iCHF ni mkombozi wa upatikanaji wa huduma za afya kwa jamii za wafugaji mkoani Manyara


iCHF ni mkombozi wa upatikanaji wa huduma za afya kwa jamii za wafugaji mkoani Manyara

Uanzishwaji wa iCHF ni matunda mazuri ya ushirikiano wa Serikali na taasisi binafsi pamoja na wadau wa maendeleo kwenye kuboresha maisha ya wananchi.

Afya ni kitu muhimu katika maisha ya binadamu kwa kuwa ni kichocheo muhimu kwa maendeleo ya kiuchumi. Mtu anapokuwa na afya njema, anakuwa na nafasi kubwa ya kuzalisha mali na hata kuongeza pato binafsi na familia kwa ujumla.

Pia, afya ni hali ya ukamilifu kimwili, kiakili, kijamii na kutokuwepo kwa maradhi. Afya bora ni nguzo na rasilimali muhimu katika kuchangia maendeleo ya mtu binafsi, familia na nchi hususan katika kuleta maisha bora na kupunguza umaskini.

Upatikanaji wa afya bora unahitaji uwezeshaji wa jamii iwe na uwezo wa kushiriki, kuamua, kupanga na kutekeleza mikakati yao ya kuwaletea maendeleo katika ngazi mbalimbali.

Kwa kulitambua hili, jamii ya wafugaji mkoani Manyara wamesema wako tayari kujiunga na Mpango wa Kitaifa wa Bima ya Afya Iliyoboreshwa (iCHF), baada ya kuridhika na maboresho yaliyofanyika kwenye mpango huo.

Akiongea katika uzinduzi wa iCHFya kitaifa Mkoa wa Manyara, Mwenyekiti wa Halmashauri ya Wilaya ya Simanjiro Mheshimiwa, Jackson Sipitieck alisema kuwa Mpango huu umezingatia hali halisi ya wafugaji ambao huwa wana familia kubwa na mara kwa mara huwa wanahama na mifugo yao.

“Mkoa wa Manyara tuna bahati kuwa tulishaanza kutekeleza hii CHF iliyoboreshwa tangu mwaka 2015, ambapo tulikuwa tunalipa shilingi 30,000 kwa kaya na kutibiwa wilayani, sasa kwa hii ni kama imeboreshwa zaidi maana tutatibiwa hata hospitali ya rufaa ya Mkoa ambako kuna huduma nyingi zaidi,” alisema.

Pia aliongeza kwamba, kwa Wilaya ya Simanjiro, wangependa pia hospitali za dini zijumuishwe kama ilivyokuwa kwenye CHF iliyoboreshwa (iCHF), “Ukiangalia zamani tulikuwa tunatibiwa kwenye hospitali ya dini, sasa huu mpango mpya ni lazima uendeleze mazuri ya zamani, ili haya yaliyoboreshwa zaidi yaweze kuleta matokeo chanya,” alisema.

Mkoa wa Manyara (pamoja na Kilimanjaro) ni moja kati ya mikoa miwili ambayo Shirika lisilokuwa la serikali la PharmAccess kwa kushirikiana na Mfuko wa Taifa wa Bima ya Afya (NHIF) waliendesha kwa majaribio CHF iliyoboreshwa (iCHF) kuanzia mwaka 2015 na kupata mafanikio makubwa.

Katika majaribio hayo yaliyopelekea kuanzishwa kwa iCHF ya kitaifa, Shirika la PharmAccess na NHIF walianzisha utaratibu wa fedha zinazokusanywa toka kwa wananchi waliojiunga na kukusanywa kwenye akaunti moja ya mkoa ambapo kila mwisho wa mwezi malipo yalifanyika kwenda kwenye vituo vya kutoa huduma kulingana na huduma waliyotoa kwa wanachama.

Majaribio haya yaliendeshwa kwenye mikoa ya Manyara na Kilimanjaro kwa sababu, PharmAccess walipoanza mradi wa kusaidia upatikanaji wa huduma bora za afya kupitia bima, walitafuta vikundi vilivyosajiliwa ambavyo vina idadi kubwa ya watu kwa ajili ya majaribio.

Wanachama wa FINCA na wale wa chama cha KNCU ndio walioonekana wanafaa. FINCA iliisha baada ya mwaka wa kwanza kutokana na matatizo kwenye uongozi, wakati bima ya KNCU iliendelea.

CHF iliyoboreshwa Kilimanjaro ni muendelezo wa bima ya afya ya KNCU. Baada ya mafanikio ya bima ya KNCU, kwenye mikutano ya uhamasishaji na hata kupitia vikao vya madiwani watu waliomba nao wajiunge na bima ya KNCU hata kama sio wanachama wa KNCU. Ili kufanikiwa hilo, ndio majadiliano yakaanza kusaidia kuboresha CHF kutumia mfano wa bima ya KNCU ili watu wote waweze kujiunga.

Baada ya kuanza mkoa wa Kilimanjaro, Manyara iliingia kutokana na mapendekezo ya NHIF, ambao ndio wadau katika utekelezaji wa ICHF kwa PharmAccess.

Pia, katika majaribio hayo ndipo ulianzishwa utaratibu wa makusanyo yote ya Halmashauri kuwekwa kwenye chungu kimoja (risk pooling at regional level) hivyo kuwezesha ustahimilivu wa mfuko kuwa mkubwa.

Ni kutokana na mabadiliko hayo ndipo majaribio hayo yaliweza hata kuingia mkataba wa huduma na vituo vya afya vya binafsi na vile vya dini. Katika mfumo huu wa majaribio, bei ya kujiunga kwa kaya ilikuwa ni TSh. 30,000, kiasi ambacho pia ndicho kinachotumika katika CHF iliyoboreshwa ya kitaifa.

Mwaka 2018, Serikali ilipokea sehemu kubwa ya mabadiliko haya na kuyatumia kwenye kuanzisha CHF iliyoboreshwa ya kitaifa ambayo imezinduliwa rasmi mikoa ya Manyara, Kilimanjaro, na mikoa mingine zaidi ya 20 Tanzania Bara.

Uzinduzi wa CHF iliyoboreshwa ya kitaifa mkoani Manyara ulihudhuriwa na wakuu wa Wilaya zote, Wenyeviti wa Halmashauri zote saba, Wakurugenzi wa Halmashauri zote, Mganga Mkuu wa Mkoa, Waganga Wakuu wa Halmashauri, Waratibu wa CHF wa Halmashauri zote na wageni waalikwa mbalimbali ikiwemo wadau wa maendeleo wanaofanya kazi mkoa wa Manyara.

Akielezea historia ya iCHF katika uzinduzi huo, Mkurugenzi Mkaazi wa Shirika la Kimataifa la PharmAccess, Dk. Heri Marwa alisema uanzishwaji wa iCHF ni matunda mazuri ya ushirikiano wa Serikali na taasisi binafsi pamoja na wadau wa maendeleo kwenye kuboresha maisha ya wananchi. 

Mwaka 2011 PharmAccess ilikubaliana na chama kikuu cha ushirika cha KNCU kuanzisha bima ya afya kwa ajili ya wanaushirika ambao wengi walikuwa wakitumia gharama kubwa ya mapato yao kwenye matibabu.  Bima hiyo iliyoitwa KNCU Health Plan iliendeshwa kwa muda wa miaka mitatu ya mafanikio hata kuweza kufikia malengo ya uandikishaji kwa asilimia 70.

Mafanikio ya bima ya wakulima ya kahawa yalipelekea wananchi ambao siyo wanaushirika kuanza kulazimisha wapewe nafasi ya kujiunga na bima hiyo.

Mafanikio hayo ndiyo yalipelekea PharmAccess kuanza majadiliano na Serikali ambapo walielekezwa kushirikiana na NHIF kutumia misingi iliyowekwa kwenye bima ya wakulima wa kahawa kuanzisha majaribio ya kuboresha bima ya afya ya jamii (CHF) ambayo ilikuwepo tangu mwaka 2001.

Huo ndio ukawa mwisho wa KNCU Health Plan na mwanzo wa iCHF ambayo ndiyo imekuja kutuletea mfumo huu wa kitaifa.

Akizungumzia manufaa ya mpango huu kwa jamii ya wakulima, Dk. Marwa alisema, “Duniani inakadiriwa kuwa watu milioni 100 wanaingia kwenye umaskini kila mwaka kutokana na kulipa gharama za matibabu (taarifa ya WHO). Haina tofauti na hapa kwetu, wafugaji hulazimika kuuza mifugo yao kwa bei rahisi pale wanapokuw