiyo basi kosa ni lako, hakikisha unachagua kilicho bora, vile vile uhakikishe wewe ni bora pia, ndiyo utapata mwanamke bora. Kivipi “Ninogeshe” wakati wengi wao ni “Kivuruge” tu?

Saturday, June 30, 2018

Leo umekula, kesho itakuwaje?



GASTON NUNDUMA

GASTON NUNDUMA 

By Gaston Nunduma

Inasemekana kuwa Wazaramo na Wasambaa walitokea kwa mzazi mmoja. Katika kutafuta maisha Mzaramo alielekea Mkoa wa Pwani na Msambaa akaelekea kwenye milima ya Usambara. Mzazi wao alipoulizwa kuhusu walipo wanawe alisema, “mkubwa amekwenda kuzarama baharini na mdogo kaenda kusambara.”

Ni kawaida kwa watu kuwapa majina watoto kulingana na matukio makubwa yanayotukia wakati wa ujauzito wa mama zao. Huku Uswahilini wapo watoto wanaoitwa Mateso, Nifanyeje, Sina Sudi, Waseme na kadhalika kulingana na shida alizopata mama kutoka kwa jirani zake.

Ninaye jirani aliyeamua kumwita mwanaye “Hikinini”. Niliambiwa kuwa watu walikuwa wakimsimanga Mama Hiki hata kufikia kumuita tasa alipochelewa kupata ujauzito. Alipoupata akawauliza “kama mimi ni tasa hiki ni nini?”

Vilevile si ajabu hata kiduchu kuwasikia wenzetu walio kwenye dunia ya kwanza wanapowaita watoto wao majina kama hayo kwa lugha zao.

Ukitafsiri jina la George Walker Bush kwa Kiswahili unapata maana ya Mtembea Vichakani. Kumbuka pia enzi zile John Walker alibatizwa jina hilo kutokana na tabia yake ya kutembea kilomita 30 kutoka nyumbani hadi shamba, shamba hadi kilabuni na kisha kilabuni hadi nyumbani.

Tabia hizi zipo duniani kote kwa sababu wazazi ni walewale wanaozaa watoto walewale. Watoto hufunzwa kwa tamaduni za kwao na wakikua huchangamana, kuoana na hata kuzaa pamoja. Wanaijenga dunia yao waliyoirithi kutoka kwa mababu na wahenga wao.

Kama vile Wazarama na Wasambara, binadamu wote hujiongeza kwa elimu. Kutembea ni nyenzo kubwa kwenye kuitafuta elimu. Ramadhani Mtoro Ongara (marehemu) aliwahi kusema tembea ujionee, utajifunza tabia za watu na nchi zao. Aliongeza kuwa duniani kuna mengi ambayo yanakusubiri. Katika historia ya dunia unasoma safari za akina Livingstone, Vasco da Gama na wengineo. Tunaona jinsi walivyopanua akili zao hata wakamudu kutuongopea kuwa Afrika ilikuwa tupu. Waliweza hata kushikilia maeneo na kuyapa majina ya viongozi wao (akina Victoria), kisha kuwauzia ama kuwazawadia.

Walter Rodney aliandika kitabu kuelezea jinsi Ulaya inavyoshusha uchumi wa Afrika. Alisema iwapo Afrika itajiongeza na Mzungu kushindwa kumnyonya, basi ipo hatari ya Ulaya na Marekani kuwa wafagizi wa Waafrika. Alitoa mifano ya tofauti za rasilimali baina ya Afrika na Ulaya.

Kwa hiyo ili wao waendelee kuwa matajiri ni lazima watutawale kiuchumi na kiakili. Hii ndiyo maana Mfalme Haile Selassie alipotaka uwepo ulinganifu wa elimu baina yao na sisi, waligoma. Nasikia pia ilikuwa ndiyo sababu ya uharibifu wa Chuo Kikuu cha Timbuktu nchini Mali. Mwaka 1976 baada ya kifo cha Mao, Wachina walitetereka kidogo kwani walikuwa wakiendeshwa na sera za Mao kwenye kila kitu. Lakini alipoingia Hua Guofeng aliendeleza sera za kupambana na demokrasia na ubepari kwa nguvu zote hadi kuwatokomeza wapinzani waliosaidiwa na mabeberu.

Akaja Deng Xiaoping. Yeye baada ya kuona jinsi mabadiliko ya biashara na uchumi duniani, alilegeza kidogo misimamo. Alikubali kubadilishana uzoefu na mabepari kama Rais Jimmy Carter wa Marekani na Kim il-Sung wa Korea.

Lakini pia wakati huohuo Wachina walimwagwa kila kona ya dunia kujifunza mambo ya wenzao. Wakageuka kuwa wataalamu wa kazi kuanzia ufundi mpaka vibarua. Uwanja wa Taifa Dar es Salaam ulijengwa na wahandisi hadi wachanganya zege.

Hivi leo China inatishia kuuongoza uchumi wa dunia baada ya kuweka malengo muda mrefu. Kila kiongozi anayeingia anaendeleza alipoacha aliyemtangulia. Pamoja na makosa yaliyofanywa wakati wa ukomunisti, Wachina hawajauacha ukomunisti bali waliurekebisha kwa kupunguza kasoro.

Tanzania sasa inalenga kwenye uchumi wa viwanda. Ni jambo zuri na la msingi kwa kuwa hakuna maendeleo bila uzalishaji. Lakini bahati mbaya yetu ni kubadilisha mfumo kila awamu ya uongozi bila kuchota mazuri yaliyotangulia.

Mwalimu Julius Nyerere alikuja na Ujamaa na Kujitegemea. Akaweka misingi ya vijiji vya ujamaa, Azimio la Arusha, vyama vya ushirika na kadhalika. Kinadharia ilikuwa safi sana, ingawa kiutekelezaji ilikuwa na changamoto nyingi.

Hapa izingatiwe kuwa sina nia ya kukosoa tawala zilizopita, bali najaribu kufurahia mafanikio ya China baada ya kusimama kwenye malengo yao.

Pamoja na makosa ambayo pengine yalizorotesha uchumi wa Tanzania, haikuwa busara kuvunja kila msingi uliosimikwa. Hivi sasa badala ya kwenda mbele tunarudi kupambana na mafisadi. Tunaendelea kunyosheana vidole na walaji wa fedha, matumizi mabaya ya fedha za umma na kadhalika.

Bado nasisitiza kuwa kwa mwenendo huu hatutafika kwenye nchi ya uchumi wa viwanda. Roma haikujengwa kwa siku moja na bila shaka kiongozi anayesimamia uchumi wa viwanda atamaliza muda wake na kupokewa na kiongozi mwingine. Tusipokuwa kama Wachina, kila kiongozi mpya atakuja na mapya yake. Anayetangulia anaweza kujenga viwanda na kukusanya kodi lakini anayemfuatia anakuja kuzitawanya badala ya kuzielekeza katika maendeleo. Nchi itaendelea kuwa hoi na wananchi wake kubakia kuwa ni maskini.

Saturday, June 30, 2018

Kazi zinazosigana na maadili zina historia ndefu



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Katika siku za karibuni wimbi la nyimbo na video zimewaingiza wasanii kadhaa kwenye matatizo baada ya kuonekana haziendani na maadili ya jamii zetu.

Hakika kwa mwendo na taratibu zilizopo, hali hii itazidi kuongezeka. Hali hii siyo Tanzania peke yake, bali vijana kutoka pande zote za Afrika wanajiunga katika wimbi la kutunga nyimbo ambazo zinawaweka katika ugomvi na mamlaka mbalimbali.

Nchini Ghana, vituo kadhaa vya luninga ikiwemo GhOne Tv vimeikataa video ya wimbo Budum Budum ya msanii Vybrant Faya, hali ambayo imemfanya msanii huyo kulalamika kuwa hatua ni kali mno na wimbo wake usingekataliwa bali ungekuwa unapigwa usiku.

Wakati huohuo huko Nigeria, taasisi yake ya utangazaji imeupiga marufuku wimbo wa ‘Don’t Stop’ wa msanii Olamide kwa kudaiwa kuwa na maneno machafu na pia wasanii katika video hiyo walikuwa wakitumia ishara ambazo ni wazi ziliashiria mambo yasiyo na staha.

Wanamuziki wengine wa Nigeria waliowahi kukumbana na rungu la taasisi hiyo ni Wizkid, Phyno, Davido, Inyany na, Reminisce.

Bahati mbaya hawa ndio vioo vya wasanii wetu wachanga. Huko Kenya wimbo ‘Same Love Remix’ wa wasanii Art Attack na Nicole Francis Kutoto ulipigwa marufuku kwa kuhamasisha mapenzi ya jinsi moja.

Hata huko Uganda, msanii wa kike Jemimah Kansiime maarufu kwa jina la Panadol wa Basaja alijikuta akikumbana na mkono wa sheria kwa kuonekana kavunja sheria zinazokataza utupu hadharani kwa kutengeneza video ambayo alionekana kavaa nusu uchi iitwayo Ensolo Yange.

Waziri wa maadili wakati huo alitishia kumfunga jela miaka 10. Kundi la Urban Boyz la Rwanda liliwahi kujikuta kwenye matatizo kwa wimbo wa Ancilla. Wizara ya Michezo na Utamaduni iliamua kupiga marufuku usirushwe hewani na vyombo vya utangazaji.

Hii ni mifano michache ya hali ilivyo katika bara letu. Kati ya sababu zinazotajwa kusababisha hali hii ni ukosefu wa malezi mema kwa vijana wa Afrika, wazazi wakilaumiwa kwa upande mmoja kwa kuacha jukumu lao la kufundisha maadili stahili na Serikali nyingi zikipuuza wizara za utamaduni kwa kuona kuwa hazina tija, wakati ni zenye dhamana ya kulinda maadili.

Jambo hilo liliacha mwanya wa kuingia kwa kasi maadili mapya kupitia kisingizio cha utandawazi na kuathiri vijana wengi ambao sasa wanaona utamaduni wa Magharibi ndio utamaduni bora.

Wafanyabiashara wa kazi za sanaa wamechukua nafasi na kuwa walimu wa maadili mapya ili kupata masilahi, kwa maelezo kuwa aina ya sanaa hizi ndizo zenye soko kwa sasa.

Lakini pia ieleweke kuwa kutoa kazi ambazo zimekuwa zikikiuka maadili siyo jambo geni, pengine tofauti imekuwa ni sababu au kipimo cha nini ni kinyume cha maadili na pia ukubwa wa adhabu.

Adhabu ya kifungo kwa waliokiuka maadili ziliwahi kutolewa, tena bila kujali umaarufu wa msanii. Katika nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo, mwaka 1978, Bendi ya TP OK ilitoa nyimbo mbili zilizokuwa tungo za Franco Luambo Makiadi aliyekuwa kiongozi na mwanamuziki maarufu. Mwanamuziki huyo alitoa santuri za nyimbo za ‘Helene’ na ‘Jacky’. Nyimbo hizo zilileta matatizo makubwa kwa Franco na alipatikana na makosa kadhaa.

Kosa la kwanza alilofanya ni kuvunja sheria iliyomlazimisha kila mwanamuziki kupitisha nyimbo zake kwenye kamati iliyokuwa ikizihakiki kabla ya kuzitoa. Umaarufu wa mwanamuziki huyo wakati huo pengine ulimfanya ajione yuko juu ya sheria, hakufuata taratibu hizo.

Kosa la pili ni kuwa maneno yaliyotumika katika nyimbo hizo yalikuwa ni matusi ambayo hata leo, miaka 38 baadaye nyimbo hizo bado zimepigwa marufuku.

Mwanasheria Mkuu nchi hiyo wakati huo, Kengo wa Dondo alipomuita na kumuuliza Franco kwa nini alitunga nyimbo chafu, alijitetea kuwa hazikuwa na tatizo lolote.

Ilipochukuliwa hatua ya kumwambia mama yake Franco asikilize nyimbo zile na kutoa mawazo yake, inasemekana Franco mwenyewe alisihi asizikilize. Pia kuna maelezo kuwa alisikiliza na kupigwa na butwaa, lakini hatimaye Franco alishtakiwa na kukutwa na hatia na kufungwa miezi mitatu na wanamuziki wake 10 akiwemo Simaro Lutumba.

Mara kadhaa Franco alikumbwa na adha ya kusigana na Serikali japo mara mbili alipata mikasa kutokana na sababu za kisiasa. Mwaka 1959, Franco alifungwa jela miezi miwili kutokana na uendeshaji mbaya wa gari. Wakati akiwa gerezani pia kuna mwanamuziki mwingine wa OK Jazz aliyekuwa mpiga tarumbeta. Wawili hao walitunga wimbo wa Mukoko uliozungumzia uhuru wao, wakiwa na maana uhuru kutoka gerezani. Baada ya kutoka gerezani na kuurekodi, Serikali ya kikoloni iliutafsiri kama wimbo uliokuwa unahamasisha uhuru, haraka sana ukapigwa marufuku usirushwe hewani wala kuuzwa.

Mwaka 1965, Rais wa Congo wakati huo Mobutu Seseseko aliamuru wapinzani wake watano wauwawe hadharani. Franco aliyeshuhudia mauaji hayo akarekodi wimbo ulioitwa Luvumbu Ndoki unaoweza kutafsiriwa kama ‘Mchawi Luvumbu’. Huu ulikuwa wimbo wa Kicongo uliokuwa ukiimbwa kumsimanga mtu aliyeua nduguze au watu wa karibu, na ulitokana na Chifu Luvumbu aliyekuwa akitoa kafara ndugu zake ili aweze kufanikiw.

Serikali ikitafsiri kuwa ule wimbo ulitokana na mauaji yaliyoamriwa na Mobutu. Franco aliwekwa kizuizini kwa muda na nakala za wimbo zikaanza kukamatwa.

Saturday, June 16, 2018

Kansiime atoboa fedha ilivyovunja ndoa yake

 

By Mwandishi Wetu, Mwananchi

Sababu nyingi zimeelezwa kuwa chanzo cha kuvunjika kwa ndoa ya mchekeshaji maarufu Afrika Mashariki, Anne Kansiime na aliyekuwa mumewe Gerald Ojok.

Wapo waliosema fedha, kushindwa kubeba ujauzito au kuchepuka. Tetesi hazijawahi kuacha kusikika kila kona, lakini mwenyewe ameibuka na kukata mzizi wa fitina.

Katika mahojiano yake mwishoni mwa wiki iliyopita, Kansiime alifunguka kwanza kukiri kuvunjika kwa ndoa hiyo akisema anatangaza nafasi kwa mwanamume aliye tayari kuwa naye.

Mtangazaji alipomuuliza sababu ya kuvunjika kwa ndoa yake alisema hana uhakika ila anahisi suala la kipato linaweza kuwa limechangia.

“Mimi nilikuwa naingiza fedha nyingi kuliko yeye, huenda hiyo ni sababu lakini sina uhakika,” anasema.

Katika mahojiano hayo pia alitoboa kuwa ndoa yake ilivunjika muda mrefu lakini alikuwa akiogopa kuwaambia mashabiki wake na watu wa karibu akihofia kuonekana mwanamke mpumbavu.

“Kusema ukweli ndoa yangu ilivunjika miezi sita kabla dunia nzima haijajua. Nilificha nikijipa muda wa kutafakari namna nzuri ya kuwaeleza mashabiki wangu. Niligundua kuwa najiumiza bure kwa sababu sasa nipo huru,” alisema.

Kansiime ni mchekeshaji ambaye amejizolea umaarufu mkubwa Afrika Mashariki kwa uwezo wake wa kuweka utani kwenye maisha ya kawaida.

Pia alijipatia umaarufu kupitia mitandao ya kijamiii ambako alianza kwa kuweka vipande vya video akiigiza kama mwanamke wa Kiafrika anayekutana na changamoto mbalimbali za maisha.

Mchekeshaji huyo wa kike, ambaye pia huendesha kipindi cha “Don’t Mess With Kansiime” kwenye kituo cha Citizen TV, anatajwa kuwa mwanamke mwenye kipaji cha pekee nchini Uganda na Afrika Mashariki kwa ujumla.

Saturday, June 16, 2018

Ndoa ya muziki na siasa sasa ndio basi tena



Anko Kitime

Anko Kitime 

Ukifuatilia historia ya nchi hii hata kabla ya ujio wa wakoloni, wanamuziki wamekuwa na nafasi muhimu katika siasa za jamii yetu. Kiwango cha mchango huo na sababu za mchango zimekuwa zikibadilika katika nyakati tofauti.

Kabla ya ujio wa wakoloni, kulikuwepo na wasanii - wanamuziki katika makabila mengi ambao walikuwa wakiimba na kupiga vyombo vya muziki na kuwa na ukaribu sana na viongozi nyakati hizo. Wanamuziki hawa walikuwa ni sauti za wananchi zilizomtaarifu mkuu wa jamii, furaha na masikitiko ya wananchi wake.

Na alikuwa akifanya hivyo kwa uhuru bila kuogopa adhabu toka kwa kiongozi wake. Wasanii hawa mara nyingi walifadhiliwa na wakuu wa jamii na hivyo kuwa na nafasi muhimu katika jamii.

Ujio wa wakoloni ulieneza utamaduni wa kuanzishwa kwa miji. Miji ilikusanya watu kutoka makabila mbalimbali, watu hawa waliungana kwa vile mbaya wao sasa alikuwa mkoloni.

Simulizi zinatuambia kuwa Wajerumani walipenda sana kutumia viboko kuwaamrisha wazawa, tabia hii na tabia nyingine zilizowadhalilisha na kuwanyima uhuru wazawa zilisababisha wananchi kuanza kutafuta njia za kuilalamikia.

Wanamuziki wakaanza kufanya kazi hii. Wanamuziki walikuja na muziki ulioitwa Beni Ngoma. Muziki huu kwanza uliwaunganisha watu kutoka makabila mbalimbali na ulitumika kwa kuimba mengi yakiwemo maovu ya mkoloni. Hata uchezaji wa ngoma yenyewe ilikuwa ni kejeli kwa taratibu za jeshi la Ujerumani.

Ngoma hii ilisambaa sehemu kubwa ya Afrika Mashariki. Na hata leo baadhi ya ngoma kama Mganda na Malipenenga ni kati ya zile ambazo ni mwendelezo wa Beni Ngoma.

Waingereza walipoiondoa Ujerumani walikuta wanamuziki wa Beni Ngoma wakiwa na nguvu na umoja hata kuweza kufanya mashindano kati ya mji mmoja na mwingine. Muda si mrefu wakoloni waliishtukia ngoma hii kwa kuona kuwa ilikuwa inawaunganisha wananchi na wanaitumia kupashana taarifa kuhusu namna ya kumpinga mkoloni.

Waingereza waliupiga marufuku muziki huu. Na hata sheria ya kuanza kuomba vibali kwa ajili ya maonyesho ya muziki ilianza wakati huo. Bahati mbaya sheria hiyo ipo mpaka leo miaka zaidi ya 50 baada ya Uhuru.

Wakati zilipopamba harakati za kupigania Uhuru miaka ya 1950, muziki ulitumika sana. Nchi nzima kulikuwa na wanamuziki wakitunga nyimbo kwa kutumia ngoma za asili na muziki wa dansi na taarab nyimbo zilitungwa kuhamasisha watu kuungana kudai Uhuru.

Mwanamuziki Frank Humplick ambaye baba yake alikuwa Mzungu kutoka Austria na mama yake Mchaga alijulikana zaidi kama kijana wa Kichaga na aliwahi kutunga wimbo ulioitwa I am a democrat. Wimbo huu ulikuwa ukielezea kishairi mambo yatakavyokuwa Uhuru ukipatikana, ulimchukiza sana mkoloni. Amri ilitolewa na santuri za wimbo huo zilisakwa na askari nyumba kwa nyumba na kuvunjwa. Wimbo huo ulikuwa mmoja wa nyimbo zilizotumika kabla ya mikutano aliyokuwa akihutubia Mwalimu Nyerere wakati huo. Katika mikoa ya Kusini, wanamuziki kama Moses Nnauye walianzisha vikundi vya muziki kuhamasisha kudai Uhuru na ujumbe uliwafikia vizuri wananchi wengi. Desemba 9, 1961 bendi na vikundi vingi vilitunga nyimbo zilizoongelea furaha ya kupata Uhuru na na ndoto za wananchi baada ya Uhuru. Kaulimbiu wakati huo ilikuwa ni Uhuru na Kazi. Uhusiano wa muziki na siasa uliongezeka baada ya Tanzania kuamua kuwa nchi ya kijamaa. Serikali iliwekeza katika sanaa.

Kulikuwepo na maoafisa utamaduni wa wilaya na mikoa kila mkoa na bajeti yao ilitoka Serikali Kuu. Maafisa utamaduni walihamasisha kuanzishwa vikundi vya muziki wa aina mbalimbali mpaka vijijini.

Mashirika ya umma yalihamasishwa kuanzisha vikundi vya sanaa na ndipo kukawepo kundi la sanaa la Taifa, vikundi vya sanaa majeshini ambapo huko pia kukawa na vikundi vya taarab na dansi. Mashirika kama Bima, DDC, Urafiki na mengine mengi yakawa na vikundi vya sanaa. Kurugenzi za mikoa kama Dodoma na Arusha nazo zikaanzisha vikundi, bila kusahau Women Jazz Band na baadaye Umoja wa Vijana wa Tanu nao ukawa na bendi yake maarufu ya Vijana Jazz.

Vikundi vyote hivyo vilishiriki katika kuimba nyimbo mbalimbali za siasa na maendeleo. Pamoja na bendi na vikundi vya taarabu, wasanii maarufu walikuja kupatikana akina Makongoro, Mwinamila, John Komba na kadhalika. Zama hizi ziko tofauti sana, Serikali inaonekana kama haioni umuhimu wa sanaa katika kuhamasisha uzalendo. Bajeti ya sekta hiyo ni ndogo, wizara inayohusika na utamaduni haina tena maofisa mkoani wala wilayani. Waliopo wako Tamisemi ambako nako hawapewi umuhimu sana. Hata Bendi yaVijana wa CCM nayo iko hoi bin taaban.

Vyama vingine vya siasa navyo ni wazi havioni umuhimu wa vikundi vya sanaa katika kueneza sera zao, hivyo ndoa ya miaka mingi ya muziki na siasa ni kama imekufa.

Saturday, June 16, 2018

Mama aliyejifungulia kwenye usalama

 

Niliichukulia habari ya mama aliyejifungua kwenye kituo cha polisi mkoani Morogoro katika taswira mbili. Kwanza, nilihisi kuwa mtoto aliyezaliwa ni maalumu sana. Kwa Wakristo wanajua Biblia inavyoeleza jinsi wazazi wa Yesu walivyokosa nyumba hadi mama yake akajifungulia kwenye zizi la ng’ombe.

Lakini pili nilidhani kuwa mama huyo hakulielewa tangazo linalotolewa kila siku na Wizara ya Afya kwamba wajawazito wachukue tahadhari na kuhakikisha wanajifungulia “kwenye usalama”. Kwa muda mfupi nililipongeza Jeshi la Polisi kwa kurudisha imani kwa wananchi kiasi cha mama huyo kukimbilia kwao.

Katika miaka ya 1980 uliokuwa Muungano wa Nchi za Kisovieti (sasa Russia) ulisimamia vizuri usalama wa raia wake kupitia polisi. Ilifikia mahala Polisi walimsindikiza mlevi hadi mlangoni kwake bila kumsachi.

Katika miaka ile Warusi walikuwa wanapiga maji kwa kwenda mbele. Sijui ni sababu ya msongo au vipi, maana walikuwa Taifa kubwa lenye rasilimali watu kubwa na viwanda vingi, lakini nchi haikuwa na maendeleo kivile. Serikali yao iliwekeza kwenye nguvu za kijeshi kwa nia ya kuigeuza dunia nzima kuwa ya kikomunisti.

Raia walipiga kazi kwelikweli. Kulikuwa na viwanda vya ndege, meli na silaha nzito huko chini ya ardhi. Ndani ya siku moja mtu aliweza kufanya kazi katika viwanda vitatu na mwisho wa mwezi akapokea mishahara mitatu. Lakini kilichofuata baada ya mshahara ilikuwa pombe.

Wanaume hawakuwa na desturi ya kujenga familia. Walipopata pesa waliishia kwenye bustani za umma kulikouzwa pombe maarufu ya Vodka. Urusi (USSR) ilikuwa ikitoa ruzuku ya chupa ya Vodka kwa kila raia kwa ajili ya kujikinga na baridi kali. Raia wakajiongeza na mishahara yao na kufanya kila siku sherehe.

Akina mama walipoelemewa na mzigo wa familia wakagundua njia maridadi ya kuwabana waume zao.

Siku ya mshahara walikwenda kiwandani na kujipanga mistari miwili kushoto na kuume mwa geti pekee la kiwanda. Ilikuwa mfano wa jeshi linalokaguliwa na waheshimiwa.

Yeyote aliyemwona mumewe alimkamata na kwenda naye pembeni. Akamsachi na kumpukutisha fedha zote, kisha akamgawia fedha za kustarehe kwa siku tatu, akamwacha aende zake bustanini wakati yeye akienda kununua chakula, kulipa kodi na ada za watoto.

Kidume kilijifanya kulalamika, lakini mama alipopotea kilichomoa fedha kilizochimbia kwenye boksa na soksi, safari kwenda kuungana na wenzie kule bustanini ikafana.

Huko walilewa kuliko maelezo. Ulipofika usiku wa manane makarandinga ya polisi yalizungukia bustani zote na kuwakusanya walevi walioangusha bodi. Wakawapeleka vituoni ambako waliwasachi na kuwahifadhia pochi zao, kisha wakawalaza kwenye bwalo safi lenye vitanda vizuri. Asubuhi yake walevi waliitwa majina kulingana na vitambulisho vilivyokutwa kwenye pochi. Kila mmoja alirudishiwa fedha lakini baada ya kukatwa pesa ya malazi ya usiku uliopita. Wanaume wakalianzisha tena bustanini kupata supu na “kutoa loki”.

Hadithi hii ndiyo iliyonifanya niamini yule mama wa Morogoro alikwenda kujifungua mahali salama. Sikuweza kufikiria polisi eti wanaweza kumkamata mama mwenye ujauzito wa miezi tisa, tena si kwa tuhuma zilizomkabili binafsi, bali za mumewe.

Huwa natamani sana walinzi wa usalama wetu wafanane japo kidogo na wale wa Urusi ya zamani. Huwa siamini kabisa kama Warusi wametushinda utu na udugu tulionao Watanzania, ila ninachoamini ni wao kutushinda kielimu katika fani zao.

Nimesoma tangazo la ajira za Jeshi la Polisi kwa mwaka 2017/2018. Linawalenga vijana waliopo kwenye kambi za JKT/JKU ambao wamemaliza mafunzo ya awali katika Operesheni Kikwete na Operesheni Magufuli wenye elimu ya kidato cha nne, sita, astashahada, stashahada, stashahada ya juu na shahada.

Ni jambo jema kuwa na askari wenye elimu hasa katika wakati huu wa makuzi ya teknolojia. Bila shaka wakiongezea elimu ya kipolisi kule Moshi wanaweza kufanya kazi kwa weledi. Wanaweza kutazama, kupambanua na hatimaye kuamua si kuhukumu, bali kuamua wafanye lipi na waache lipi.

Nasema hivyo kwa sababu kuna uwezekano wa polisi kuingia lawamani kwa makosa yasiyokuwa yao. Enzi zile askari kanzu alikuwa ni polisi aliyevalia kiraia. Lakini alipomkamata mhalifu aliweza kujitambulisha. Hivi sasa kuna askari kanzu, polisi kidole na kadhalika. Katika tangazo lile sijaona polisi jamii inaingiaje. Jeshi liliamua kuwa na ulinzi shirikishi kwa nia njema ya kupunguza urefu wa daraja baina ya polisi na raia. Linamshirikisha raia kwenye ulinzi wa jamii yake na pia kutoa ushirikiano kwa jeshi kama raia mwema. Ikumbukwe kuwa wahalifu nao ni raia.

Napendekeza CCP (chuo cha polisi) wawe na vitengo kwa ajili yao. Nao wapewe elimu badala ya kuwaamini kwa sababu tu wanajua michongo ya mtaani na kuwapa pingu na rungu. Ujue kuwa ukimnunulia mwanao bunduki atacharaza wenzie kwa sababu hujamfundisha miiko yake.

Wapewe elimu na vitambulisho kiasi wanapokwenda kumkamata mtuhumiwa wajitambulishe, wamweleze nia yao na wamfikishe kunakohusika. Wafundishwe namna za ukamataji kwani kuna raia wanaotii sheria bila shuruti. Wakati mwingine matumizi ya pingu na rungu si ya lazima. Muwafunze tofauti ya matumizi ya nguvu ya chini, ya kati na ya juu. Kuku hachinjwi kama kitimoto ati!

Saturday, June 16, 2018

Duniani kote thamani ya msanii huonekana baada ya kifo

 

Mwanzoni mwa wiki hii jioni moja nikiwa mitaa ya Kurasini baada ya shibe ya mwaliko wa futari kwenye mkeka mujarabu nimelaza mbavu zangu kilofalofa huku nikiperuzi simu yangu.

Ubora wa futari ambayo ilikuwa na mchanganyiko wa vitu vyote vinavyotakiwa. Wakati naperuzi simu yangu nikaingia kwenye ukurasa wa staa mmoja wa kike wa muziki. Ametundika maneno mtandaoni yaliyonifanya nivute kumbukumbu nyingi nyuma. Hebu tuachane naye kwanza.

Mshikaji mmoja hivi sanaa ya muziki ilimtambua kama Sam wa Ukweli ameaga dunia wiki iliyopita. Huyu ni miongoni mwa wanamuziki waliokuja kwenye kizazi cha kina Diamond Platinumz na wenzake.

Ujio wake ulikwenda sambamba na akina Ommy Dimpoz, Belle 9, Ben Pol, Barnaba, Amin, Mwasiti, Linnah na wengineo wengi tu ambao kwa kiasi kikubwa walipindua mambo.

Waliua mizuka ya madogo kuchana mistari. Baada ya kuona washikaji wa kuimba (akiwemo yeye Sam wa Ukweli) wanapasua anga fasta kuliko wapenda ngumu kwa ‘biti’ zile za kubum kabam. Hapo kabla wachanaji walitamba zaidi.

Kinachoshangaza ni kwamba, kifo chake kimezua mijadala kiasi cha kuacha kumuongelea kwa mazuri yake. Na watu baadhi ya wanamuziki wenzake kuanza maneno mitaani na mitandaoni.

Siyo mijadala mipya ni ileile kama iliyokuwepo wakati wa msiba wa Ngwair. Kwamba nyimbo za wanamuziki zinapigwa sana au kuongelewa kwa wema baada ya kufariki dunia tofauti na wanapokuwa hai.

Hili suala linanikata stimu sana. Linakera na sitashangaa siku mwanamuziki akafariki na nyimbo zake tukafanya kuzitafuta mitaani baada ya kutozisikia redioni na runingani.

Kwa sababu lawama hizi zimekuwa kubwa na sasa zimehama kwa mashabiki na kwenda kwa wanamuziki wenyewe. Kifo cha Sam kimewaibua wasanii kadhaa waliolalamika mitandaoni.

Kwamba redio na runinga zinatwanga sasa nyimbo za Sam wa Ukweli baada ya kuaga dunia. Hizi pia ni lawama ambazo zina baraka ya kiibilisi ndani yake. Sidhani kama wanawatendea haki jamaa wa redio na runinga.

Hebu kwanza tujiulize wenyewe, siku chache kabla ya mwili wa Sam wa Ukweli kuachana na roho yake, ni wimbo au nyimbo gani alizotoa ambazo leo tunaweza kulaumu redio na runinga kuwa hazikuutendea au kuzitendea haki mpaka alipofariki?

Sam wa Ukweli taarifa ya msiba wake ilikuja na mshituko wa aina tatu. Wapo walioshangaa kifo chake, hao nd’o wengi sana. Wapo baadhi kifo chake kimewakumbusha uwepo wake na wapo ambao walishangaa kusikia kulikuwa na mwanamuziki huyo.

Nyakati hizi za akina Harmonize alikuwa na kasi ya konokono kwenye gemu. Hakuweza kwenda na kasi ya muziki wa kiki kabla na baada ya kuachia ngoma. Ubora wa muziki wa saa ni ukubwa wa kiki.

Pia, wanamuziki wengi vifo vimewakuta wakiwa kwenye hali tofauti na ukubwa wa majina yao. Wakiwa hawana kazi mpya au kazi bora kama zile za awali wakati wakipambana kutengeneza majina.

Ndivyo ilivyokuwa kwa Ngwair, siku chache kabla ya umauti kumtenganisha na ulimwengu huu hakuwa Ngwair yule wa enzi za Mikasi na Getho Langu. Alikuwa Ngwair sawa lakini siyo Ngwair aliyevuruga akili za masela na masista duu kitaani. Alikuwa na nyimbo mpya kama ‘Bifu’, ambao haukuwa daraja moja na ‘Mikasi’. ‘She Got Gwan’ wala ‘Mtoto wa Jah Kaya’. Hakuwa yule Ngwair ambaye mitaa ya Uswahilini kama Tandika walimpenda na maeneo ya ushuani kama Oysterbay walimtii.

Siku za mwisho wa uhai wake alikuwa Ngwair anayepambana kurudi kwenye ubora wake akiwa na hasira na pesa kuliko wakati wote. Ni wakati ambao hakuwa anatafuta jina, bali anatufata pesa. Na siyo pesa tu bali pesa nyingi.

Haikuwa ajabu kifo kumtokea nje ya mipaka ya Taifa lake. Zilikuwa mbio za kusaka pesa na siyo za kuandika mistari. Ukubwa wa mazishi yake ni kutokana na ubora wa msingi wake tangu anatoka kimuziki.

Wakati anatoka alikuwa kwenye uzito wa tani nyingi. Balaa alilokuja nalo ndilo lililioendelea kulinda heshima yake na kupendwa na mamilioni ya watu mpaka siku anafukiwa pale Kihonda mjini Morogoro.

Mioyo na hisia za watu kuhusu Ngwair, anahesabika kama mwanamuziki wa kizazi kipya ambaye hakuwahi kutokea na hatotokea wa aina yake. Fid Q hakuwa mjinga kurudia upya ‘vesi’ yake kwenye wimbo wa CNN.

Lakini pamoja na hayo hakuwa peke yake. Na isingewezekana kila siku tusikie nyimbo zake zilezile wakati hana ngoma mpya. Na iko wazi kuwa msanii anayetoka anakuwa na hasira nyingi kuliko aliyetoka tayari.

Mana’ake ni kwamba mizuka ya Ngwair wakati anatoka kwenye gemu ni tofauti na baada ya kupata jina. Alikuwa mkali lakini, hakukaza kama mwanzoni. Hapa stresi zinahusika sana.

Pia kibiashara redio na runinga haziwezi kupiga nyimbo hizohizo kila mwaka. 2004 wakati Mikasi ikitoka ni tofauti na 2013, wakati uhai wa Ngwair unatutoka.

Wanamuziki wengi wa Kibongo wakishapata umaarufu mkubwa kuna kitu wanapoteza. Wanaupokea umaarufu kwa mbwembwe nyingi na wanatumia kiwango kilekile katika kuupoteza na kuacha juhudi ya kazi. Wanajisahau.

Kama redio zinapiga sana nyimbo za msanii aliyefariki dunia ni suala la kushukuru kama siyo kupongeza. Ni sawa na mizinga 21 kwa mwanajeshi aliyefariki anapozikwa. Dunia nzima iko hivyo.

Siku chache kabla ya kifo cha Michael Jackson hakuna aliyemuongelea wala kusikiliza muziki wake. Hakuna mahojiano wala tuzo aliyopewa kwa muda mrefu.

Lakini baada ya kifo chake aliongelewa kuliko miaka yote aliyodumu kwenye muziki. Kila runinga, redio, magazeti na mitandaoni aliongelewa yeye.

Mauzo ya albamu zake yalianza upya. Nyimbo zake za kitambo hicho zilipigwa kila wakati kana kwamba nd’o zinatoka. Lakini hakuna aliyelalamika kama huku kwetu kuwa mbona wanapiga nyimbo zake baada ya kufa?

Hatukusikia staa wala shabiki ndani ya Marekani aliyelalamika kuwa redio na runinga zinaanza kupiga nyimbo za Michael baada ya kifo chake. Hii akili ipo mitaa hii ya Mwananyamala tu huku kwetu.

Dunia nzima staa anapofariki vyombo vya habari vitamuongelea mpaka vitakapotosheka. Huku wanasema anaanza kupigiwa nyimbo zake baada ya kufariki dunia.

Hizo nyimbo zake zenyewe zilijulikana kupitia redio na runinga hizohizo. Alipata umaarufu kwa kutajwa na mahojiano na hizo redio na runinga. Lakini huwezi kuwa unapigiwa nyimbo zako na kuongelewa wewe tu kila siku.

Ni Kanumba tu ambaye alifariki akiwa kwenye kilele cha umaarufu mkubwa. Mafanikio makubwa na kazi zake nyingi zikiwa mtaani kwa wakati huohuo.

Ngwair licha ya kutuacha ghafla hakuwa kwenye kilele cha umaarufu mkubwa. Hakuwa na kazi nyingi mtaani kwa daraja la Kanumba na filamu zake. Ngwair alibebwa na ubora wake kwa ujumla toka anaanza muziki.

Kama ilivyo kwa Ngwair naye Sam wa Ukweli amefariki kipindi ambacho hana kazi kali mtaani. Ndiyo maana hakusikika sana mwishoni mwa uhai wake kama ilivyokuwa kwa Ngwair.

Hata safari yake ya Afrika Kusini alikofia ilijulikana kwa wengi baada ya kifo. Uwezo wake kisanaa, mazingira ya kufa kwake ilikuwa lazima kifo kiwe rafiki na vyombo vya habari.

Hata Sam wa Ukweli kifo chake kimemrejesha kwenye masikio ya watu. Sasa badala ya kuongelea mambo mazuri aliyokwishafanya wao wakajikita kwenye neno ‘kubaniwa’.

Inafika wakati malalamiko yanakuwa makubwa kana kwamba ndiyo chanzo cha kifo chake. Kama ilivyokuwa kwa Ngwair ikawa kama mauti yake yametokana na kubaniwa kwa nyimbo zake.

2Pac alikuwa maarufu, lakini kifo chake kikampa umaarufu zaidi. Mauzo ya albamu zake yakapanda na kila chombo cha habari kilimuongolea yeye.

Tusishangae kifo cha staa kuongelewa, kitu cha kushangaa ni siku staa akifariki dunia bila kuongelewa na vyombo vya habari. Hicho kitakuwa kitendo cha kuhoji na kuzua mjadala.

Kila mwanadamu mara nyingi huwaza jinsi ya kuibadili dunia, lakini ni ngumu kumuona akifikiri namna ya kujibadili yeye mwenyewe. Pale unafikiri upo sawa au haupo sawa, maana yake uko sawa.

Eid Mubarak.

Saturday, June 16, 2018

Hivi ndivyo Diamond, Wema walivyoanzisha penzi Facebook

 

“Mimi na Diamond tuliwahi kukutana mara moja tu kipindi kile Billcanas na hatukuwahi kusalimiana kabla ya kuanza uhusiano lakini tulikuwa tunaangalianasana. Kwa hiyo nakumbuka alikuwa yupo ‘smoking room’ (chumba cha kuvutia sigara) kwa hiyo tukawa tumepeana migongo, mimi nilikuwa na rafiki zangu wawili

“Nikamuona akaniona yeye alikuwa na rafiki yake, hatujasalimiana hatujafanya chochote mimi nimechukua vinywaji tukatoka nje na marafiki zangu. (Wakati) tumesimama hapo nje nikawa naambiwa ‘yule ndio ameimba Kamwambie’. Kipindi hicho nilikuwa namuona wa ajabu sana ila tu ‘alijisekshisha’ kiasi fulani, mimi nilikuwa natoka na Chaz Baba so’ nakumbuka hiyo ndio ilikuwa mara ya kwanza kuonana.

“Mimi nikasafiri kwenda Marekani, nilipofika kipindi hicho Kamwambie ndio ilikuwa hot na wimbo wa Mbagala ndio kauachia. Dada zangu walikuwa wanampenda sana Diamond kutokana na nyimbo zake, dada yangu wa kwanza alikuwa anaona Bongo inafanya vizuri kimuziki, akaniuliza kama tuna urafiki na Diamond nikasema sio sana tunajuana tu. Akaniambia nimwambie aende Marekani kufanya shoo sababu kila party tuliyokuwa tunaenda lazima watapiga Kamwambie halafu kila mtu anaupenda.”

Wema anasema hapo ndipo watu wakaanza kumwambia atafute mawasiliano ili Diamond aende kufanya shoo Marekani.

“Nilimwambia Da Rehema (Ray C) anitafutie namba zake, siku moja nikaona Diamond ana mpango kwenda kufanya shoo London, nikamtumia meseji, nikamwambia ‘hey mambo vipi mzima upo London’ akaniambia ‘hapana mamie sipo London sijui ni nani’ nikamwambia Wema hapa nipo Marekani halafu una mashabiki wengi sana huku, akaniambia basi sawa acha nimalize ishu ya London halafu nitakuambia.

“Siku moja tukanuniana, alikuwa amealikwa Ikulu halafu nikawa namtumia meseji hajibu, nikimpigia simu hapokei akaja akatoka akanipigia simu nikawa sijibu. Akanitumia meseji ‘baby I’m sorry, wewe ndio faraja yangu sijui ni nini…. I LOVE YOU. Sikuona kitu kingine chochote nikaona tu hiyo. Basi nami nikamjibu sawa nimekusamehe lakini sijakusamehe sana, nimekusamehe kidogo.”

Wema akaendelea kusema, “mimi nilimwambia aniambie kitu kizuri na mimi nikamwambia I LOVE YOU. Basi akaniambia ‘mwenzio nakupenda, nachanganyikiwa’ basi hapo ndio mapenzi yakaanza, kwa hiyo niliporudi kutoka Marekani mimi na Naseeb tukaanza kuishi pamoja.”

Wema anasema yeye na Diamond wamekaa pamoja mwaka mzima kama mke na mume.

Kwa nini mliachana?

“Mimi na Diamond tuliachana baada ya yeye kunichiti na Jokate, nilikuwa sijui na maisha yangu yote tangia nimeanza mapenzi na Diamond kipindi hicho, kwani tulikuwa tunapendana sana hata kumfuatilia niliona nitayaharibu mapenzi yetu,” anasema nyota huyo wa filamu hapa nchini.

Saturday, June 16, 2018

Wema Sepetu: Nilitamani kuwa mhudumu wa ndege,umaarufu ukanitibulia kila kitu

 

Rhobi Chacha, Mwananchi

Wema Sepetu ni role model (mtu wa kupigiwa mfano) wa mabinti wengi nchini, lakini wasichofahamu kuwa hakutaka awe alivyo sasa.

Kama watoto wengine alikuwa akitamani kuwa mhudumu wa ndege, lakini umaarufu alioupata akiwa binti mdogo ulimpeleka katika ulimwengu mwingine kabisa. Umaarufu!

“Nilikuwa binti mwenye ndoto za kufanya kazi ya uhudumu wa ndege. Mbali na hiyo nilikuwa naagalia pia kila fani ambayo inanivutia kama urembo, uigizaji na muziki. Sijawahi kufikiria kabisa kama nitakuwa staa kama hivi,” anasema Wema.

Kitu gani kilichobadili maisha yako?

“Baada ya kuwa Miss Tanzania maana nilipata taji nikiwa na umri mdogo, nilikuwa kila kitu nachukulia poa tu niliona ustaa freshi tu, hivyo nilikuwa nafanya vitu bila kuhofia kuwa ni kibaya. Waliokuwa wanafuatilia maisha yangu ndio walizidi kuyabadili kwa kuwa kila sehemu nayoingia nakuwa naangaliwa.”

Kuna wakati wowote uliwahi kujutia maisha ya ustaa baada ya kuwa Miss Tanzania?

“Yes, nimewahi kujuta lakini mwisho wa siku huwa nasema Mwenyezi Mungu ndiye anapanga kwa sababu nisingefika hapa kwanza. Kwa hiyo kujutia kunatokea kwa kila mtu,” anasema.

Vipi kuhusu matibabu India?

Siku chache baada ya kurudi kutoka India kwa ajili ya kufanyiwa upasuaji mdogo, Wema Sepetu ameliambia Mwananchi kuwa anaendelea vizuri japo maumivu yapo madogomadogo.

Akipiga stori mbili tatu na gazeti la hili, japo hakuwa tayari kufungukia ugonjwa uliompeleka India, anasema anaendelea vizuri kiasi.

Hata hivyo meneja wake, Martin Kadinda aliwahi kuliambia gazeti hili kwa kifupi kuwa ugonjwa wa Wema unahusiana na ‘masuala ya wanawake’.

Mwandishi alipombana kuhusu ugonjwa huo, Kadinda alimjibu: “Magonjwa yenu wanawake si unayajua,” huku akimsisitiza kuongelea uzinduzi wa filamu ya mrembo huyo utakaofanyika Juni 30, mwaka huu.

Ni kweli umekimbia kesi?

Kuna madai kuwa hakusafiri kwenda India, bali ilikuwa mbinu ya kutohudhuria kesi yake inayomkabili.

“Hapana siwezi kukimbia kesi, mimi nimeanza kuumwa kabla hata ya kesi jamani na kwa nini nikimbie wakati nataka, naomba iishe hata kesho. Sasa nisipohudhuria kwa makusudi si muda utazidi kuongezeka wa kuisha,” anasema.

Kukubali kutumika na WCB

“Nasikia tu watu wanasema hivyo, ila naweza sema ni kweli ila katika kazi na kazi hiyo huwa anapata malipo, tofauti na watu wanavyodhani kutumika kwa mapenzi au kiki zisizokuwa na faida na ndio maana niliwaambia Diamond nipo naye kikazi tu na sio mapenzi. Watu waache na ushabiki wa mitandao hauna maana.”

Wema anasema pindi alipoachana na Diamond walikaa muda mrefu bila kupeana salamu, lakini walikaa chini na kumaliza tofauti zao na wakakubaliana wawe wanafanya kazi.

Kitu gani ambacho hukipendi?

“Kitu ambacho sikipendi kwanza kuambiwa mimi nina uhusiano wa kimapenzi na Diamond wakati nilishaachana naye na kwa sasa ukaribu wetu ni wa kikazi.

“Pili watu wa mitandaoni kuunganisha matukio na kufanya kuwa ya kuyaongelea vibaya, huwa nachukia sana mambo machafu ya mitandaoni,” anasema Wema.

Saturday, May 19, 2018

Karibu juisi ya ngisi kwetu Uswazi

 

By Gaston Nunduma

Krismasi moja nilihudhuria Tamasha la Watoto mtaani kwetu. Naona mshaanza kuambiana ati “huyu babu sasa anazeeka vibaya”. No, nilienda kwa kwa sababu maalumu; ilikuwa ni mara ya kwanza kwa mtaa wetu kuwachanganya watoto “classic” na watoto wa singeli katika tukio moja.

Unaweza kujiuliza “sasa tatizo liko wapi?” Ni lazima kungezuka matatizo kwa sababu hawa ni watoto. wanapokutana kwa mara ya kwanza ni lazima wapimane uwezo kabla ya nyinyi kuwapima. Na kwa sababu ya utofauti wa mazingira wanayoishi, mchezo unaweza kuhatarisha afya au hata maisha ya watoto wa upande mmoja kwa sababu tu ya mazoea ya watoto wa upande mwingine.

Nasema hivi kwa sababu chumba kimoja katika mitaa ya Uswahilini ndiyo ofisi, duka, stoo, jiko, saluni na ndiyo chumba cha kulala. Ukiona duka limefungwa basi ujue watu wanapika humo ndani. Na kama hujui basi wenyewe wanalala na mabaro ya mitumba kabla ya kuyaingiza sokoni kila asubuhi.

Siku moja mama wa kishua aliyekuja kumwona mdogo wake wa chumba cha jirani aliomba majirani waliokuwa wakisukana humo ndani wamshikie mtoto wake mchanga alipokwenda barabarani kununua mboga. Aliporudi alikuta saluni imegeuka bucha na mwanaye analia akiwa amening’inizwa kama nyama kwenye chuma!

Hivyo na watoto wa Kiswahili huwa wanakopi tabia za wakubwa wao. Kwa hiyo tuliamua kuchukua tahadhari mapema. Ilikuwa ni lazima busara za babu zitumike kupunguza joto la kiswazi.

Shughuli zilianza mara moja kwa walimu wa kituo chetu kuwauliza watoto maswali ya ufahamu. Tulitegemea kuona watoto walioambiwa “umepata” waonyeshe furaha na “umekosa” wanune au kulia. Lakini kinyume chake walioambiwa wamepatia majibu ndio waliolia. Nikajua kuwa kumeshakucha!

Baada ya zaidi ya nusu ya watoto kuangua vilio nilishauri waende kwenye hatua inayofuata, yaani michezo. Kwenye riadha watoto wa kishua walikuwa wakianguka kama kuku wa mdondo. Vilio vikaongezeka hadi tukakatisha ratiba baada ya kugundua kumbe si miundombinu mibaya iliyowaathiri, bali walikula makonzi na mitama walipojaribu kumaliza mbio.

Kwa usalama wao tuliifuta ratiba nzima. Tukaamuru wapewe chakula na kuondoka. Lakini sinia la pilau liliisha kabla halijatua jamvini. Tukaona masinia yameshakuwa meupe bila hata chembe na watoto wa Uswazi wakijiramba mikono huku wakiwaacha wenzao wa ubalozini wakitumbua macho bila kuelewa kinachoendelea.

Michezo ya watoto huwa inaakisi shughuli za kila siku za kijamii katika maeneo yao. Watoto wanaigiza kuwa madaktari na wagonjwa, walimu na wanafunzi, pia kuna polisi na wahalifu. Sijawahi kuona Mahakama kwenye michezo yao kwa sababu nao hawajawahi kuona jinsi Mahakama inavyoendeshwa.

Wao hucheza kile tu walichowahi kukiona; mwizi anaiba nguo, wananchi wanamkamata na kumpiga, anapelekwa kwa Polisi, anakula kichapo kikubwa na hadithi inaishia hapo. Pengine maskini hawajui kuwa wananchi wenye hasira kali wangenuia kumuua mwizi na Polisi angefika kumwokoa na kumsalimisha kituoni.

Rafiki yangu anayeishi Ughaibuni aliniambia kule michezo ya watoto inapewa umuhimu mkubwa sana, kwamba michezo ya watoto ni sehemu ya masomo, pia masomo ni sehemu ya michezo yao. Iwapo mtoto atakimbia masomo ya Sayansi na kupenda michezo ya kuunda magari ya maboksi, ataendelezwa kwenye fani ya ufundi ambako mwisho wa siku ataingia kiwandani akiwa mbunifu wa mapambo na hata magari na ndege.

Mtoto anaweza kupenda michezo kuliko masomo. Huku kwetu dawa yake ni bakora za kufa mtu. Asipoelewa atawekwa mbali na watoto wenzie huku kichapo kikiendelea. Atajiuliza: “Nikigusa mpira nakula kibano, nikifanya Hisabati anapata ziro jumlisha mikwaju”. Mwishowe atafanya maamuzi magumu.

Atatorokea kizani ambako atakutana na kampani mpya almaarufu kama “Watoto wa Mbwa”. Atakuwa mtu mzima kabla ya wakati wake kutimu; atalazimika kufanya vibarua ili akachangie ugali kwa waliomkaribisha pagaleni na atakuwa tayari kwa lolote litakalomfika kwani ameshakata tamaa.

Utayari huo utamfanya aingie mapema kwenye mahabusu atakakokutana na vibaka na mateja. Atagundua kuwa kumbe kuna fursa nyingine zisizo rasmi kule mtaani kama kukwapua pochi za kinamama mtaani na kuuza dawa za kulevya.

Amini usiamini dogo huyu akichomoka kule anakuwa wa hatari kuliko jambazi sugu.

Tofauti kubwa ya mtoto mhalifu na jambazi sugu ni hii: Jambazi sugu anakuwa na hofu kwa kuwa ana fanilia, lakini jambazi mtoto huwa hana cha kupoteza. Anaweza kuchinja kijiji kizima huku anapiga uluzi. Anafanya hivyo akiamini kuwa jamii ndiyo iliyohusika kwa yeye kuwa vile.

Ipo haja ya kunyosha mapito ya watoto tangu wangali wadogo sana. Nakumbuka wakati uliopita kulikuwa na Shule maalum kwa ajili yao, kulikuwa na jela za watoto na vilikuwepo vituo vya kulea watoto wanaoishi kwenye mazingira hatarishi.

Pamoja na hayo, Serikali inapaswa kujua kuwa ayaonayo mtoto ndiyo anayoyavaa. Jeshi la Polisi litoe nafasi za mafunzo kwa wingi ili tupate askari waadilifu wanaoweza kumkamata baba bila watoto kuona tofauti. Kwa sasa tunao Polisi Jamii wengi wasioelewa athari wanazopata watoto pale wanapomchapa bakora mzazi mbele yao.

Linapotokea hili aidha mtoto atapandikizwa sumu ya chuki kwa wazazi au Serikali. Mwisho wa siku vurugu zake na visasi vinakutana tena na Polisi. Unaibuka ugomvi usio na mwisho.

Saturday, May 19, 2018

Muziki wa Congo ulipotawala Afrika



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Katika miaka ya 1960 na 1970 muziki na wanamuziki wa Congo walikuwa maarufu sana hapa nchini. Vijana wa wakati huo waliokuwa wanaupenda muziki wa huko walikuwa wakizisikiliza nyimbo hizo kwa makini na kuandika maneno ya nyimbo hizo katika madaftari licha ya kuwa hawakuwa wakifahamu lugha ya Kilingala na walihakikisha kila santuri mpya ya bendi ambayo walikuwa wakiipenda waliinunua.

Wengine walikuwa wakipita katika baa ambazo zilikuwa na Jukebox na kusikiliza nyimbo walizokuwa wanazipenda. Jukebox ilikuwa aina ya mashine ambayo ulikuwa unaweka sarafu ya thumni (senti hamsini) au shilingi na kisha kuchagua wimbo unaoupenda na unapigwa. Wanamuziki wengi na hata vijana wengi wapenzi wa muziki huo walijipachika majina ya wanamuziki maarufu wa enzi hizo, kuna vijana walijiita Brazos, Zozo, Bavon, Bholen, Mujos,Muzola Ngunga, Nzayad au Vata Mombasa.

Santuri za muziki huu zilikuwa zikichapishwa Kenya, hivyo ilikuwa biashara kubwa sana ya santuri hizi, na maduka na wafanya biashara wa santuri nao walipata umaarufu mkubwa katika miji waliyokuwapo kutokana na kuuza tu santuri.

Kuna mambo ambayo ukiyawaza siku hizi unajiuliza mengi, ilikuwaje vijana waliweza kujua mitindo ya uchezaji wa nyimbo mbalimbali wakati hakukuwa na runinga wala sinema za kuonyesha uchezaji huo?

Tofauti na zama hizi, wakati huo kila staili mpya ya muziki ilikuwa na aina ya uchezaji wake na kila bendi ilijitahidi kubuni namna ya kucheza muziki wake, hivyo ukiacha uchezaji wa muziki wa midundo mikubwa ya asili kama vile rhumba, chacha, bolero, na kadhalika, kulikuwa na uchezaji wa kirikiri, sukisa, pachanga, sakumuna, kavasha na mitindo mingine ya bendi za enzi hizo.

Kwa hapa Tanzania staili nyingi mpya za uchezaji zilijulikana kwanza Dar es Salaam, labda kwa kuwa kulikuwa na wanamuziki wengi wa kutoka Kongo. Nakumbuka kuwa wale wanafunzi wa shule hasa za sekondari waliokuwa wakifika Dar es salaam kwa ajili ya likizo, walihakikisha kuwa wanajifunza staili mpya zote za kucheza ili wakirudi kwenye shule zao mikoani wanakuwa ndio ‘masupasta’ kwa kuwa na staili mpya za uchezaji, na hiyo ikwa mojawapo ya njia zilizoeneza staili mpya za uchezaji.

Kutokana na kutokuwa na aina nyingi za mawasiliano, magazeti machache na redio kubwa ilikuwa moja tu, japo wengine walisikia redio za nje ya nchi, Burundi, Uganda wakiwa na redio yao ya Soroti, na wengine kusikiliza Radio toka Kinshasa, wanamuziki wengi walifahamika kwa sauti zao na vyombo walivyovipiga, sura zao ilikuwa nadra kuzifahamu, mara moja moja kulikuwa na bahati ya gazeti kutoa picha ya sura ya mwanamuziki maarufu, picha hizi zilikuwa na thamani kubwa sana.

Vijana wengi walikuwa na daftari ambazo walibandika picha za wanamuziki mbalimbali waliokuwa wakitamba, daftari hilo lilitunzwa kwa uangalifu mkubwa. Kwa wazee ambao walikuwa wapenzi wa muziki wa zamani majina kama Tabu Ley, Joseph ‘Grande Kalle’ Kasebele, Pepe Kalle,Nicholaus Kassanda maarufu kwa jina Dr Nico, Johnny Bokelo, Bavon Marie Marie, Soki Vangu na Soki Dyanzenza,Verckys, Franco na bendi zao African Jazz, African Jazz Fiesta, Conga Success, Negro Success, Kiam, Veve, Bela Bela , Lipua lipua na nyingine nyingi, majina hayo huwarudisha katika enzi ambazo wengi huamini kuwa hakutakuwa na muziki utakaoweza kufikia muziki uliopigwa katika zama hizo.

Kuna mambo yaliyotokea ambayo yanaweza kuongeza uzito imani hiyo kwani mwanamuziki kama Tabu Ley aliwahi kutunukiwa heshima katika nchi mbili nje ya nchi yake ya Kongo. Serikali ya Chad ilimpa heshima ya Officer of The National Order, wakati Senegal ilimpa heshima ya Knight of Senegal, na ndipo alipoanza kujiita Siegneur Rochereau. Hakika lazima uwe umefanya kitu kikubwa kwa nchi ambazo s ik kwenu kuamua kukupa tuzo za heshima. Hakuna anaejua kazi za Franco Luambo Luanzo Makiadi, anayeweza kubisha umuhimu wa Franco katika muziki wa Rumba barani Afrika. Franco aliyeanza muziki akiwa na umri wa miaka 12 tu alikuja kufikia kutoa album zaidi ya mia mbili ambazo zote zilionyesha umahiri wake wa kupiga gitaa kwa staili mbalimbali ambazo ziliigwa na wanamuziki wengine Afrika nzima.

Franco alifikia daraja ambalo hakuna mwanamuziki mwengine wa Afrika amefikia au anaweza kulinganishwa nae. Mdogo wake Franco, Bavon Marie Marie akiwa anapiga gitaa la solo akishirikiana na wenzie akina Leon’ Bholen’ Bombolo, Hubert ‘Djeskin’Dihunga, mpiga sax Andre Menga, mpiga gitaa la rhythm Jean Dinos, mpiga gitaa la bezi Alphonse ‘Le Brun’ Epayo, walikuwa katika bendi yao waliyoiita Negro Succes, kuanzia mwaka 1965 bendi hii nayo ilikuja kuleta msisimko Afrika nzima , na kutokana na tabia ya Bavon kujichubua, wanamuziki wengi wakaanza utamaduni huo wa kujichubua wakati huo wakitumia krim iliyoitwa AMBI.

Utamaduni wa kujichubua umekuwa sugu kuuondoka Afrika mpaka leo. Pengine methali ya Kiswahili isemayo ‘ngoma ikivuma sana hupasuka’ ndicho kilichotokea kwa muziki wa bendi wa Kongo.

Muziki unaotoka Kongo kwa sasa ni kivuli tu cha ulikuwapo enzi hiyo na hata Wakongo wenyewe katika maandiko mbalimbali wanathibitisha hilo. Na kwa wanamuziki wa Tanzania ambao wamekuwa wakijikita kuiga kila kitu kutoka Kongo nao pia wanalaumiwa kwa kuanguka kwao kwa ubora wa muziki wa dansi wa nchi hii

Saturday, May 19, 2018

Walid

 

By Mwandishi Wetu, Mwananchi

Anaitwa Walid Ally. Jina lake la kisanii ni Walid ambaye ndiye msanii pekee kutoka Afrika Mashariki kuingia mkataba katika lebo ya muziki ya Amari Musiq ambayo inamilikiwa na msanii kutoka Nigeria, Patoranking.

Kama bado unajiuliza Patoranking ni nani, ndiye aliyeimba Garlie O akimshirikisha First Lady wa Mavin Records, Tiwa Savage. Pia ndiye aliyeimba No Kissing Baby na Luv You Die aliomshirikisha Diamond Platnumz.

Walid ni Mbongo aliyezaliwa nchini na kukulia Zimbabwe kisha Uholanzi na huko ndipo inapoanza historia yake ya kukutana na staa huyo wa Nigeria.

Kwanza alianza kwa kuwa shabiki wake, ukafuata urafiki na mwisho ukazaliwa muungano wa kufanya kazi chini yake.

Akizungumza na Mwananchi, Walid anasema kuwa kupata dili la kuwa chini ya lebo hiyo kwake ilikuwa ni bahati kubwa lakini anafurahi kwa sababu Patoranking anaikubali kazi yake.

“Nilikuwa na rafiki yangu anaitwa Dammy, alikuwa na ukaribu na Patoranking na mimi nilikuwa napenda sana kumsikiliza staa huyo wa Nigeria na Afrika kwa ujumla”

“Nilimtumia ngoma zangu huyo mshikaji wangu, ambaye alimtumia pia Patoranking na alipenda akanipigia simu na kuniambia kuwa anataka kuniweka katika lebo yake,” aliongeza.

Walid anasema sasa amerudi Bongo kwa ajili ya kuutangaza muziki wake kwa kuwa anaowaimbia wapo Afrika Mashariki.

“Unajua Kiswahili wanasema fimbo ya mbali haiuwi nyoka na pia sio sahihi sana kukaa mbali na watu unaowalenga, nimerudi nyumbani ingawa kazi nyingi zitafanyika nje,” anasema

“Muziki wangu pia unasikilizwa Uholanzi na Nigeria, kwa hiyo hapa nimerudi kwa muda, nategemea kusafiri mara kwa mara kwaajili ya kuusambaza muziki wangu sehemu nyingi duniani,” aliongeza.

Akiwa chini ya lebo hiyo ametoa nyimbo tatu, Dunia, Ni Wewe na Namna Gani ambao amemshirikisha Patoranking mwenyewe.

Saturday, May 19, 2018

Biashara za mastaa wa majuu zilizokufa

 

Migahawa ya JLO

Mwanamuziki Jennifer Lopez ni mjasiriamali anayejihusisha na biashara mbalimbali ikiwamo za manukato. Pamoja na mafanikio aliyonayo kwenye muziki, utangazaji na manukato, amewahi kuingia kichwa kichwa kufungua migahawa lakini akala za uso.

Anasema aliingia huko kutokana na mama yake kupenda mapishi lakini haikufua dafu. Migahawa hiyo iliyoitwa Pasadena ikiwa maalumu kwa misosi ya Kilatini ilifungwa mwaka mmoja tu baada ya kuanzishwa. Huenda mashabiki wake hawakumuunga mkono kwa sababu hawakutaka kula ili wapate umbo kama lake.

Kanye West na mtindo wa Pastelle

Kabla ya kuzindua mtindo wake wa Yeezy, rapa Kanye West aliwahi kujaribu kutengeneza mavazi mengi yakiwa majaketi akiita nembo yake Pastelle lakini naye haifahamiki alipatwa na nini kwani hayakuwahi kuonekana sokoni.

Huenda baada ya kuona majaketi hayatoki akaamua kuja na mitindo ya ajabu ajabu hasa ya kuchanachana ambayo yameendana na hulka ya mashabiki wake na sasa Adidas wanatamba kuwa hawatamuacha kwa kuwa amewaongezea faida maradufu.

Britney Spear

Mgahawa wa mwanamuziki Britney Spear ulifunguliwa kwa mbwembwe mwaka 2002 na kufungwa miezi kadhaa baadaye. Huenda ni mmoja kati ya wasanii ambao hawakufanya utafiti kabla ya kujiingiza katika biashara hiyo kwani pigo la kwanza alilopata ni kudaiwa vyakula vyake vinakiuka vigezo vingi vya afya nchini Marekani.

Naye ni kama aliususia mgahawa huo kwa sababu uliandamwa na madeni ya uendeshaji na mwisho wa siku ulifungwa.

Pharrell Williams na kinywaji cha Qream

Mwanamuziki wa Marekani aliwahi kuishtaki kampuni iliyompa dili la kinywaji cha Qream baada ya kushindwa kufanya vizuri sokoni akisema hawakukitangaza. Mwanzoni mwa 2011 alisihiriki kuzindua kinywaji hicho lakini matokeo yake yalikuwa mabaya sokoni naye akawafikisha kwa pilato akitaka alipwe fidia kwa kumshirikisha katika biashara ambayo hawakuitangaza.

Beyonce ashindwa kuiendeleza Derion

Kama ilivyo familia ya Kardashian, Beyonce, mama yake Tina na mdogo wake Solange walianzisha mavazi wakiyaita Derion. Huenda hiyo ndiyo biashara ambayo imeanza kuguswa na mwanamuziki huyo iliyobuma.

Beyonce anasema kuna mambo mbalimbali yanaweza kumfanya mtu aingie kwenye biashara fulani lakini yote kwa yote hii matokee yatakwambia unapaswa kufanya utafiti kabla ya kuingia kwenye biashara au ubia.

Saturday, May 19, 2018

Maisha ya umaarufu ni mafupi mno, muhimu kuwekeza

By JULIE

Kuna wasanii sasa hivi akiandikwa inabidi atambulishwe kwa kukumbushia kazi zake alizowahi kufanya. Kwa wale wa kizazi cha zamani kidogo wanaweza kumtambua ila kwa wasomaji wa kizazi kipya watamwona chipukizi.

Sanaa imepitia mengi nchini na kuna wasanii waliwahi kuwa chipukizi, wakawa mastaa halafu wakarudi tena kuwa chipukizi.

Wapo wasanii wanapotaka kutoka wanawapigia magoti waandishi, baada ya miaka miwili wanawadharau, miaka mitano baadaye wanaanza kulazimisha waandishi waandike habari zao. Wakiambiwa haziandikiki wanadai wanabaniwa au kutuhumu kuuliwa vipaji vyao.

Nathubutu kusema maisha ya umaarufu kwa asilimia 80 ya wasanii wengi nchini ni miaka mitano tu.

Kwa maana hii wasanii wanakabiliwa na changamoto za kiuchumi hasa baada ya umaarufu wao kushuka.

Wengi huanza kupata fedha katika umri mdogo na umaarufu hudumu kwa kipindi kifupi. Hapa nchini msanii anaweza kuwa katika kilele cha mafanikio kwa miaka mitano.

Kipindi cha umaarufu wake ndiyo huwa cha kupata fedha. Mialiko ya matamasha, mikataba ya matangazo na dili nyingine huja wakati huu, lakini umaarufu unapopungua na mirija yote ya fedha hukata na hapa ndipo yanapoanza matatizo ambayo tumeshuhudia yakiwasukuma wasanii kujiingiza katika vitendo visivyofaa.

Utafiti uliofanywa miaka mitatu iliyopita na Taasisi ya Marekani ya National Bureau of Economic Statistic inasema, msanii wa Afrika anaweza kuingiza mpaka Sh4 bilioni katika kipindi cha miaka mitano ya mafanikio yake.

Swali linabaki je, msanii huyu anazifanyia nini fedha hizi wakati zinaingia au anaishia kuzitapanya akiamini kuwa kesho zitakuja nyingine?

Niwakumbushe tu kujituma katika kipindi hiki cha miaka mitano ya umaarufu kwa kuwekeza na pia angalau kuhakikisha baada ya muda huo jina halishuki moja kwa moja.

Wasanii kama AY, Mwana FA, Profesa Jay, Lady Jay Dee, Chegge, Mr Blue na wengine wamejitahidi kubaki katika mstari (nachelea kusema wa juu) lakini ingefaa wengine wote wabaki hivi.

Haitawezekana kamwe msanii kubaki juu kwa kuwa nyakati hubadilika na pia mahitaji huwa tofauti. Kwa maana hii hao niliowataja ni wa kupigiwa mfano.

Saturday, May 5, 2018

Hivi Ruge ‘anawakoseaga’ nini?

 

By Dk Levy

Lameck Ditto ‘Ditto’ alianza kusikika miaka 15 iliyopita kwenye ngoma ya Darubini Kali ya Afande Sele. Kama ni movie tunaweza kusema kwenye ting’a lile alicheza kama mtoto mbea. Mnoko. Kiherehere.

Yaani alikuwa anakoleza pale anapoishia kaka yake. “Arabuni utanyongwa” moja ya mstari maarufu zaidi. “Unanyoosha miguu wakati shuka ni fupi?” Uwepo wake ulinogesha na ubunifu ulikuwa wa kipekee.

Nani alishangaa Sele kuwa Mfalme wa Rhymes kwa pini lile? Nani aligomea ushindi ule? Labda Soggy Dogy. Ule wimbo ulikuwa kama “Dawa ya mba, fangasi, upele, mapunyee... sumu ya panya. Wakati ule tulimuita Dogo Ditto.

Yupo THT kwa sasa. Bila Ruge kumpokea na kuamua kuwa naye pale sijui Ditto angekuwa katika hali gani hivi sasa. Kaenda THT akitokea kundi la La Familia kwa Chid Benz (eti jamani?) baada ya kuachana na Afande Sele.

Nidhamu, uvumilivu na bidii imebadilisha kila kitu kwenye maisha yake. Anatoa ngoma kwa muda anaotaka. Video anayotaka. Hana stress za kupanga foleni studio na interview za kina B Dozen. Mungu ampe nini, matende?

Kuna watu wapo kwa ajili ya kukupa moyo kwenye maisha ya kipaji. Watakusifia kuwa unaweza, wewe ni mkali, lazima utoke. Jide kitu gani bana, hakuwezi hata kidogo. Yaani kila aina ya maneno ya faraja utapewa.

Hao huishia kukusifia tu kwenye vikao vya baa au popote. Watakupa bia mbili tatu ili uwaburudishe huku wakijinasibu kufahamiana na kila mdau wa sanaa nchini (Yahaya). Na kama msanii mwenyewe ni msichana watakwenda mbele zaidi.

Bia nyingi. Sifa nyingi. Tantalila nyingi na mwisho wa siku hata kama msanii huyo hana mvuto wowote au umri mdogo, akili ya pombe itafanya amuone kama Beyonce na mtu mzima mwenzake na kuishia kushea naye shuka kwenye ‘kigesti’ jirani na hiyo baa.

Huwa hawana muendelezo zaidi wa kumsaidia baada ya hapo. Msanii akubali kuwa kicheche chake au aishie kwenye ‘data base’ ya idadi ya mademu zake. Wako wengi wa hivi.

Haohao pia ndiyo wanaowatia ndimu kina Mwasiti ambao tayari wana majina. Kina Recho na wenzao kuwa wanatumiwa na wajanja huku wao wakifa masikini na vipaji vyao. Msanii mpumbavu anawasikiliza, anaachana na watu sahihi anaenda kusikojulikana anaishia kujifia na kipaji chake.

Kama hukumfahamu kabla huyo Linnah. Kama hukuwahi kuwaona kabla Barnaba na Nandy inakuaje leo useme kuwa wanatumiwa na wajanja baada ya kuwaona kwenye runinga na majukwaa ya Fiesta?

Na msanii inakuaje ukubali maneno ya shabiki tu kuwa unatumiwa, ambaye pia kakuona baada ya uwekezaji wa akili za watu wengine kwenye kipaji chako? Na wewe unaamini maneno yake na kumuona mtu sahihi kwako? Akili za kuambiwa...

Sasa kuna watu ambao wanamsikiliza msanii. Wanagundua kuwa kuna kipaji na namna gani watamtumia ili kipaji chake kigeuke kuwa mfereji wa pesa. Msanii apate na muwezeshaji huyo pia afaidike. Hao ndio akina Ruge.

Hawa huwezi kuwakuta baa wakimsifia msanii na kumnunulia bia, huku wakijinadi kufahamiana na wadau wa sanaa. Ila majina yao utayasikia kwa wasanii huko huko baa wakiwaongelea kwa mema na mabaya.

Akina Jide walikuwa na kipaji kabla ya uwepo wao kando ya Ruge. Lakini pesa zimejenga urafiki nao baada ya kuonyeshwa njia na akina Ruge. Ndivyo ilivyo kwa akina Ray C kabla ya kufunga ndoa na unga miaka kadhaa iliyopita.

Hawa Jide na Ray C walianza kama watangazaji pale Clouds kabla ya kujikita mazima kwenye muziki. Kuna hawa wanamuziki wengine wa kike ambao hawakupitia njia hiyo ambao ndio wengi kwa sasa.

Wanaanza kumsikia tu Ruge. Wanajipa matumaini na imani kuwa siku wakikutana naye basi maisha yao yatabadilika ghafla. ‘Of coz’ inatokea hivyo kweli kwa wenye vipaji sahihi kama akina Ruby, Nandy na wenzao.

Kabla ya kukutana na Ruge, wanatamani hata mahojiano tu na akina B Dozen, kupanda ngazi za maghorofani pale Mikocheni. Na zaidi huumia mno wakiwaona wenzao kwenye majukwaa ya Fiesta wakifiestika kiamazing.

Wanakuwa na hasira sana ya kupata umaarufu kabla ya mafanikio. Hapo akili ya pesa hutengwa na akili ya umaarufu, shida inakuwa kujulikana na wanakuwa tayari kwa lolote ili mradi wajulikane.

Lakini wakipewa nafasi kidogo tu majina yakiwa makubwa kuliko viatu alivyovaa, akianza kutazamwa zaidi sura na umbile lake kuliko kusikilizwa sauti yake yaani umaarufu ukiwa mkubwa kuliko wigi alilobandika kichwani. akili zinamruka ghafla.

Wakati shida yake kabla ilikuwa ni umaarufu sasa anaanza kuwaza utajiri wa ghafla. Ndinga kali. Pamba za maana na gheto la ukweli. Hapa neno subira huwa adui namba moja kwenye moyo wake kuliko shetani.

Na ndipo mishipa yake ya fahamu huwa karibu sana na maneno ya wapuuzi huko mitaani kuliko waliomfikisha pale alipo. Neno ‘unaibiwa’ linapewa kipaumbele kuliko hata sala kabla ya kula na kulala.

Pesa ya shoo anaanza kuona haitoshi kukidhi mavazi yake ya kistaa, kustarehe kila wikiendi na kutoka na mashost zake kula bata. Anaanza kuona hastahili maisha yale anataka maisha ya juu zaidi ya pale ili aishi kistaa kweli kweli. Hii ni kwa Bongo Movie pia.

Mwisho wa siku masikio yake yanatoa nafasi kwa mapedeshee. Maana ubwege wa pedeshee ni kumuona msichana maarufu ni bora zaidi. Wanatapanya pesa kama majuha ili mradi katoka kimapenzi na staa fulani.

Na mastaa wa kike pesa ndiyo kila kitu. Wanaanza kusikilizwa mapedeshee kuliko simu ya B Dozen kwenye XXL. Anaanza kujiona yuko juu kuliko kipindi cha Leo Tena. Yuko bize na maisha ya starehe.

Simu ya Soud Brown inageuka sumu kwake. Miezi miwili nyuma alitamani kuhojiwa na Shilawadu, leo anawaona wale masela wanafki, wanoko na wachawi wa maisha yake. Mabega yake yako juu juu kama kasombwa na mafuriko.

Macho ya watu. Sifa za mashabiki. Mitongozo ya mapedeshee, msanii anaanza kujiona ni zaidi ya Clouds. Ruge kitu gani? Nidhamu inaanza kutoweka taratibu kama nywele kwenye utosi wa Sallam, yule meneja wa Diamond.

Sasa nani wa kuendelea kuishi na msanii wa namna hiyo? Atawekwa kando atanyanyuliwa mwingine kwa sababu kwenye foleni ya kutoka kimuziki kuna wanamuziki wengi kuliko hawa unaowasikia hii leo.

Na kwa kuwa mapedeshee walimpendea umaarufu na sasa kuna maarufu wengine kibao, yeye ataanza kutengwa. Ataonekana makapi kishatumika sana. Hapo ndipo anapoanza kukumbuka shuka asubuhi. Nani wa kumpokea? Kutoka kutaka umaarufu. Baada ya umaarufu wa kutaka pesa nyingi na starehe. Baada ya vyote kuja na kupita na kubaki yuleyule kama mwanzoni mwisho wa siku anaanza kujenga upendo na neno, “Ruge ananibania.”

Ruby kabla ya kukutana na Ruge kila aliyemsikia kwenye studio nyingi mjini alisema huyu demu ni balaa. Ni zaidi ya fulani na fulani na fulani. Nakumbuka mimi baada ya kumsikia nilisema huyu mtoto ni zaidi ya Rose Muhando.

Kuna wakati baada ya Ruby kuzingua sana nikaanza kuhaha kumsaka Rose Muhando nimuombe radhi. Ingawa hata hajui kuwa kuna binti nilisema yeye ni zaidi yake. Pamoja na hayo pia naye Rose anahitaji makala zaidi ya haya.

Sisi wote tuliishia kumsifia kwa mdomo na sauti zetu. Hatukumshika mkono. Hatukumnyanyua zaidi ya kumfariji kwa maneno na sifa kibao. Na naamini kabla ya kutoka alisikika na watu wengi sana.

Lakini Ruge hakuishia kumsifia tu kama sisi alifanya Tanzania yote itambue uwepo wa kipaji hiki. Alimfungulia dunia na kuwa anachotaka. Mtoto wa kike akapitiliza mlango na kufanya tusichotaka.

Karukaruka huko kama kipepeo kwenye maua mwisho wa siku karudi palepale. Kuwa na kipaji ni jambo moja na kukisimamia kipaji chenyewe ni jambo lingine kubwa zaidi kuliko hata kipaji chenyewe.

Najua kuna mapimbi watasema yalishaisha nayaendeleza ya nini? Upuuzi kama huu hauwezi kuisha kindezindezi tu lazima tuweke kumbukumbu sawa ili kina Nandy wasifanye upuuzu kama huu.

Ukisikiliza mahojiano ya Ruby kwa sasa haweki wazi kabisa sababu za kugombana na Ruge. Kinachofurahisha ni kwamba wako poa hivi sasa. Subiri tuone kile kipaji halisi kwenye mwili wa Ruby.

Lakini hebu ngoja kwanza wewe, usitufanye mabwege mdogo wangu wacha nikuulize.... “Ruby hivi Ruge anawakoseaga nini?”

Saturday, May 5, 2018

Kutana na Nabii wa kizazi kipya

 

By Gaston Nunduma

Wakati ule mambo yalivyokuwa supa kwangu, nilipata uhamisho wa kikazi kwenda mahala fulani kijijini. Kilikuwa kijiji cha zamani sana; umaskini, njaa, basi tu. Kwa kuwa nilipewa nyumba kuukuu ya kuishi, niliondoka na mama watoto na mwanangu mdogo wa kike niliyemwombea uhamisho kutoka shule aliyokuwa akisoma.

Tulipofika kule, wote tulishangaa kuona jinsi maisha yalivyokuwa yakiendeshwa. Watu waliishi katika mfumo wa ujima, hata pesa ilikuwa haionekani. Mkulima anapeleka kiroba cha maharagwe kubadilishana na dawa ya kutuliza ngiri kwa mganga pekee wa kijiji!

Nami ili niende nao sawa, niliomba asilimia sitini ya mshahara wangu iwekwe kwenye fixed account (eh! Kama hujui maana yake basi!). Sikutaka watu wajue kuwa mimi ninazo maana wangelala mlangoni pangu. Unaambiwa miongoni mwa wazawa walioacha historia ya utajiri alikuwepo Mjeru (Mjerumani mweusi) aliyewahi kumiliki Land Rover 109 short chasis.

Siku moja niliitwa shuleni kwa mwanangu. Walimu walilalamika kuwa mtoto aliweka masharti ya kupatiwa maziwa fresh, mkate, siagi na yai la kuchemsha kama kifungua kinywa. Iliposhindikana akadai apewe kompyuta ili a-“subscribe online” kutoka Motel Afrique wamletee kwa helikopta.

Mimi nilijifanya kushtuka hadi walimu wengine walinionea huruma. Niliwaeleza kuwa mtoto huyu hajawahi kula hivyo vitu ila pengine ameota na anaashiria kuvihitaji hapo baadaye. Niliapa kwamba sisi ni masikini na hatujawahi kuishi matawi ya juu. Mwalimu mmoja mkorofi (sikupenda hata alivyoniangalia) alikataa utetezi wangu. Aliniuliza swali baya sana:

“Wewe umeshawahi kuota ukiongea na Mwenyezi Mungu?”

“Hata kidogo,” nilijibu haraka.

“Na huyu…” Mwalimu alisema akimvuta mkono mtoto, “hawezi kuota jambo asilopata kuliona. Mtoto, hebu mweleze baba yako familia masikini ikoje.” Mwalimu yule aliuliza akiwa kanitumbulia macho. Nadhani alitaka kuhakikisha simkonyezi binti yangu.

“Familia maskini,” binti alijibu kwa uhakika, “kwanza magari yao sio otomatiki…” Astaghafirullahi! “Pili nyumba yao sio ya ghorofa…” Mimi nilishindwa kuvumilia na kama si yule mwalimu kuniwahi mkono, ningekwishamnasa kibao mtoto mjinga huyu.

Lakini watoto hawana longolongo hata ukimtengenezea kwa nia ya kumsaidia. Unaweza ukamwelekeza amwambie baba mwenye nyumba kuwa haupo ili asikose msosi wa mchana, lakini yeye akatoa taarifa sahihi zaidi: “Baba kasema eti hayupo!”

Katika kipindi kilichopita tulikuwa na walimu wasio waaminifu kwenye shule za Serikali. Walijitengenezea mazingira mazuri ya kupata fedha za moja kwa moja kutoka kwa wazazi kama vile tozo za vifaa vya shule, ada ya mitihani ya kila wiki na masomo ya ziada (twisheni).

Walimu hawa walisitisha au kufundisha kwa kiwango cha chini masomo ya darasani na kuweka nguvu kwenye twisheni zao. Ili kujiweka salama walikuwa wakiwatisha watoto waliopeleka taarifa mbaya za darasani kwa wazazi wao. Hivyo matokeo yakawa mabaya sana kwa wale waliokosa twisheni.

Kwa bahati mbaya zaidi mtoto aliporudi na matokeo hasi nyumbani alipokelewa na kichapo kutoka kwa wazazi. Naye kwa akili za kitoto aliona nafuu kumlalamikia mzazi ili amsajili kwenye twisheni kuliko kusema ukweli na kupokea kichapo kingine kutoka kwa mwalimu.

Watoto waliyumba, walimu wakayumba, wazazi ndio kabisa lakini yote kwa yote Wizara husika ilijikuta lawamani wakati Shule za Serikali zikiendelea kupoteza uelekeo. Ufonjwa ukishafika hapo ni lazima tiba nayo iwe mtambuka. Unaanzaje kumtibu mtu anayeumwa kichwa, kifua, tumbo, miguu, mgongo na kila kitu? Kwa mfano, mtoto wa Sekondari wa leo hamjui Mtemi Isike. Atajitetea kuwa siku hizi wana somo jipya ya Tehama. Sawa. Ingia naye huko umuulize kompyuta ya kwanza ilikuwaje? Atakujibu ilikuwa na skrini (monita) ya chogo, siyo ya bapa.

Sasa kama hajui kuwa zamani kompyuta haikuingia kwa fundi bali fundi ndiye aliyeingia kwenye kompyuta, atajuaje nia ya wavumbuzi kurahisisha uundaji wake kuwa katika sehemu ndogo (micro) zisizoonekana kwa macho? Kumbuka enzi zile fundi aliingia kwenye mitambo ya kompyuta kwenda kutia grisi kwenye valvu wakati leo tunasafiri na kompyuta viganjani!

Ni jambo la msingi kwa wanafunzi, wazazi, wizara na serikali kutokuangalia walipoangukia, bali walipojikwaa ili wakakiondoe kile kisiki. Njia bora ni kujali tija ya kila mmoja ili kipata kizazi bora. Lakini ni lazima uzalendo uwekwe mbele ili watoto wajue kuwa waasisi wao hawakuiga kila kitu.

Wafundishwe historia za akina Mirambo, Mkwawa na hata Kimweri alivyokataa kuacha Mdumange ili kupaparika na country music au Rock’n’Roll. Itawasaidia kuleta ushindani na ubunifu wa kazi zao badala ya kudhani kuwa wao ni mayatima wasio na mbele, kati wala nyuma.

Ni lazima kuelewa kuwa huo si mwanzo wala mwisho wa uvumbuzi. Wahenga wao waligundua utengenezaji wa marimba kabla ya wengine hawajayaendeleza na kuwa kinanda, pembe kabla ya saksafoni, kuezeka kwa nyasi kabla ya vigae na kadhalika.

Wajiulize sasa, nini kinafuata?

Saturday, May 5, 2018

Machafuko DRC yalivyochangia wanamuziki wake kukimbilia Bongo



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo (DRC) katika uchaguzi wake wa kwanza wa vyama vingi ulileta kigugumizi cha namna ya kushika madaraka kwani hakukuwa na chama kilichoshinda na kuweza kuendesha nchi, hivyo basi Chama cha Alliance de Bakongo cha Joseph Kasavubu kililazimika kuungana na cha Mouvement National Congolais cha Patrice Lumumba ili kuunda serikali.

Joseph Kasavubu akawa Rais na Patrice Lumumba, Waziri Mkuu. Pamoja na muungano huu viongozi hawa wawili walikuwa na mtizamo tofauti kuhusu hatima ya DRC. Haikuchukua hata mwezi baada ya kupata Uhuru kukatokea uasi wa askari uliochochewa na Wabelgiji ambao ulisababisha Jimbo la Katanga lililopo kusini mashariki mwa nchi hiyo kujitenga.

Septemba mwaka huohuo Rais Kasavubu akatangaza kuwa kamfukuza kazi Lumumba, ambaye naye aligoma na yeye pia kutangaza kumfukuza kazi Rais wake. Hapo ndipo Kanali Joseph Mobutu akamkamata Lumumba na kumkabidhi kwa waasi wa Katanga ambako Lumumba aliuawa kikatili.

Kasavubu aliendelea kutawala kwa shida huku kukiwa na uasi katika Jimbo la Katanga. Akabadilisha mawaziri wakuu kadhaa na hatimaye akampa madaraka hayo Moise Tshombe ili kuzima uasi Katanga. Miezi michache baadaye Kasavubu na Tshombe wakafarakana na ndipo hapo Mobutu akapindua Serikali na kutangaza hakuna siasa kwa miaka mitano akitoa sababu kuwa ndiyo iliyoleta machafuko nchini humo.

Fujo na uasi katika Jimbo la Katanga vilisababisha nchi yetu kupokea wimbi kubwa la wageni na wakimbizi kutoka Katanga, jimbo ambalo kwa sasa linaitwa Shaba.

Kati ya wageni hao kulikuja na wanamuziki ambao waliona huku kuna amani na wangeweza kufanya kazi zao kwa usalama, huo ukawa mwanzo wa wanamuziki wa DRC kuingia kwa wingi nchini. Wapo waliokuja mmoja mmoja na kuna waliokuja kama bendi.

Bendi maarufu zilizotua hapa ni kama Maquis du Zaire, Fauvette na Tha Jambos iliyokuja kuitwa Orchestra Makassy baadaye, Super Boca na bendi nyingine nyingi.

Wanamuziki hawa walikuja nchini na kukuta vikundi vingi tu vya muziki, lakini hapa nchini vingi vilikuwa na muundo wa klabu. Wanamuziki wakipiga muziki baada ya kutoka kwenye ajira zao nyingine na hivyo muziki kutokuwa ajira wala biashara yenye uzito wowote. Wanamuziki kutoka DRC walikuja na kuanza kufanya kazi ya muziki, wakiishi kwa muziki wao.

Hali hii ilitokana na kuwa kwa muda mrefu katika nchi ya DRC kulikuwa na kumeshajengeka taratibu za kuendesha muziki kibiashara. Kampuni ya kwanza ya kurekodi nchini humo ambayo ilitoa santuri za lebo ya Lonongiza ilianzishwa mwaka 1947, na ndio iliyokuwa chanzo cha wanamuziki waliokuja kupata umaarufu mkubwa kama vile Wendo Kolosoy, Franco, Henri Bowane, Joseph Kabasele na wengine wengi.

Wanamuziki wa Tanzania wakaanza taratibu kuiga mambo mengi kutoka kwa hawa wageni, wakaiga utawala wa bendi, nidhamu ya jukwaani, uvaaji na hata muziki uliokuwa ukipigwa na Wakongo. Na kwa miaka mingi DRC ikawa darasa kwa wanamuziki wa Tanzania.

Upenzi huu wa muziki wa Congo bado uko hai kabisa hata leo. Kama nilivyogusia hapo juu, kulikuwepo na wanamuziki wengi tu hapa nchini na bendi kubwa maarufu kama Morogoro Jazz Band iliyoanzishwa mwaka 1944 au Cuban Marimba ambayo ilikuwepo tangu 1952, Western Jazz Band ya mwaka 1958.

Ukisikiliza nyimbo za bendi hizi kabla ya ujio wa Wacongo utakuta walikuwa wakipiga muziki kwa kuiga midundo ya Cuba, muziki kutoka Afrika ya Kusini na wa kutoka Ulaya kwa mitindo kama waltz, tango, foxtrot na kadhalika. Ukisikiliza nyimbo mbalimbali za wanamuziki Frank na Dada Zake unaweza kupata picha ya maelezo hayo hapo juu.

Kwa maelezo hayo ninajiuliza, kama Congo ingepata uhuru na kuendelea kuwa nchi ya amani, na kutokana na mali nyingi ambazo nchi hiyo imejaliwa hakika ingekuwa vigumu wanamuziki wake kuikimbia na kuja kutafuta riziki huku ugenini. Kwa sababu hiyo muziki wa Tanzania ungeendelea katika mkondo mwingine kabisa, kwa kila hali.

Je tungekuwa na muziki wa aina gani? Rumba lazima lingekuwepo kwani upigaji wa rumba ulikuwepo lakini ulikuwa unaigwa kutoka Cuba, bila shaka lingekuwa rumba la aina nyingine tofauti na rumba la Congo, kama vile ukisikia rumba kutoka Cameroon au Ivory Coast. Nchi za kusini mwa Afrika ambazo hazikuathiriwa na muziki wa Kicongo nyingi zilifuata mitindo kutoka Afrika Kusini, huko kulikuwa na kampuni kongwe ya muziki ya Gallotone iliyoanza kusambaza muziki wa nchi hiyo mwaka 1923, muziki ambao ulifika hata huku kwetu na pia kupendwa na kuwa muziki uliokuwa unaopigwa na bendi nyingi kabla ya muziki wa Congo haujaja. Ingekuwa wazo la kufurahisha wangetokea wanamuziki wachache na kupiga muziki wa nchi hii kabla ya ujio wa muziki wa Congo pengine wangeanzisha aina nyingine ya muziki.

Saturday, April 28, 2018

Mchongo wa Diamond kombe la dunia huu hapa

 

By Mwandishi Wetu, Mwananchi mwananchipapers@mwananchi.co.tz

Mashindano ya soka ya Kombe la Dunia ambayo fainali zake zitafanyika nchini Urusi miezi miwili ijayo, yamewakutanisha mahasimu wawili; Diamond Platnumz na mtayarishaji Nahreel wanaokutana kufanya kazi pamoja. Nahreel amepewa kazi na kampuni ya Coca cola kutengeneza kipande cha wimbo ambacho kitaunganishwa na vingine kutoka kwa wasanii watano barani Afrika.

Lakini ilikuwaje Diamond akapata shavu hilo? Mtayarishaji wa Afrika Kusini, Tim Horwood alipewa kazi ya kutafuta wasanii watano wa kutengeneza wimbo wa Colors maalumu kwa ajili ya Kombe la Dunia.

Ndipo katika orodha yake yenye wasanii wanaotajika Afrika akaona hawezi kuliacha la Diamond Platnumz.

Anasema ni msanii aliyeimarisha himaya yake katika Ukanda wa Afrika Mashariki, hivyo haikuwa rahisi kumchagua mwingine.

Wasanii wengine waliopata shavu hilo ni

Sami Dan wa Ethiopia; Lizha James wa Mozambique; Ykee Benda wa Uganda; na Casper Nyovest.

Wasanii wote walirekodi vipande vyao katika nchi zao isipokuwa Casper Nyovest ambaye alisafiri mpaka Los Angeles nchini Marekani kurekodi moja kwa moja na Jason Derulo.

Diamond na Nahreel waandika historia

Wasanii hawa nguli nchini walitofautiana baada ya kufanya kazi pamoja miaka mitatu iliyopita.

Diamond alitofautiana na Nahreel baada ya kuondoa utambulisho wa mtayarishaji huyo katika wimbo wa Nana aliomshirikisha Mr Flavour wa Nigeria.

Nahreel aliyetengeneza wimbo huo alikasirishwa na kitendo cha Diamond kuondoa utambulisho wake maarufu “Nahreel on the beat” katika video.

Ilichukua muda mrefu mashabiki kujua mtayarishaji wa wimbo huo kabla ya Nahreel kulalamikia hatua ya utambulisho wake kuondolewa na ndipo Diamond alipojitokeza kujitetea kwamba hakufanya hivyo kwa makusudi.

Katika utetezi wake alisema Nahreel alimpa wimbo ambao hauna utambulisho, hivyo baada ya kumaliza kurekodi video ilishindikana kuweka kipende kingine na kwamba hakufanya makusudi.

Hata hivyo, Coca cola nchini imewakutanisha tena kutengeneza kipande cha wimbo Colors maalumu kwa ajili ya kombe la Dunia.

Kipande cha Diamond kilichounganishwa na wimbo huo kimetengenezwa na Nahreel ambao kwa mara ya kwanza uliimbwa na mwanamuziki wa Marekani Jason Derulo.

Diamond amempongeza Nahreel kwa kupata shavu hilo akisema anastahili kutokana na umahiri wake anapokuwa kwenye mitambo ya kutengeneza beat.

Kwa upande wake Nahreel amesema anaamini kazi aliyomtengenezea Diamond itaandika historia mpya kwani hawajawahi kuwaangusha mashabiki wanapokutana kazini.

Saturday, April 28, 2018

Mambo kumi usiyoyajua kuhusu Monalisa

 

By Nasra Abdallah, Mwananchi nabdallah@mwananchi.co.tz

Yvonne Cherrie wengi wanamfahamu kwa jina la Monalisa ni miongoni mwa mastaa wa kike wachache wanaosifika katika fani ya maigizo nchini.

Kwa zaidi ya muongo mmoja ametikisa anga la filamu nchini. Pamoja na ukimya katika kutoa filamu mpya, mchango wake unaonekana na ndio maana hivi karibuni katwaa tuzo ya African Prestigious Awards, kama msanii bora wa kike, tuzo zilizotolewa Aprili 14, mwaka huu, Accra nchini Ghana.

Utoaji wa tuzo hizo hufanyika kwa lengo la kutambua maendeleo na tija aliyonayo mtu kwenye nyanja za uongozi, biashara au sanaa.

Katika kipengele hicho cha muigizaji bora wa kike, Monalisa alikuwa akichuana na wasanii maarufu wa kimataifa akiwemo Lupita Nyong’o ambaye ni mwigizaji wa Hollywood mwenye asili ya Kenya na Jack Apia mwigizaji kutoka nchini Ghana.

Waigizaji wengine waliong’ara kwenye tuzo hizo mbali na Monalisa ni Vicent Kigosi maarufu kwa jina la Ray aliyeshinda kipengele cha muigizaji bora wa kiume na Moise Hussein aliyeshinda kwenye kipengele cha mpiga picha bora barani Afrika.

Mwananchi lilifanya mahojiano maalumu na Monalisa kuhusu tuzo hizo na kubaini baadhi ya mambo mengi ambayo watu hawayafahamu kuhusu yeye kwani ni mkimya na asiyependa kuzungumzia mambo yake

Tuzo za APA alipendekezwa, hakujipeleka

Wakati watu wakiwa wanajiuliza ilikuwaje Monalisa kupambanishwa katika kipengele kimoja na mwigizaji wa kimataifa, Lupita Ngong’o, na kwa kazi gani hasa anasema yeye jina lake lilipendekezwa na watu kuingia katika tuzo hizo na sio kwamba kuna kazi yoyote alipeleka ili ishindanishwe.

“Binafsi nimefurahi sana kuwa mmoja wa wateule, kwanza kutajwa tu jina kuwa nawania kwangu ilikuwa ushindi, lakini na ushindi ulivyokuja ndio furaha ikaongezeka zaidi ukizingatia watu niliokuwa napambanishwa nao,” anasema.

Monalisa anasema tuzo hiyo imemuamsha kurudi rasmi kwenye filamu, akiona pamoja na kuadimika kwenye tasnia hiyo lakini bado watu wanamkumbuka na kukubali kipaji alichonacho.

Kazaa na wanaume watatu tofauti

Monalisa amewahi kuolewa mara moja na aliyekuwa nguli wa kutayarisha filamu nchini, George Tyson ambaye sasa ni marehemu. Katika ndoa hiyo iliyofungwa mwanzoni mwa miaka ya 2000 alipata mtoto mmoja wa kike aitwaye Sonia.

Hata hivyo, ndoa ilikufa miaka kadhaa baadaye na maisha yakaendelea. Monalisa amebahatika kupata watoto wengine wawili wa kiume. Kitu wasichofahamu ni kwamba kila mtoto ana baba yake.

Katika hili anasema baba wa watoto wake wapo kimpango wao na yeye anaishi kimpango wake na watoto wake (single mother) na kuongeza kuwa kwa sasa ‘jimbo’ liko wazi, hana mume wala mchumba na kama kuna anayejiona anaweza kuwa naye ajitokeze.

Ni mtoto wa kipekee

Kumbe kuonekana mtoto mayai kwa Monalisa kuna siri ndani yake, kwani ni mtoto pekee kwa mama yake Suzan Lewis ‘Natasha Mamvi’, na ndio maana hukosi kumuona wameongozana naye katika hafla mbalimbali na madeko yake yanaonekana hata ukizungumza naye.

Wasanii wakubwa kibao amewatoa

Pamoja na kuwa kimya kuhusu matunda ya kazi yake katika sanaa, anadai yeye ni mmoja wa watu waliowatoa wasanii wengi kisanaa, lakini hawamzungumzii kwa hilo.

Anasema huwezi leo kuwasikia wakimtaja wakati wanapohojiwa kuhusu watu waliochangia kukua kwa vipaji vyao.

Monalisa ameanzisha klabu za uigizaji mashuleni. Ili kuweza kuwatengeneza akina Monalisa wengine, anasema tayari ameshaanza kampeni ya kutembelea mashule kuibua vipaji kwa kuanzisha vilabu.

Kwa kuanzia anasema tayari wameanza kutekeleza hilo katika shule zilizopo mkoani Mtwara na kwamba iwapo atapata wadhamini wengi zaidi atafikia shule nyingi nchini.

Kumuhonga ujipange

Akiwa na mvuto wa mwanamke wa Kiafrika, Monalisa anakiri kwamba wapo mapedezee kibao wanamfuata kumtaka kimapenzi.

Lakini anaeleza kwamba wanaotaka kufanya hivyo ni lazima wajipange, kwa kuwa vitu vingi vidogovidogo viko ndani ya uwezo wake kuvifanya, hivyo atakayekuja kwa nia ya kumhonga lazima ajipange kwelikweli.

“Yaani ukitaja kunihonga ufanye hivyo kwa mapenzi yako mwenyewe lakini sio kama njia ya kunishawishi eti nikupende, kwani mambo mengi nayafanya mwenyewe na sio kwa msaada wa mwanaume,” anasema. “Isitoshe kama binadamu huwezi kukataa kuhongwa, ila sio ndio unihonge vitu vidogovidogo, nihonge vikubwa vinavyoonekana.”

Hapendi kuweka uhusiano wake wazi

Monalisa anasema anashukuru mwanamume ambaye hadi leo watu walikuwa wakimjua kuwa ana uhusiano naye ni George Tyson.

Tayson alikuwa mtayarishaji wa filamu ambaye kwa sasa ni marehemu, ni kati ya watu waliochangia kuleta mapinduzi katika soko la filamu baada ya kutoa kwa mara ya kwanza na filamu ya Girlfriend iliyowashirikisha wasanii kibao wakiwemo wa muziki. “Kwangu ni jambo zuri mwanamume halali aliyefuata taratibu za kuoa kujulikana kuliko kila siku unaonekana mara upo na mwanaume huyu mara yule, kama msanii na kioo cha jamii naona kuwa haipendezi na ndio maana hawa wengine sijawaweka wazi,” anasema msanii huyo.

Hachezi filamu bila kujidhihirisha

Mwigizaji huyu aliyepata umaarufu kupitia kikundi cha sanaa cha Nyota Assembly, anasema pamoja na ukimya wake katika kucheza filamu, ukweli ni kwamba kuna watu wengi wanamfuata na filamu zao wakitaka acheze, lakini hataki kukurupuka.

“Yaani sitaki kucheza filamu ilimradi nimecheza, lazima niangalie kwanza muswada unasemaje na kama sijaridhika nao, basi huwezi nichezesha.

“Nashukuru kwa miaka miwili iliyopita nilishirikishwa kwenye filamu ya Daddy’s Wedding ya msanii Honeymoon anayeishi nchini Marekani, ambayo hadi sasa imepata tuzo zisizopungua tisa. Kwangu hii inanipa moyo kwamba nilikubali filamu ambayo ni nzuri hata kwa jamii,” anasema.

Hapendi kuwalazimisha watoto wake wafuate nyayo zake

Monalisa anasema kama mama asingependa kuwalazimisha watoto wake kufanya sanaa ya uigizaji kama yeye na badala yake anawaachia wawe huru kufanya kile wanachotaka.

Akitolea mfano mtoto wake wa kwanza Sonia, mara ya kwanza alimlazimisha kuingia kwenye uigizaji na kucheza filamu kama mbili hivi, lakini aliona wazi kwamba sanaa hiyo haipendi na baadaye kuja kugundua kuwa yupo vizuri kwenye kuimba.

Anakoshwa na Simba na Manchester

Kama ulikuwa hujui, Monalisa ni shabiki wa mpira wa miguu huku timu anazokoshwa nazo zikiwa ni Simba ya hapa nchini wakati upande wa majuu ni Manchester United.

Wakati kwa upande wachezaji Cristian Ronaldo na Lionel Messi ndio wanaomkonga moyo.

Saturday, April 28, 2018

Masogange Dunia imepoteza pambo

 

Dogo mmoja ‘bishoo’ kutoka ‘mji kasoro bahari’ Morogoro, Belle 9 ndiye chanzo cha yote. Jina lilianza kama hadithi fupi tu ya mapenzi. Kisha likasambaa kama askari wa kudhibiti maandamano. Hatimaye likamnogea na kuwa utambulisho wake rasmi.

Kwa mhusika wa jina hilo sidhani kama alipata kuhisi kuwa jina hilo ulikuwa mwanzo wa mkasa mzito. Kama mkondo wa mto unaopita katikati ya msitu mkubwa ambao mwisho wake ni kutengeneza mafuriko ya pesa.

Dar es Salaam ikiwa imehifadhi wasichana warembo kupindukia, wengi kuliko pundamilia wa Serengeti. Na zaidi wao wakiwa wameuongezea urembo wao wa asili kwa nakshi nakshi za vipodozi vilivyofurika madukani kutoka Uchina.

Huku maji chumvi na joto lenye mvuke vikizidi kulainisha ngozi zao na kukupa kazi rahisi zaidi ya kutofautisha msichana wa Dar es Salaam na mikoani. Ukiondoa kumeza mate. Kumtambua msichana ni wa mkoani ni kazi nyepesi zaidi duniani.

Msichana huyu machoni kwa wazembe wa shughuli za kutafuta vipaji vya urembo mtambuka alikuwa wa kawaida. Pamoja na uzembe huo hata kipofu kwa hisia tu angebaini kuwa alikuwa na ziada ya ziada juu ya urembo wake kwa hisia tu bila kumuona. Ngozi yake ya maji ya kunde ilikuwa ya kawaida sana, kabla ya kuanza kupata ugeni wa mara kwa mara wa pesa kwenye pochi yake. Pesa uwepo wake ni shibe tosha. Kilainishi tosha na nuru tosha. Lakini yeye wakati huo alikuwa bado hana urafiki na pesa.

Kutoka kwao Mbeya huko. Kwenye jiji lenye uoto wa asili wa kijani kibichi likiwa limepambwa na sura za wenyeji walioshiba muda wote kutokana na wingi wa chakula, Agnes Gerald Masogange ndiye anayezungumziwa hapa. Mungu amlaze mahala anapostahili. Amina.

Alipotua katika Jiji la Dar es Salaam haraka sana wajanja wakagundua ubora wake. Sijui lafudhi yake ikikuaje wakati anaingia mjini. Sijui pozi zake, lakini akadakwa na huyu. Akavutwa na huyu. Akanyakuliwa na yule na kurudishwa kwa wale pale. Kila Mbongo Fleva alitaka kupambiwa video na sura ya mwanamke huyu.

Achana na sura, mlima ulioota kwenye ncha ya uti wa mgongo pale chini. Ukiwa na vilele viwili kama Kibo na Mawenzi ilitosha kuwa utalii wa ndani. Angekukosa kwenye sura, rangi, nywele au tabia, ila kwenye hilo ungenasa kibwege sana kuliko ubwege wenyewe.

Ujio wake ukawakimbiza wasichana wengi sana wa mjini. Wapo waliojificha. Wapo waliohama mji na wapo wale wajanja walioamua kujenga urafiki naye. Adui akikuzidi wakati mwingine dawa ni kuungana naye.

Kutoka kuwa na ngozi ya kawaida sasa ikaanza kujitengenezea mazingira ya kutamaniwa. Achana na lile tabasamu lake la mara kwa mara mbele ya kamera. Hilo ni jambo la kawaida kwa wasichana wa Instagram. Pesa ikaanza kuingia kwa kazi yake ya kupamba video za wanamuziki.

Maisha yakabadilika naye akaanza kwenda sambamba na wayafanyayo wasichana wa mjini. Mapochopocho, joto na vipodozi vikatengeneza kiumbe kingine kwenye umbile lilelile la Agnes. Pesa inageuza jinsia ya mtu itakuwa urembo bana?

Kwa muunganiko wa vitu vyote hivyo, tabasamu lake likapanda vyeo na kuweza kununuliwa kwa fedha nyingi kuliko thamani ya shoo moja ya Diamond Platinumz.

Jiji la Dar es Salaam na mitaa yake ikaanza kumheshimu. Tayari alikuwa sehemu ya pambo la jiji kama fukwe na hoteli za kitalii.

Masogange kwa uwepo wake alibadilisha fikra juu ya thamani ya wasichana toka mikoani. Aliwafanya watu wathamini na kuheshimu kazi ya video vixen (kupamba video za wanamuziki). Na zaidi kuwaaminisha wasichana kuwa ukiwa na umbile la aina yake unaweza kupata pesa.

Wakati huo msichana alitaka kujikondesha awe miss au mwanamitindo, kumbe kuna pesa kupitia umbo la Kibantu. Kwa kupamba video za wasanii hata mamiss wakaanza kujinenepesha wawe kama Masogange.

Macho yake angavu, pua iliyochongoka na meno meupe yaliyojipanga kinywani, Agnes alikuwa na ziada. Alikuwa hatua 15 mbele ya video vixen wengi tu wa Kibongo. Hata alipoamua kupumzika kupamba video za wanamuziki haikushangaza.

Ilifika kipindi Masogange alikuwa na thamani kubwa kuliko nyimbo za wanamuziki wengi. Kivipi akapunguze ubora wake kwa nyimbo za kidwanzi? Hata bei zake zilikuwa juu. Umaarufu unapoongezeka na akaunti ikinenepa huo nd’o ustaa halisi.

Haya. Hicho nd’o kitu cha ziada kwa marehemu Masogange. Alikuwa msichana mwenye haya. Masogange ni kati ya wasichana wachache Bongo waliobakia na haya. Watu waliobahatika kukaa naye na kuishi naye wanajua.

Moja ya sifa ya urembo wa mrembo ni soni. Demu akiwa na aibuaibu anavutia zaidi ya mvuto wake wa kawaida. Wengi wao toka walipoanza kuvaa suruali kama masela neno ‘soni’ lilitoweka kama homa ya dengue.

Hakuna kifo kizuri kama kuacha alama nyuma yako. Wote tutakufa. Na kifo ni kifo. Lakini kifo cha kuacha alama kina mizuka yake kuliko mtu anayekufa na kusahaulika kama kafa mende. Historia inatangazwa kwa kifupi kama kifo cha mbu.

Masogange kaacha alama, kwamba kuna maisha ya pesa ya muziki bila kuimba. Bila kukata viuno wala kushika gitaa. Ni miongoni mwa wapambaji wa video za muziki waliofanya hiyo kazi iheshimike. Kabla ya hapo ilikuwa kawaida tu.

Mtu angeweza kumchukua msichana yeyote bila kujali na kumchezesha kwenye video. Mapinduzi ya video vixen yameletwa na Masogange na wenzake wachache, lakini yeye anabaki kuwa alama sahihi. Hilo liko wazi. Ndiyo maana wasanii waliomlilia ni wengi.

Kuna muziki mzuri. Kuna video nzuri na kuna washiriki wa kwenye video wazuri. Masogange alikuwa mshiriki wa kwenye video za wanamuziki mwenye daraja la peke yake. Alivyo tu mwanamuziki alitangaza dau hata ambalo halikuwepo kwenye ubongo wa Masogange.

Huu muziki wa kizazi kipya kauntendea haki. Amefariki akiwa bado anadai huu muziki. Maisha yake hayakuendeshwa na muziki ingawa aliutendea haki iliyostahili. Siyo kila mtu anapenda kelele za wanamuziki, lakini ungependa kumuangalia Masogange kideoni.

Uwezo wake katika kupamba video za wanamuziki ulimpa kila kitu. Jina, umaarufu, marafiki, dili na pesa. Ndiyo maana alipata nafasi kwenye filamu za wasanii kwa sababu ya uwezo wake huo. Na waigizaji wengi ndiyo waliomzika.

Nyakati za mwisho kabisa za uhai wa Albert Mangweha ‘Ngwair’ mitaa ya Sinza akiwa amevaa ‘traki suti’ nyeusi yenye michirizi myeupe mabegani kwenye baa moja iliyokuwa jirani na makazi yake, alikuwa haachi fegi mkononi tabasamu lake na maneno kadhaa ya utani. Sikumuuliza chochote zaidi ya salamu, lakini yeye ndiye aliyekuwa wa kwanza kunieleza kwamba, “Daktari wa Nenge... nataka kufyatua baruti moko level za Masogange... Huu muziki bado naudai mamilioni mengi ya pesa.”

Kitendo cha kusema hivyo maana yake ni kwamba hata yeye mkali wa ‘freestyle’, michano na mitambao ya hatari Bongo alikuwa anamuelewa Masogange. Alitambua uwepo wake.

Agnes Gerald. Masogange. Ameondoka. Mwili wake umelala Mbalizi Mbeya kando ya nyumba aliyojenga kwa pesa yake. Hakika alikuwa ting’a namba moja kwa video vixen Bongo. R.I.P my sister!

Saturday, April 21, 2018

Diamond, Nandy wamechemka...

 

By Dk Levy

Ilikuwa ghafla. Ni kama shambulio la kisu ambalo lilipenya mwilini na kuujeruhi moyo wangu. Sikutegemea. Kati ya yote niliyotegemea kuyaona au kusikia Jumamosi ya wiki iliyopita. Niliumia. Unampenda mtu halafu hajui kama unampenda. Inauma sana.

Ilikuwa jioni. Ndipo nilipopata ujumbe wa video kwenye simu kwa njia ya Whatsapp. Video ambayo haikuwa sahihi kuja kwangu. Lakini mtumaji alifanya kusudi. Kusudio lake moyo wangu uvuje machozi ya masikitiko. Nitaeleza punde.

Kwenye moja ya pembe za ukumbi wa Hotel Desderia ndani ya Jiji la Mbeya. Nimekaa. Kinywaji changu mezani chenye vinasaba na utaratibu wa kudhibiti baridi. Wahudumu wengi wao wana maumbile. Sura. Rangi na lafudhi ya Kinyakyusa.

Asubuhi ya siku hiyo nimetoka kumuona gerezani Mbunge wa Mbeya Mjini na mwanamuziki wa kitambo sana, Joseph Mbilinyi ‘Sugu’ (mshikaji anawasalimia sana). Simu inajazwa moto ukutani. Macho yangu yako kwenye runinga kubwa ukutani. Habari ni za Syria na makombora ya Marekani.

Mara akatokea mshikaji mmoja ambaye usiku wa jana yake (Ijumaa) alikuwa akinunua vinywaji kwa fujo kuliko mtu mwingine yeyote hotelini hapo, huku akigeuka pedeshee kwa kuwatuza wanamuziki wa bendi iliyokuwa ikiporomosha muziki wa kukopi.

Mpaka siku hiyo mifuko yake bado ilionekana imetuna. Anajichekesha chekesha kwa wahudumu. Akageukia nilipo. Akaniona. Bila salamu akanitandika na kinywaji kingine akimuagiza mhudumu kijeuri na ujivuni. Ni dhahiri kuwa jana yake alinikariri sura.

Mara sauti ya ujumbe mfupi wa Whatsapp ikasikika kwa simu yangu. Nikaichomoa kwenye chaji fasta. Nilikuwa na hamu na mlio wa meseji au simu. Kuna miadi nilipanga na totozi moja ya chuo kikuu hapa mjini. Miadi ya kutengeneza kioo cha simu yake. Napenda sana ufundi wa simu mimi.

Tofauti na nilivyotegemea haukuwa ujumbe wa mrembo yule. Ilikuwa video ya msichana mmoja mwingine mzuri sana. Namzimia kinoma. Kuanzia alivyo kwa sura, umbo, sauti hata rangi yake. Dah. Nilihisi mapigo ya moyo yakienda kasi sana.

Jamaa aliyenitumia video hiyo anajua ni namna gani napenda muziki wa Nandy. Na na anajua namuhusudu Nandy. Huwa nakaona kama kamdoli flani hivi amazing. “Video ya utupu? Naaandy... c’mooon!” Sauti ilinitoka bila kujielewa.

Nikainua uso kuona kama watu wamenisikia. Hakuna aliyeniendekeza wahudumu walikuwa bize na yule jamaa aliyenipiga na kinywaji. Wateja ambao tena ndiyo waliokuwa wengi ni Wazungu. Nikainamisha kichwa kuendelea kuangalia kama ni kweli nilichoona.

Nilitamani iwe ndoto. Yaani awe ni msichana wa mbali huko sijui, lakini siyo Nandy.

Jamaa aliyenitumia ile video nikamjibu kuwa “Asante”. Nalo likajibu kwa kicheko kireefu utadhani likicheka sana litapata mgao wa Sh1.5 trilioni. Alinikera. Nandy kaanza safari ya muziki vizuri sana, ni mmoja wa wasanii wa muziki wa kizazi kipya wenye mapokezi bora. Alizaliwa kwa sababu ya muziki. Na muziki upo kwa ajili ya watu kama Nandy. Ni msanii bora sana. Mtoto mzuri mwenye sauti, rangi na umbile yanayoshawishi.

Ni miongoni mwa watoto wa mjini watamu na wabichi, lakini anaharibika ghafla kama nyanya masalo akiwa bado hata hajaona ufalme wa ustaa kwa maana ya ustaa, anaanza kuzingua mapema sana mtoto. Amedata.

Nandy ameamua kuwa Rihanna ghafla wakati hata kuwa Shilole bado. Nandy anaacha kuwaza kuwa Ruby. Anadhani kuwa kapita daraja la Jide. Haya mambo ndiyo yaliyowaondoa kwenye ramani kina Nora.

Ni mtoto, lakini siyo umri wa kuzuiwa kunywa pombe na kuingia kwenye kumbi za starehe. Tatizo siyo kufanya. Tatizo ni kuuonyesha ulimwengu kinachofanywa gizani na watu wa jinsi mbili tofauti. Huu ni udwanzi kama udwanzi mwingine.

Kiki? Hapana siyo kiki. Huu ni wendawazimu tu. Kiki gani za kuwasononesha wazazi? Walezi? Viongozi wako wa kiroho? Waumini wenzako? Majirani? Ndugu jamaa na marafiki huku ukipunguza ushawishi kwa mashabiki? Wanachojua wasanii wetu wa sanaa zote na wanajivunia sana ni kupata uchizi baada ya kupata umaarufu na pesa. Kuna akili ya kijinga hujenga urafiki na wao na kuamua kutenda lolote kwa nguvu ya majivuno ya umaarufu.

Wote waliopata kichaa hiki wamefeli kila kitu. Wamefeli kimaisha na kipesa, kiushawishi na kiuhusiano. Yaani hata wapenzi wao walitoweka kwenye mbavu zao.

Inakera. Mungu akupe nini Nandy? Homa ya dengue au matende? Unatafuta kiki kwa video ya matendo ya gizani? Kipi unachokosa kwenye dunia hii ulipofikia? Umaarufu? Usafiri? Lipstick? Make Up? Kope za bandia? Au urojo wa Forodhani kule Zenji? C’moon gal.

Nd’o staa mdogo wa muziki ambaye nilibeti kuwa atakuja kuwa juu kuliko staa yeyote wa kike Bongo. Kila niliposikiliza muziki wake nilikuwa namuona mawinguni, anapaa tu. Mkeka wangu umechanika kabla ‘game’ halijaanza. Yaani timu nd’o kwanza zipo vyumbani.

Kwa aina ya wasimamizi wake wa muziki sidhani kama wamemtuma atende ujinga ule. Kama wamemtuma na Mungu awaumbue na wao watende kama yeye siku za usoni. Ila sidhani.

Ni akili zilezile ambazo leo hii akina Irene Uwoya na Wema Sepetu wanatamani muda urudi nyuma wasitende hayo. Hawa mastaa wetu wengi ambao hii leo wanatamani kuajiriwa na Wasafi TV ni wale ambao wangekuwa na runinga zao kama muda wao wa ustaa wangeutumia vyema.

Nandy ana dada zake wengi ambao wamechemka kimaisha, ambao wanafaa kuwa mfano kwake kukwepa yasimkute yaliyowakuta. Ila ni tofauti. Katikati ya safari Nandy anageuka nyuma. Anarudi njia ileile huku akipita kwenye nyayo za dada zake na mama zake waliofeli.

Anaweza kuchukulia poa kwa sababu hajui madhara yake. Anaweza kuona haina shida kwa sababu kuna mabwege ambao wanajipendekeza kwake kwa kumpa moyo kuwa mbona siyo ishu? Na hao nd’o wengi maana hawana akili.

Hii ni mbaya sana kisanii na kimaisha kwa Nandy. Elizabeth Michael ‘Lulu’ katika makuzi yake alikuwa hivi. Alikuwa anaambiwa hiki na watu wenye akili timamu na mabwege nao wakawa wanamwambia kile. Matokeo yake yako wazi kama vazi la kahaba. Nandy jifunze.

Umesikia ya Diamond? Staa mwenye mji wake. Mwenye nchi yake. Mwenye muziki wake. Mwenye utajiri wake. Mwenye mademu zake ambao anawageuza atakavyo kama chapati. Amerukaruka sana. Amekwenda mbele nyuma, kulia, kati, kushoto na waapi!

Mwisho amegota palepale. Anatazamwa kimataifa, yeye akili yake kaielekeza kitaifa tena, Mwananyamala. Mafanikio ya Diamond ni kwa sababu aliwatazama mastaa wa zamani kama mfano.

Aliangalia nyendo zilizowafelisha akagundua wao walipita kulia yeye akapita kushoto. Ndiyo maana kila kukicha anazidi kuwekeza kwenye maisha, lakini tabia za maisha mengine anapita kulekule walikopita wengi. ‘Any way’ ustaa bila mademu kwa Bongo ni kama Simba bila Yanga.

Tatizo siyo mademu. Tatizo ni kuwadhalilisha. Yawezekana mademu nd’o vilaza. Kwamba wanakwenda wenyewe kwa njaa au sifa za kijinga kwamba niko na Simba toka mbuga ya Tandale. Lakini Diamond mwenye aangalie, yeye ni kioo na balozi wa kampuni nyingi.

Hizi kiki za kidwanzi za kuachana nazo. Ushawadanganya sana watu kwa kiki hizo huwezi kuendelea kuwadanganya watu wote muda wote. Unaonekana kituko. Nandy na kaka yake Diamond wametoa maboko. Wamefungisha kinoma. Muda siyo rafiki.

Saturday, April 21, 2018

Zamani muziki ilikuwa lazima ujue kuandaa melodi ya wimbo wako



Anko Kitime

Anko Kitime 

By ANKO KITIME

Juzi nilikuwa naongea na msanii maarufu ambaye ana wimbo ambao siku hizi haukosi kupigwa hewani mara tatu kwa siku. Kizazi chake wanasema “ametoka”. Nilikuwa na maswali machache kwa supastaa huyu.

Nilipokuwa nausikiliza wimbo wake nimependa sana uimbaji wake lakini nilikuwa na shida kuelewa mpangilio wa vyombo katika muziki huo, hivyo nilitaka kujua aina ya vyombo alivyotumia na pia alikuwa ana sababu gani kutumia vyombo hivyo.

Kifupi tu alishangaa swali hilo na alikuwa hana jibu. Alisema aliyepanga hivyo vyombo si yeye bali mtayarishaji wake. Jibu lake lilinirudisha nyuma sana wakati nikiwa katika bendi miaka ya 1980 jinsi tulivyokuwa tukitunga na hatimaye kurekodi nyimbo.

Katika zama hizi msanii hutunga ‘mistari’ yake na kufanya mazoezi ya kuuimba peke yake kisha huingia studio ambako mtayarishaji humtengenezea muziki au maarufu ‘beat’.kutoka hapo wimbo huenda hewani.

Hali ilikuwa tofauti huko nyuma. Labda nirudishe picha miaka ya 1980 mwishoni nilipokuwa Bendi ya Tancut Almasi iliyokuwa na maskani yake Iringa.

Mwanamuziki yeyote mwenye uwezo wa kutunga aliruhusiwa kutunga wimbo, watunzi walikuwa wa aina tofauti. Watunzi maarufu mapacha Kasaloo Kyanga na Kyanga Songa walikuwa wakitunga pamoja, hivyo walikuwa wakileta wimbo ambao umekwishapangwa sauti za uimbaji na hata magitaa ya kusindikiza ambayo waliyaimba kwa mdomo.

Lakini watunzi wengine walikuja na mashairi na kutegemea watu wengine watunge sauti na kupanga vyombo. Lakini kitu cha kwanza ambacho kilikuwa kinafanyika kwa tungo yoyote ile ilikuwa ni mtunzi kuyasoma mashairi yake mbele ya watu wote.

Baada ya hapo ndipo mtunzi alianza kuuimba wimbo huo wakati waimbaji wenzake wakimsikiliza na kuchangia hapa na pale kuuboresha. Baada ya hapo waimbaji walianza kupangiana sauti ili kuleta muafaka katika wimbo huo.

Wakati huo mpiga gitaa mmoja mara nyingi gitaa la rhythm alikuwa akisindikizana na waimbaji wakati wa kuanza kujenga njia za wimbo huo. Baada ya hapo wapiga magitaa wote walikaa pembeni na kupanga magitaa yao.

Vyombo vya upulizaji vilifuata na hatimaye wimbo ulikuwa tayari. Bendi iliufanyia mazoezi kati ya wiki moja au mbili kabla ya kuanza kuupiga hadharani.

Siku ambayo wimbo ulikuwa unapigwa kwa mara ya kwanza hadharani kila mwanamuziki wakiwemo mafundi mitambo hata marafiki wa karibu wa bendi walikuwa wakiangalia wimbo umepokewa vipi na wapenzi.

Wimbo ukionekana umepigwa mara mbili au tatu lakini haujapokewa vizuri, ulirudishwa tena mazoezini au mara nyingine ulikufa hapohapo na haukupigwa tena, labda mtunzi angeupika tena.

Wimbo ukipata bahati ya kurudi mazoezini watu waliulizana kwa nini haukupokewa vizuri, na kwa kweli watu walikuwa wanapeana ukweli kiasi cha kwamba mara nyingi baada ya kufanyiwa marekebisho wimbo uliweza kupokewa vizuri na kuingizwa katika orodha ya nyimbo za kurekodiwa.

Nyimbo zilipigwa ukumbini kwa muda wa miezi kadhaa kabla ya kurekodiwa, hivyo ‘kuuivisha’ kwa maboresho ya hapa na pale kila ulipopigwa ukumbini.

Bendi zilikuwa zikirekodi nyimbo zao katika studio za RTD. Taratibu zilizokuwepo ni kuwa kabla ya kupangiwa siku ya kuingia studio, bendi zililazimika kupeleka RTD mashairi ya nyimbo zote ambazo zinatakiwa kurekodiwa.

Huko kulikuwa na kamati ambayo iliyapitia mashairi hayo na kuidhinisha kurekodiwa au kukataa kurekodiwa nyimbo ambazo zilionyesha kuwa na tungo tata.

Nyimbo nyingi zilipita bila kupingwa kwa kuwa bendi zilikuwa zinafanya kikao cha ndani cha kuangalia upya mashairi kabla ya kuyapeleka RTD. Lakini pamoja na matayarisho hayo, bado nyimbo kadhaa zilikwama au nyingine kukatazwa kurushwa hewani japo zilikuwa zimepita katika kamati ya awali.

Siku hizi mtu anaweza kuchukua mwezi mzima kurekodi wimbo mmoja. Hali haikuwa hivyo zamani, RTD walikuwa wakitoa siku mbili kwa kila bendi kuwa studio.

Siku ya kwanza kurekodi nyimbo zote, hata kama ni 15. Na muda wa mwisho kuwa studio ilikuwa ni saa 12 jioni, hivyo ilikuwa muhimu kufanya sana mazoezi kabla ya kuingia studio ili kutumia vyema muda huo. Siku ya pili bendi ilishiriki katika kurekodi kipindi cha Klabu Raha Leo Show.

Ni wazi ukielewa aina ya ugumu wa taratibu za kurekodi na kuona kuwa nyimbo zilizorekodiwa katika mazingira hayo bado ni maarufu miaka hamsini baada ya kurekodiwa, mtu unaelewa ubora wa wanamuziki katika miaka hiyo.

Kutokana na aina ya kurekodi mwanamuziki ulijua kabisa ni vyombo gani vimetumiwa katika wimbo wako na kwa nini chombo fulani kimepigwa katika sehemu fulani. Hakika kila zama na vitabu vyake.

Saturday, April 21, 2018

Ukweli wa Tattoo na Maadili Yetu Nchini

 

By ROBERT MWAMPEMBWA

Wiki iliyopita nilianza mfululizo wa makala haya kuhusu michoro ya mwilini maarufu kwa jina la tattoo. Nilieleza mengi na leo nitaendelea na mada hii.

Tukumbuke kuwa tattoo ni fani inayoingiza mamilioni ya dola katika dunia yetu na imekuwa ikitanuka kwa kasi hasa ukizingatia nyota wa filamu, michezo na sanaa nyinginezo huitangaza fani hii bure kwa michoro inayochorwa katika miili yao.

Hapa Tanzania hatujabaki nyuma kwa kuwa vijana wetu wanajicharaza ‘manembo’ na mapicha katika miili yao.

Jambo hili linagusa maeneo ya maadili, afya na utawala wa sanaa. Swali la kujiuliza ni je, vyombo vya usimamizi wa sheria kama polisi wanaijua vizuri kisheria sanaa ya tattoo?

Ni sehemu ya fani ya sanaa za ufundi inayogeuza mwili wa binadamu kuwa malighafi au kitambaa (turubai) ya kuchorea.

Uchoraji wa tattoo ni utamaduni wa siku nyingi wa Mwafrika na Mtanzania. Makabila mengi kama Wamakomde, Wasukuma, Wamang’ati, Wasonjo, Wambulu, Wangindo, Wandengereko, Wabarbeig na wengine wengi wanatumia tattoo katika tamaduni zao.

Hata katika makabila yasiyo na tattoo za jumla kwa watu wake, wanazo kwa makundi maalumu kama machifu, waganga, majemedari, wanikulu na kadhalika. Tattoo za kisasa ziliongezewa umaarufu na mabaharia enzi za miaka ya 1980 na mwendelezo wake ndio huu wa leo hii.

Upo mpambano kwa maana ya maadili katika nyanja nyingi za sanaa kama muziki, uchoraji, uchongaji na kadhalika katika jamii yetu. Baadhi ya watu (hasa wazee) hawapendi ujumbe unaowekwa na vijana katika miili yao na mara nyingine ujumbe huu hutukuza (glorify) tamaduni za nje au za kisasa.

Vijana kwa upande wao wanaiendeleza sanaa hii ya mababu zao kujichora au kujiandika nembo na michoro mipya waliyotunga au waliyoiga mara nyingine bila hata kujua maana yake. Mjadala huu ni mpana na hautaisha kwenye makala hii. Napiga ‘tatoo’ ya kudumu katika mawazo yangu inikumbushe niutendee haki mjadala huu.

Kadri siku zinavyosogea umuhimu wa kuwa na utaratibu wa uchoraji tattoo ndivyo unavyozidi kuongezeka. Tayari hapa nchini hasa mijini zipo saluni za uchoraji maarufu kwa lugha ya kigeni kama tattoo parlours.

Ipo haja sasa kufanya usajili wa saluni za uchoraji katika Baraza la Sanaa la Taifa (Basata). Baraza linaweza kufanya uhakiki na usajili wa uwezo wa wachora tattoo hasa zile za kudumu.

Vilevile kupitia kitengo cha Osha (Occupational Safety and Health) ambacho kiko Wizara ya Kazi na kitengo cha udhibiti wa magonjwa katika Wizara ya Afya tunaweza kupata miongozo juu ya usalama wa kikazi na kiafya maalumu kwa eneo hili, ikiwa ni pamoja na kutunza kumbukumbu za wateja ili linapotokea tatizo, ufuatiliaji unakuwa rahisi. Sera ya Serikali ya usalama kazini (National Occupational Health and Safety Policy) ya mwaka 2009 iko wazi kuhusu usalama katika maeneo ya kazi.

Wachora tattoo ni vyema wasaini mkataba na wateja wao kwani upo uwezekano mkubwa sanaa iliyochorwa mgongoni mwa mtu mmoja ikawa mali ya mchoraji na si mchorwaji.

Sasa hapa sheria ya hakimiliki na hakishirikishi inahusika, hivyo ni vyema wachoraji na wachorwaji wakaijua sheria hii.

Uchoraji tattoo una mazingira hatarishi kiafya kama utokaji damu na majimaji ya mwili, hivyo lazima ziwepo kanuni na miongozo ya namna gani kazi hii ifanyike na katika mazingira hayo lazima pawepo na huduma ya kwanza.

Magonjwa kama wa hepatitus ‘B’ na C, na Ukimwi yanaweza kuambukizwa wakati wa kuchora tattoo. Vyombo vinavyotumika sharti vipitishwe katika dawa za kuua wadudu ama viwe vya matumizi ya mara moja (disposable) na takataka kama za sindano ziwe zina udhibiti wa utupaji wake kwani zikitupwa hovyo zinaweza kuishia mahali ambapo watoto au wasiojua vitokako wakadhurika.

Ni vyema wachoraji wakawaelimisha wateja wao kuhusu athari zinazoweza kujitokeza katika uchoraji, la sivyo malalamiko na kesi nyingi zinaweza kuibuka. Vilevile msisitizo uwekwe katika kukataza uchorwaji tattoo kwa watu wenye ugonjwa wa ngozi mpaka pawepo na ruksa ya daktari. Hii itaepusha magonjwa ambukizi kutapakaa. Katika muktadha huu pia kuna haja ya wachorwa tattoo kutochora maeneo ya makovu au majeraha kama ya operesheni na kadhalika.

Mojawapo wa matatizo makubwa katika mfumo wa nchi yetu ni uwepo wa vyombo huru vya walaji katika maeneo mengi. Walaji hao (wachorwaji) wakipewa nafasi wanaweza kuchangia mjadala kwa kuujenga.

Muafaka wa jambo hili la tattoo endelevu ni mazungumzo. Mazungumzo kati ya Serikali na wadau, vijana kwa wazee, wanamtandao na wanamitindo, wanasheria na wabunge, wanautamaduni kwa wanasayansi.

Mwandishi ni msanii wa siku nyingi na Mkurugenzi wa Mipango wa Shirikisho la Sanaa za Ufundi nchini.

Saturday, March 31, 2018

Tatizo mastaa wetu hawajitambui..

 

Kazi rahisi zaidi mjini hivi sasa ni kutongoza mwanamke. ‘Vere simpo’. Maneno waachie wapiga debe. Siku hizi ukiomba namba ya simu na kupewa umemaliza. Hakuna mjadala zaidi.

Kabla hujainakiri namba yenyewe kwenye simu yako. Tayari umeshakuwa baby wake. Danga lake. Mchumba wake. Mume wake. Yaani anakuingiza kwenye bajeti zake rasmi.

Mademu wa mjini huwezi kusikia eti ‘’Baby nina

mimba yako.’’ Hawapati mimba hawa hata ule rosti maini na supu ya pweza

miaka 8. Wanaopata mimba ujue wamekuja mjini na mbio za mwenge.

Kuwa makini sana. Mapenzi siku hizi ni ‘timming’ za kumchinja kobe. Ukidhani umewahi kumbe

umewahiwa. Penzi la kweli kupata mjini ni ngumu sana. Ni kama kutolewa ‘kolabo’ ya Afande Sele na Justin Bieber.

Ukisikia leo usije mjomba kanitembelea ujue imekula kwako. Kesho bila hata aibu anapost Instagram picha akiwa viwanjani akila bata. Unajiuliza: “Si alisema hatoki jana au mjomba wake ni msanii wa WCB?”

Pamoja na mbwembwe zao zote. Kujifanya wanaenda na wakati kwa pamba na viingereza vingi. Lakini kwa waganga wanapishana hao. Wanapanga foleni kama wapo kununua luku pale Sayansi Kijitonyama.

Na mimba wanapata sana tu. Ila inabidi kuwachukulia RB mapema. Akipata mimba na tumbo kutoweka ghafla unafungua kesi, aswekwe ndani miaka 30. Kitu kisichodumu zaidi hivi sasa ni mimba kwenye matumbo ya wadada wa mjini.

Miujiza yao sasa. Mshahara laki mbili na nusu, hata kama laki tano. Au hana analofanya yupo yupo tu. Maana hata wale waigizaji hamna uzalishaji wa filamu kama wakati wa Mkwere. Nao wanalia njaa.

Lakini utashangaa mkoba wa 140,000. Anamiliki kigari IST. Viatu 120,000. Simu ya milioni kwenda juu. Hivi mtu kama huyu kuna haja ya kwenda kanisani kuomba aombewe wakati yeye mwenyewe anatenda miujiza?

Ukijiuliza sana unaweza kuwehuka. Sijui inakuwaje. Wanabalansi vipi matumizi yao hapo? Kweli ni miujiza tena hapo bado na kodi ya nyumba juu, analipia.

Kifupi ni kwamba kodi inalipwa na Joshua. Gari ananunuliwa na Abeli wa TRA. Nguo zitaletwa na Obadia wa bandari. Mahitaji ya ndani anafanyiwa na Hemed mwenye duka la ‘spea’ mtaa wa Shaurimoyo.

Wakati Mungu anatoa adhabu kwa Adam na Hawa baada ya kula tunda lililokatazwa. Hawa aliambiwa atazaa kwa uchungu wakati Adam aliambiwa atakula kwa jasho.

Wakati mwingine tuelewe tu kuwa hakuna maandiko ambayo Hawa aliambiwa atafute. Ni mwanaume atakayemtafutia.

Sasa ukiona dada ana vitu hivyo ujue kuna mwanaume anaitumikia vizuri adhabu aliyopewa na Mungu.

Maana yake ni kwamba wanaume tunatakiwa kutafuta sana mkate unaotutosha sisi na wao pia. Otherwise tutabaki kwenye kundi la kulalamika na kutopata vitu vizuri kutoka kwao.

Tunabaki kusema “Wakubwa wanafaidi” kumbe ni kwamba wanafaidi kwa sababu wanatekeleza vizuri adhabu zao. Wewe endelea kulamba lips ukidhani utapendwa.

Kwa maana nyingine ni kwamba, mwanamke atamzalia yule atakayemlisha. Sasa tunisha misuli ukitegemea ajira ya ‘uben ten’. Utatumikishwa miaka yote. Au utaishia kuwa mlinzi wa kumbi za pombe.

Wale wanaogharamika wanapata wanawake wazuri. Husikii wanalalamika. Wametulia tu. Tena wanawake wanajipeleka wenyewe. Sababu wanajua watatekelezewa agizo la Mungu la kutokula kwa jasho.

Kuna makundi mawili wanatumikia vyema adhabu na wale wasiotumikia. Wale walioshindwa kutimiza ile adhabu wanaishia kulalamika tu na kula kwa macho. Totoz amazing zinakwenda kujibebisha mpaka kwa wazee kuliko baba zao.

Wasiotumikia vyema adhabu ya kula kwa jasho. Wamekuwa mabingwa wa kuibua malalamiko. Utasikia mara oooh madem wana gharama, mara madem wanapenda hela. Lakini kila mtu akifanya homework yake vizuri, haya malalamiko yataisha.

Hizi tabia zimepelekea wanawake wengi wa mjini kupoteza mvuto wa kuolewa.

Wamepoteza sifa moja muhimu sana inayomvutia sana mwanaume ukiwa nayo. Nayo ni aibu. Mwanamke mwenye aibu anavutia sana. Hawa wa mjini hawana aibu tena. Demu wa mjini unamsomesha macho makavu utadhani unaongea na njemba mwenzako. Halafu unakuta demu ana umbo bomba. Ametupia pamba za ukweli. Sasa subiri kauli zake. Utazimia.

Matusi ya nguoni ni lugha zao za kawaida. Wanatukana kwa kutaja viungo vya siri kwa majina yake tena hadharani. Hawana soni aibu wala haya. Achilia mbali hofu. Hawana hofu kabisa. Wanaishia kuolewa na pombe na michemsho ya baa.

Sasa hili limekuwa tatizo endelevu. Tatizo mkurabita kama siyo mkukuta. Mpaka mastaa wetu wa kike wamejikuta kwenye mazingira haya. Ndiyo maana ndoa kwao zimetoweka kama vipindi vya Pwagu na Pwaguzi.

Kupenda skendo ili kupata kiki. Hawajui jinsi skendo zinavyodidimiza umaarufu wa mtu. Kinachoumiza hawajifunzi hata kitu kimoja kila siku makosa yale yale. Kupeana zamu ya penzi kwa mwanaume mmoja. Alipotoka huyu anakuja yule. Walipoacha wale wanakuja hawa.

Wameshindwa kujipambanua kwa ustaa wao. Wanachofanya ni kuishi maisha kama mademu wa mjini wanavyofanya. Sanaa kwao ni njia ya kutengeneza jina na siyo pesa. Pesa wanatengeneza kwa njia nyingine mbadala.

Wanatengeneza brand zao kwa skendo. Matokeo yake dili za maana hawapati wanaishia kupata dili za siri. Dili za kuchafua mashuka ya hotel za mjini. Wakati wana fursa ya kutengeneza umilionea kwa majina yao tu. Hawataki kutumia nguvu nyingi ya akili. Wanataka kuishi kama wanamuziki wanavyotuzwa pesa jukwaani.

Wenye makampuni makubwa wamewekeza pesa nyingi. Hawawezi kutangaza biashara zao na mastaa wa aina hii. Wasiozeeka. Kila siku wanajifanya watoto kwa umri na matendo. Wanaishia kuwa burudani ya macho ya watu.

Kila wakifanya sherehe za birthday zao huwa hawazidi miaka 30. Kila mwaka wanagota palepale. Hawataki kuzeeka wakati ngozi zao zinaukataa ujana kutokana na vipodozi vyao.

Wenyewe wanacheza kwenye umri wa miaka 21 mpaka 29. Wengine ni wa kitambo tu lakini hawaongezeki miaka sijui wenzetu wana mashine za kusimamisha miaka.

Kitu pekee wanachoweza ni kuhangaikia mapenzi ya maonyesho kama viwanja vya sabasaba. Hata wenye watoto ambao unaweza kudhani wamejitambua kuwa wanatakiwa kuwa wazazi kutokana na umri wao. Nao wanatukanana na watoto mitandaoni. Nani wa kukupa dili la maana?

Wapo ambao wamelalamika kwa kitendo cha Zari kupewa ubalozi na moja ya makampuni ya biashara nchini. Kwamba kuna mastaa wengi nchini ambao wangeweza kupewa hilo dili badala ya kupewa yule Mganda.

Wako sahihi. Lakini kwa mastaa gani hao wa nyumbani hapa? Unataka kupata faida kwenye biashara yako au hasara? Mfanyabiashara siyo taasisi ya serikali. Kaweka pesa apate pesa. Hawezi kutumia mtu ambaye hawezi kuleta faida kwake.

Kwa malalamiko ya mastaa wetu wa kike wanasahau kuwa hapa Bongo wapo kina Okwi. Kina Niyonzima. Wanafanya kitu ambacho wanaweza kufanya kaka zao. Lakini kaka zao nao wengine wapo Afrika Kusini. Wapo Morocco na Ubelgiji.

Dada zao wengine kama kina Flaviana Matata. Millen Magesse. Miriam Odemba. Herriet Paul. Wapo nchi za watu wakitengeneza pesa kwenye mitindo. Na wanafanya kitu ambacho kinaweza kufanywa na wenyeji wa huko huko. Ila mademu wa Bongo hawataki Zari atengeneze pesa hapa kwao.

Nani akupe mchongo mtu unayebadili wanaume kila wiki. Nani akupe dili mtu unayegeuza ukurasa wako wa Instagram kama soko la kuuza mwili wako? Nani akupe dili mtu ambaye dili zako zote zimefeli?

Kama hujawahi kufanikiwa kwenye shughuli zako mpaka kwenye uhusiano wako wa mapenzi. Utaaminika vipi kwa watu waliowekeza pesa nyingi kwenye shughuli zao? Kabla ya mastaa wa kike kumlalamikia Zari ilitakiwa kaka zao walalamike uwepo wa kina Donald Ngoma na wenzake.

Kwa tabia za mastaa wetu wa kike. Kuendelea kuishi maisha ya kipuuzi. Kudhani bado watoto. Kutegemea maisha kudanga badala ya kujishughulisha. Kukariri kuwa ustaa ni njia ya kurahisisha kupata mabwana badala ya pesa.

Kuamini kuwa maisha ni kumiliki simu na namba nyingi za madanga. Badala ya kumiliki watoto na kuishi kwa hofu. Kuendelea kuwaza nguo na nywele za kutokea wikiendi badala ya kutumia majina yao kuwekeza.

Tabia ya kuona ufahari kuwa na mashabiki wengi mitandaoni. Badala ya kuwatumia hao mashabiki kutengeneza mfumo wa kuingiza pesa halali. Kuamini kuwa watakuwa mastaa miaka yote.

Kudhani kuwa wataendelea kuingiza pesa kwa miili. Wakisahau kuwa wanazeeka. Kusahau kuwa kuna muda watakuwa wavivu hata kupaka poda usoni. Kuweka kope na kucha bandia. Kupost picha mitandaoni. Itawaumiza.

Zari ataendelea kuwakimbiza sana tu kwenye vibaraza vya mama zenu. Kwa sababu Zari anajua anachofanya. Endelea kujivunia wingi wa mabwana wakati yeye anajivunia wingi wa watoto.


Saturday, March 24, 2018

Muna Love : Asimulia kuhusu mtoto,kuokoka, maisha na michoro mwilini

 

By Nasra Abdallah,Mwananchi nabdallah@tz.nationmedia.com

Munalove ni jina maarufu nchini hususani katika mitandao ya kijamii na masuala ya burudani.

Pia, ni mmoja wa watu waliopata umaarufu kupitia tasnia ya filamu na kazi za ujasiriamali ikiwamo kuandaa matamasha ya burudani ya muziki.

Hivi karibuni amejikuta akiwa masikioni mwa watu kutokana na kuamua kwake kukata shauri na ‘kuokoka’.

Gazeti hili limefanya mahojiano ya kina na mwigizaji huyo wa zamani kujua mengi kuhusu yeye ikiwamo hilo la kuokoka, kufuta tattoo na kuachana na uigizaji.

Nasra: Tueleze Munalove jina lake halisi ni lipi?

Munalove: Jina halisi la Munalove nililopewa na wazazi wangu ni Rose Alphonce, na jina la Muna nililipata wakati nikiwa katika tasnia ya uigizaji kwenye kundi la Shirikisho Msanii Afrika.

Hata hivyo, Love lilikuja kuongezeka wakati nilipofunguliwa ukurasa wa Instagram na wadogo zangu na kujikuta Munalove ndio limeshika zaidi.

Sababu ya wao kutaka niongeze na kuwa Munalove waliona namna gani nilivyokuwa na upendo na watu bila kujali sura, dini kabila au kipato.

Nashukuru pamoja na maamuzi yao hayo, limenisaidia katika kuniingizia fedha kupitia shughuli mbalimbali ambazo nimekuwa nikizifanya katika kuendesha maisha.

Swali: Umetangaza kuwa umeokoka, ni nini kilichokusukuma kuchukua hatua hiyo?

Jibu: Ni kweli kabisa mimi nimeokoka na nilikata shauri tangu mwaka jana baada ya mtoto wangu wa pekee Patrick kupitia mitihani mikubwa iliyomfanya kunishauri niokoke.

Nakumbuka ilikuwa Julai mwaka juzi mtoto wangu alipoanza kuumwa mguu kama utani na baada ya kwenda hospitali iligundulika kuwa amesagika ‘joint’ ya mguu wake wa kulia.

Katika kuugua huko alianza kwa kutambaa lakini awali sikuamini kama ni kweli kwani huko nyuma alikuwa akinisumbua kumtaka mdogo wake hivyo nikaona kama ananiigizia.

Lakini kwa siku tatu mfululizo mtoto, aliendelea na hali hiyo na nilipojaribu kumfokea alijikaza kutembea lakini kwa kuchechemea na ilifika mahali akashindwa kabisa hata kushuka kitandani.

Hapo ndipo nilipoamua kwenda kumfanyia uchunguzi hospitali na ndipo alipogundulika kuwa na tatizo la joint ambapo niliambiwa mifupa ilikuwa ikisagika na kuhisi kwamba huenda kuna siku alidondoka jambo ambalo sikumbuki kwa kweli na niliwabishia kuwa hajawahi kupatwa na tukio hilo.

Katika matibabu hayo nilihangaika hospitali mbalimbali na mwisho wa siku nikaishia Moi ambako huko alifanyiwa operesheni takribani tano ndani ya miezi tisa na mwisho ilikuwa awekewe madini fulani ya plastiki kwa ajili ya kumsaidia kuweza kutembea.

Madini hayo yaliyokuwa yatoke nchini Marekani nilielezwa kuwa yanauzwa sio chini ya Sh50 milioni, lakini kwa Moi niliambiwa huenda wangenisaidia niipate walau kwa Sh25 milioni.

Hata hivyo, wakati tukiwa tunasubiria hilo, mtoto kila wakati alikuwa ananisisitiza kwa nini nisiokoke kwani kwa kufanya maamuzi hayo ndio ingekuwa pona yake.

Pia alinitaka nimuitie mchungaji kumuombea na kupenda kusikiliza mara kwa mara nyimbo za dini hali ambayo ilikuwa inanifanya nimuone kama kachanganyikiwa kutokana na dawa nyingi alizotumia.

Nakumbuka nyimbo alizokuwa anapenda kuzisikiliza Zaidi ni Sitabaki Kama Nilivyo ya Joel Lwaga, Siteketei ya Angel Bernard na Yahwe ya msanii Jimmy wa Nigeria.

Katika kumpata wa kumuombea nilijikuta navizia wachungaji katika makanisa yaliyopo pale Muhimbili, na kufanikiwa kumpata mmoja ambaye alienda kumuombea na kuanzia hapo hali ya Patrick ilianza kubadilika ambapo alikuwa akisema hasikii maumivu tena.

Hata ilipofika muda tukaruhusiwa kurudi nyumbani na kutakiwa asishushe mguu chini hadi miezi sita ipite, lakini ajabu aliusha na kukanyaga ndani ya mwezi mmoja na wakati wote alipokuwa akitembea alikuwa akitaja jina la Yesu.

Kama haitoshi alikuwa anataka nimpeleke kanisani na hata alipofika huko alikuwa akimuhoji mchungaji maswali ya kiutuzima ya Mungu ambapo niliambiwa nimfutishe kwa kuwa ana kitu kikubwa ndani yake.

Kutokana na mwanangu kupitia mapito hayo hadi kupona kwa kweli sina budi kuendelea kumtumikia Mungu kwa kuwa nimeiona nguvu yake kwenye ugonjwa wa mwanangu ambapo saa yoyote nilikuwa nimeshakubali kupokea taarifa mbaya kutoka kwa madaktari.

Swali:Nini anachojutia cha kidunia

Jibu:Kati ya mambo ambayo najutia ni pamoja na picha zilizoacha sehemu kubwa ya maungo yangu nilizokuwa narushia kwenye mitandao ya kijamii kwani pamoja na kuzifuta bado kuna watu wanazo ambapo baadhi yao nimekuwa nkiwaomba wazifute.

Wakati kwa upandewa tattoo anasema yupo mbioni kuzifuta, na tayari kashaanza mawasiliano na wataalam nchini Thailand kuweza kumsaidia kuzifuta ambapo ya shingoni tu itamgharimu sio chini ya sh1.6 milioni.

Katika kubadilika kwangu huku hata marafiki niliokuwa nao awali najaribu kuwapunguza kwa asilimia 90 ambapo kati yao wapo walionanga kwa kubadilika kwangu lakini hii hanimpi shida kwa kuwa najua kilichomfanya niwe hivyo na nitaendelea kushikilia msimamo wangu.

Swali: Vipi mtoto , utaendelea kumtupia mitandaoni?

Jibu: Ndio mtoto wangu nitaendelea kumrushia mitandaoni kama kawaida na kumvalisha vizuri kwani natafuta kwa ajili yake japo atajitahidi kumlea katika njia inayompendeza Mungu.

Pia wasanii wapunguze kucheza scene za mapenzi na waangalie zaidi maisha magumu wanayopitia watu ili yawe funzo kwa wengine waliokata tamaa kwani kukaa kwangu hospitlai muda mrefu nikumuuguza mtoto wangu nimeayaona mengi kwa watu waliokuwa wanakuja kutibiwa hapo.

Swali:Uliingiaje kwenye filamu na ujasiriamali?

Jibu: Sanaa ya uigizaji niliianza kipindi cha kuchukua picha za kutengenezea video ya sauti ya Manka iliyoimbwa na Crazy GK, ambapo mimi pamoja na wenzangu tulitakiwa kucheza kama video queen.

Baada ya kuonekana hapo, msanii Beka kutoka kundi la Shirikisho Msanii Afrika alikuja kunichukua nijiunge na kundi lao lililokuwa limesheheni wasanii maarufu kama kina Mama Kawele, Masinde, marehemu Kashi na wengineo.

Hata hivyo, baada ya tasnia ya maigizo kugeukia kwenye filamu nako niliweza kuigiza chache ikiwemo Born to Suffer, Siri ya Mapenzi na Hukumu ya Tunu ambapo ilipofika 2007 nikaachana na kazi ya kuigiza na kuingia kwenye biashara.

Katika biashara nilianza kwa kupeleka nguo katika maofisi ya watu, baadaye nikapata wazo la kufungua duka na ilivyonichanganyia nami nikaanza kusafiri kwenda nje ya nchi kuchukua mzigo wangu kwa kushikwa mkono na wanawake wafanyabiashara ambao walianza siku nyingi kazi hiyo.

Biashara pia ndio iliniwezesha kufungua kampuni ya Muna Enterprises ambapo mbali na kuandaa shughuli mbalimbali pia nimekuwa nikishona nguo za wafanyakazi wa makampuni mbalimbali na shule.

Hata hivyo, sasa hivi nataka nibadili biashara na kuhamia kwenye za kukodisha vifaa mbalimbali vya kwenye shughuli za mikutano, semina, makongamano na matamasha mbalimbali.

Pia, katika uandaaji wa matamasha sasa hivi nimehamia kwa wasanii wa injili ambapo malengo yangu ni kuona matamasha ya aina hii yanakuwa makubwa kama yale ya Fiesta.

Kuhusu kufuta tattoo

Amesema mpaka sasa ana michoro mitano kwenye mwili wake huo ambapo wa shingoni pekee ambao ndio Mkubwa kuliko yote ameshaulizia bei yake na kuambiwa atapaswa kutoa sh1.5 milioni.

“Tayari nimeshaulizia kwa wataalam nchini Thailand ambao wanaweza kunifuta hizi tatoo bila kupata madhara yoyote, wameniambia nitapaswa kuwalipa sio chini ya sh1.5 milioni, lakini nimewaambia nataka nizitoe zote kwa pamoja ambazo hizi ndogondogo zitakuwa sio chini ya sh1.2 milioni.

“Hivyo ukiangalia zote hapo sio chini ya sh5 milioni japo bado tupo kwenye mazungumzo ya kuona namna gani wanaweza wakanipungizia bei,’amesema Munalove.


Saturday, March 24, 2018

Ubaya sio kulazimisha muziki mbaya, bali kuua vipaji hali si kwa sababu za kibiashara



Julie Kulangwa

Julie Kulangwa 

By Julieth Kulangwa

Hebu jiulize ni mara ngapi umeusikia wimbo kwa mara ya kwanza na kujisemea moyoni ‘aaah wa kawaida sana au mbaya ‘ lakini baada ya kuusikia mara nyingi unajikuta unaanza ‘kuukubali’.

Au kuna nyimbo ambazo umeshawahi kuzisikia mara chache na kukubali kuwa ni nzuri lakini zikapotelea kusikokujulikana.

Yaani kuna wimbo ulipousikia mara ya kwanza au kuuona kwenye runinga ukajisemea ‘huu lazima utabamba’, ‘huu utachukua tuzo mwaka huu’, lakini hujawahi kusikia hata umeingia kwenye 50 bora zozote.

Ushauri wa bure ni kwamba unapousikia wimbo mzuri ununue ‘usidownload’ kwa kuwa utakuwa umemuibia huyo msanii. Ukishafanya hivyo utunze na ikibidi tengeneza chati na zako mwenyewe kwa kuwa sikio lako au jicho haliamui kazi bora.

Soko la muziki ndilo linaloamua wimbo upi utakuwa bora ndiyo maana kwenye kumi bora za nyimbo utawakuta wasanii walewale kila siku. Utajiuliza hivi kigezo cha wimbo kufanya vizuri ni kipi lakini wakati huohuo ukizipenda nyimbo unazosikiliza.Suala la kuzipenda nyimbo unazozisikia lipo Kisayansi. Yaani sehemu fulani ya ubongo ambayo iliamini wimbo unaousikiliza ni mbaya, huanza kulainika taratibu na kuanza kuupenda mara baada ya kuusikia mara nyingi.

Hata mtekaji anaweza kumpenda mateka wake anapokaa naye muda mrefu kwa kuwa sehemu hii ya ubongo huanza kuona mazuri ya mtu huyo.

Walioshikilia soko la muziki wanatumia udhaifu huu wa kibinadamu kuwafanya watu wapende wanachoamua kutaka kuwasikilizisha au kukiuza. Muziki ni biashara hivyo siwashangai wanaofanya hivi hata kidogo.

Kwenye masoko ipo dhana imejengeka kwa jamii kuwa tasnia hiyo huwalazimisha watu kununua vitu wasivyovitaka kwa kufanya matangazo mara nyingi zaidi, vivyo hivyo kwenye burudani.

Siyo mbaya kuupenda muziki mbaya au kuwanufaisha wasanii wasio na vipaji, ubaya ni kuua vipaji kwa sababu za kibiashara.

Kwa sababu majukwaa ni mengi, basi hawa wenye vipaji waungwe mkono kwa kununua kazi zao au kuzitazama katika mitandao ambayo mwisho wa siku itawalipa.

Kuzinyonya nyimbo, kuziweka katika blogs ni namna nyingine ya kuwaibia. Hakuna tofauti kati ya anayewabania na anayewaibia kwa sababu wote wanawanyonya.


Saturday, March 24, 2018

Mycoel : Anakerwa na wanaokiuka maadili ila basi tu!

 

By Elizabeth Edward, Mwananchi

Suala la maadili limekuwa gumu kueleweka kwa wasanii huku wengi wakiamini ili kazi zao zifanye vizuri lazima mambo ya Kimagharibi yapewe kipaumbele.

Mwenendo huo unakwenda hadi kwenye maisha yao ya kawaida na wakati mwingine kujikuta wakifanya mambo yasiyofaa kwa kisingizio cha kwenda na wakati.

Jambo hilo ni kinyume na mtazamo wa msanii anayechipukia kwa kasi kwenye miondoko ya R&B, Michael Muganda a.k.a Mycoely.

Akipiga stori na Starehe, Mycoely anasema licha ya uchanga wake kwenye sanaa amebaini kuna wasanii wanakiuka maadili kiwango cha kukera watu wazima wenye nia ya kufuatilia kazi za sanaa.

“Yaani kuna wakati wasanii wanapitiliza, utakuta mtu anafanya kitu au anaandika wimbo ambao unaweza kujiuliza mara mbili mbili alifikiria nini kuimba hivyo,”

“Kwa ninavyofahamu msanii ni kioo cha jamii sasa kama atakuwa anafanya mambo ya ajabu au kuimba vitu visivyofaa ni hatari kwa watoto na vijana ambao ndio mashabiki wao wakubwa.”

Msanii huyu ambaye amejitosa rasmi kwenye ulimwengu wa muziki amejipanga kuhakikisha analipa kipaumbele suala zima la kulinda maadili.

Anasema anaamini muziki ni kazi ya heshima hivyo ni muhimu kwa mwanamuziki kuheshimu kazi hiyo na kujiheshimu yeye mwenyewe ili kulinda heshima yake kwenye jamii.

Tofauti Na ilivyo kwa wanamuziki wengi kwa sasa ambao hawaamini katika kufanikiwa kupitia albamu kutokana na kushamiri kwa kazi za wasanii, Mycoel anasema ili msanii aheshimike lazima awe na albamu.

“Albamu ni muhimu hasa kwa msanii anayejiita mkubwa, huwezi kwenda kwenye nchi za watu unataka kujitambulisha bila kuwa na albamu kwa sababu ndiyo swali la kwanza utaulizwa. Katika mipango yangu ni lazima nitoe albamu kwa kuwa malengo yangu ni kuwa mwanamuziki wa kimataifa,”

Ili kufikia mafanikio hayo Mycoel ameomba wadau wa sanaa kubadili mfumo uliopo ambao hauwapi nafasi wasanii wapya kutoka.

“Wenzetu Kenya na Uganda wanatuzidi kwa kuwa wanazingatia muziki mzuri sio kumpa promo msanii kwa sababu ya jina lake, ifike wakati na sisi tuangalie vitu vizuri, tuache masuala ya kubebeana nina uhakika kuna wasanii wengi wazuri wanashindwa kutoka kwa sababu wanabaniwa,”.

Nini malengo yake?

Kwa wengi ni ngumu taaluma kuchanganywa na muziki wakiamini vitu hivyo viwili haviingiliani lakini kwa Mycoel ni tofauti.

Nyota huyu aliyesome uhandisi wa masuala ya mtandao anafanya muziki kwa malengo akiamini kuwa siku moja utamsaidia katika biashara zake siku za usoni.

“Unaweza kupata wakati mgumu kuelewa kwanini nisome Network Engineering halafu nijikite kwenye muziki, nina mipango yangu sitaweza kufanya muziki maisha yote najiandaa kwa baadae,

“Lakini kabla sijafika huko nitumie kipaji change kutengeneza jina ambalo litanisaidia katika kuendesha biashara zangu hapo baadaye kwahiyo licha ya kuwa muziki upo kwenye damu nafanya kwa malengo,”

Anasema miaka mitano ijayo anajiona akiwa mbali kwenye muziki na kuipeperusha bendera ya Tanzania katika ulimwengu wa muziki.

Safari yake ilikuwaje?

Safari yake ya muziki ilianza tangu akiwa mwanafunzi wa sekondari akimuangalia kwa ukaribu mwanamuziki Marlaw ambaye aliwahi kutamba na nyimbo kadhaa zikiwemo Bembeleza, Busu la Pink na nyinginezo.

“Nilikuwa natamani sana kuwa kama Marlaw wakati naanza kuimba lakini kadiri siku zilivyokuwa zinakwenda nikajikuta natamani vya juu zaidi, nikawa wanaangalia Boyz to Men,”

“Kwa sasa najiona hakuna kama Mycoel yani nimejitengenezea staili yangu kuniweka tofauti na wasanii wengine ndiyo sababu nawaambia watanzania kuwa kuna mwanamuziki mkubwa anakuja na ataleta mapinduzi makubwa kwenye tasnia,”anasema.

Mycoel aliachia wimbo wake wa kwanza mwaka 2007 uliofahamika kama Housegirl, wimbo wa pili uliitwa Moving On aliutoa mwaka 2017 na sasa ameachia kazi mpya inayofahamika kama Mapenzi ya kweli.


Saturday, March 24, 2018

NDANI YA BOKSI : Ulimi unaweza kukutajirisha, kukufilisi...

 

By Dk Levy

“Hii ni jumuiya ya wazazi lakini maadili yameanza kupotea na jumuiya ipo kwa ajili ya kukemea, mimi nimekuwa shabiki mzuri wa muziki, wanaovaa utupu ni wanawake, wanaume wanacheza wakiwa wamevaa, sana wataachia kifua wazi tu ili waonekane ‘six pack’, lakini wanawake, walio wengi wanaachia viungo vyao.”

“Jumuiya imefika wakati wa kukemea, tunawafundisha nini, je akicheza bila kuvua nguo hata furahisha wimbo? Sasa ni jukumu lenu jumuiya ya wazazi, kwa kumtanguliza Mungu kwa sababu hata Adam alipotenda dhambi alijikuta yupo uchi, lakini kwenye muziki hawajioni wako uchi na wanacheza hadharani.”

“Vyombo vyetu vya habari, wasimamizi wa maadili haya wako wapi? Wizara inayosimamia haya wako wapi? Je, TCRA yenye mamlaka ya kufungia hata televisheni inayorusha video za utupu wako wapi?”

Hayo ni maneno ya chuma kilichopo pale Magogoni. Kando ya maji chumvi ya Hindi. Rais Dk. John Magufuli. Alipoongea na Jumuiya ya Wazazi CCM wakati wakijiandaa kupata uongozi mpya kule Dodoma mwishoni mwa mwaka jana.

Nimeamua kuanza na maneno ya Prezdaa. Ili kuweka sawa kumbukumbu kwenye vichwa vyetu. Tuache kusema Naibu Waziri wa Habari Utamaduni Michezo Sanaa na Wasanii, Juliana Shonza amekurupuka kufungia nyimbo na wasanii.

Kauli ya Prezdaa wa nchi ni agizo. Ni sheria. Ni amri tayari. Hata kama aliongea huku akicheka. Wizara inafanyia kazi agizo la Rais. Labda tuseme Prezdaa kawakurupusha usingizini mawaziri wake. Walilala usingizi wa pono.

Wabongo bana. Tayari wameshaanza kusema kuwa Shonza anatumiwa na Ruge. Who’s Ruge by the way? Hii akili mbovu inatokea wapi? Yaani Ruge anawatumia Dk Mwakyembe na msaidizi wake Shonza kumbania Diamond? Hii ni akili kweli?

Kila jambo hivi sasa linageuzwa kuwa jepesi mitandaoni. Hasa Instagram, huko ndo kuna vichwa vyenye ubongo wa matope sana. Kuna watu wazima wenye akili za kitoto na watoto wenye matendo ya kizee.

Yaani kuna vizee vinapingana na Mungu kuwa kaviwaisha kuzeeka. Kwa kufanya matendo ya kitoto. Na kuna vitoto vinapingana na Mungu kuwa kavichelewesha kuzeeka. Kwa kufanya matendo ya kizee.

Ukishaona mtu mzima wa miaka zaidi ya hamsini. Ujue hapo kuna tatizo. Kichwani mwake kuna mafuta ya taa yenye inzi ndani yake. Boya.

Hao ndiyo waliojaa Instagram wanafanya na kuandika vitu vya kitoto. Wenyewe wanaona ni kwenda na wakati. Kumbe wanauharibu wakati bora watoto wetu. Ndiyo wanaojaribu kutuaminisha kuwa ni fitna za Alikiba au Ruge..

Yaani sakata la Shonza na Basata kufungia nyimbo za wasanii akiwepo Diamond. Huku Roma akitupwa gereza la muziki kwa miezi sita. Wao wanaona kama chezo limechezwa na wabaya wa Diamond. Hizi akili zinapatikana Instagram tu.

Tukubali kwanza kuwa muziki wa Bongo Fleva upo Madale. Umefichwa kwenye soksi za Diamond. Akipiga hatua nao unafuata nyuma. Anauamrisha anavyotaka nao unamtii.

Anachofanya Diamond anautoa muziki wetu kambini Madale. Anausafirisha mpaka kwenye viunga vya Burkina Faso. Kwenye salon za Lagos na daladala za Harare. Kawa wakala bora wa muziki wetu.

Kutawala kwenye muziki hakumfanyi yeye kuwa juu ya serikali. Dogo kachemka sana. Atakaa juu ya muziki siyo juu ya serikali. Anaweza kuwa sahihi tatizo ametumia njia mbaya ya maneno kwa kiongozi wake.

Koffi Olomide pale Kinshasa alikula bakora hadharani kwa kuleta Ukoff wake mbele ya jeshi. Katikati ya barabara bishoo mzee yule alilambishwa sakafu na wajeda. Charazwa sana bakora za makalioni.

Ustaa unabaki kuwa ustaa. Serikali inabaki na mamlaka yake. Maneno ya Mungu pia yanatuambia heshimuni mamlaka mlizopewa duniani. Unadhani mamlaka ni tumba na magitaa? Au yule Eyoo Laizaaaa.

Ukimsikiliza Chibu kwenye mahaojiano yale anajaribu kumuondoa Dr. Mwakyembe kwenye lawama. Ambaye ndiye Waziri mwenye dhamana na Wizara huku Shonza akiwa msaidizi wake. Chibu alitaka kutuaminisha kuwa Shonza anafanya vitu vya nje ya ofisi?

Yale yale ya ‘Bosi Ruge’ hapana ila ‘Bosi Kusaga’ poa. Utadhani mmoja mvuvi mwingine muuza korosho. Kumbe wanafanya jambo moja kwa faida moja. Unawatofautisha vipi watu wa ofisi moja?

Anachofanya Shonza ni kumsaidia majukumu Dk Mwakyembe. Kama Rais John Magufuli angeamua kubana matumizi na kumuacha Mwakyembe peke yake bila usaidizi wizarani. Naye angefanya alichofanya Shonza.

Kuna lugha ambazo katumia Diamond. Dunia ya kwanza kule wenzetu wangeweza kusema au kwa kuwa ni mwanamke?

Hata Aunty Ezekiel wa huko asingemuunga mkono Diamond wa huko licha ya kuwa bwanaake ni mfanyakazi wake.

Lakini Aunty Ezekiel wetu kashadadia kweli maneno ya Diamond kwa mwanamke mwenzake. Bosi wa baby tena.

Diamond kaleta dharau kwa mwanamke mwenye mamlaka. Na wanawake wa Bongo wamemuacha Shonza peke yake.

Wao wako busy instagram kuangalia shepu za kina Wema. Furaha ya mwanamke wa Kitanzania ni maumivu ya mwanamke mwenzake.

Nchi za dunia ya kwanza Diamond angekuwa na wakati mgumu sana. Hata Halima Mdee wa huko angeungana na Anne Kilango wa huko kukemea alichofanya Chibu.

Kwamba au kwa kuwa ni mwanamke ndo maana kamletea dharau? Hilo tu ungekuwa mtihani kwa Chibu. Mpaka leo angekuwa anasaka uwanja mpana wa kuomba radhi.

Katika hali ya kawaida ni kwamba Diamond kamshambulia Rais Magufuli kupitia Shonza. Maana ndiye aliyemteua ndiye aliyetaka yafanyike aliyoyafanya.

Sote tumezaliwa wajinga, tunahitaji bidii kidogo ili kuwa na maarifa, au bidii kubwa sana ili kuendelea kubaki wapumbavu. Baadhi huchagua njia ya pili.

Tunajua na kutambua kuwa muziki una changamoto nyingi sana. Na Diamond anatumia nguvu na kuwekeza pesa nyingi ili kuwa pale alipo. Siyo mtu wa kutaka kumporomosha kwa usiku mmoja tu.

Zaidi ni kwamba kwa kipaji na bidii yake analitangaza taifa kuliko soka pengine. Ni muhimu anapokosea itumike hekima kumsahihisha.

Lakini hayo hayajafanyika? Pia yeye ni mtoto kutojua baya na jema? Hata kama siyo yeye watu wanaomzunguka hawakuona hilo? Au ndo umaarufu huondoa hofu ya baya na jema?

Kuna utetezi kuwa hizo nyimbo na video anazofanya Diamond, ndiyo zinazompandisha chati kimataifa. Ina maana kuzuia au kuzifungia tunaufunga muziki wetu kimataifa.

Kina Makeba walijulikana duniani kwa kuwaonesha wazee wetu magagulo yao?

Cabo Snoop wa ‘Parakatatumba’ alijulikana kimataifa kwa video za aina hiyo?

Mr Nice ilikimbiza kimataifa kwa video kama hizo zilizozuiwa na kina Shonza? Akili ya kuambiwa changanya na yako. Acheni kuendeshwa na hisia.

Sitaki kuwa hakimu kwenye hili. Na sitaki kuwa shahidi kuwa kati ya Diamond na serikali nani mkosaji. Nasimamia kwenye jambo moja ambalo dogo kashindwa kujizuia na kachemka. Dharau.

Kila siku nasema. Diamond tayari ni taasisi. Haiwezekani msanii wa daraja lile akurupuke kwenda redioni na kuongea vitu bila watu wanaomzunguka kujua. Au kumwambia aongee nini na aache nini.

Ilipangwa na watu wake wanaomzunguka? Kwamba nenda kamsemee mbovu (inawezekana lilitumika tusi zaidi hapa). Hakujui wewe nani siyo? Sasa muonyeshe kwamba wewe ni mnyama toka mbuga ya Tandale.

Dogo naye akalamba lips zake zile kabla ya kutikisa kichwa kukubaliana na mawazo ya masela wake. Akatupia pamba flan amazing kama mkazi wa Qatar.

Akawasha BMW X6 yake nyeusi. Akaweka wimbo wa 2 Pac ‘Hit Em Up’. Dakika sifuri akawa mbele ya uso wa Lil Ommy pale Times Fm. Kikanuka.

Kuna watu wawili tu wasioweza kubadili mawazo. Mpumbavu kuliko wote na mwenye hekima kuliko wote.